Rwa kulszowa czy zwykły ból pleców? Po tych objawach można ją rozpoznać

Ból pleców jest jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi pacjenci zgłaszają się do specjalistów. Nie każdy przypadek wymaga jednak takiego samego postępowania. Inaczej wygląda zwykłe przeciążenie okolicy lędźwiowej, a inaczej rwa kulszowa, w której problem dotyczy struktur nerwowych.

Rwa kulszowa – gdy ból zaczyna „iść” do nogi

Rwa kulszowa to zespół objawów związanych z podrażnieniem lub uciskiem korzeni nerwowych, z których powstaje nerw kulszowy. Najczęstszą przyczyną jest przepuklina krążka międzykręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, ale nie jest to jedyne możliwe źródło problemu.

– Charakterystyczny dla rwy jest ostry, przeszywający ból, piekący, z odczuciem jak przy porażeniu prądem, który promieniuje do kończyny dolnej – najczęściej w jej tylnej i tylno-bocznej części – tłumaczy fizjoterapeuta Grzegorz Grochal.

Jak dodaje ekspert, ból pleców może, ale nie musi, występować razem z rwą.

– Zdarza się, że rwa kulszowa objawia się wyłącznie nagłym bólem nogi. Często pojawiają się również objawy neurologiczne, takie jak drętwienie, mrowienie, zaburzenia czucia czy osłabienie siły mięśniowej – mówi.

W przypadku zwykłego bólu pleców dolegliwości zazwyczaj pozostają miejscowe. Pacjent odczuwa dyskomfort głównie w okolicy lędźwiowej, a ból ma bardziej rozlany charakter i nie przebiega wzdłuż kończyny.

Siedzisz tak 8 godzin dziennie? Fizjoterapeutka ostrzega: to może niszczyć Twój kręgosłup

Drętwienie rąk i nóg – przyczyny, objawy i kiedy zgłosić się do lekarza

Jak dbać o kręgosłup po 40. roku życia? Ruch, nawyki i fizjoterapia

Terapia wisceralna w leczeniu bólu: dla kogo i na czym polega?

Masaż Kobido – japoński lifting twarzy bez skalpela. Na czym polega i jakie daje efekty?

Jak fizjoterapeuta diagnozuje i leczy migrenę? Ekspertka wyjaśnia

Nie każdy ból promieniujący oznacza przepuklinę

Choć przepuklina krążka międzykręgowego jest jedną z najczęstszych przyczyn rwy kulszowej, szczególnie u młodszych osób, nie wyjaśnia wszystkich przypadków.

Objawy mogą pojawić się również w związku ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, które prowadzą do zwężenia kanału kręgowego lub otworów, przez które wychodzą nerwy. Przyczyną może być także kręgozmyk, czyli przesunięcie jednego kręgu względem drugiego.

Rzadziej podobne dolegliwości wynikają z podrażnienia nerwu poza kręgosłupem, na przykład w przebiegu zespołu mięśnia gruszkowatego. Do najrzadszych przyczyn należą natomiast urazy, infekcje czy choroby nowotworowe.

Objawy, których nie należy ignorować

Większość przypadków rwy kulszowej można leczyć zachowawczo, jednak są sytuacje, w których nie należy zwlekać z konsultacją lekarską.

Szczególną uwagę powinny zwrócić:

• nagłe osłabienie siły w nodze,
• opadanie stopy,
• brak możliwości wspięcia się na palce,
• drętwienie okolicy krocza i wewnętrznej strony ud,
• problemy z kontrolowaniem moczu lub stolca,
• objawy występujące jednocześnie po obu stronach ciała.

– To tak zwane czerwone flagi, które wymagają pilnej diagnostyki lekarskiej – podkreśla Grzegorz Grochal.

Leżenie w łóżku nie zawsze pomaga

Silny ból często sprawia, że pacjenci ograniczają ruch i starają się przeczekać problem. Tymczasem wielodniowe leżenie może nie być najlepszym rozwiązaniem.

– Jednym z podstawowych błędów jest wielodniowe pozostawanie w łóżku i unikanie ruchu. Oczywiście w bardzo nasilonych przypadkach początkowo korzystne mogą być bezbolesne pozycje ułożeniowe, które pozwalają zmniejszyć dolegliwości – wyjaśnia fizjoterapeuta.

Problemem bywa także wykonywanie przypadkowych ćwiczeń znalezionych w internecie.

– Ćwiczenia powinny być dobrane do przyczyny problemu i aktualnego nasilenia objawów. Najczęściej najlepszym rozwiązaniem jest umiarkowany ruch dostosowany do bólu, a nie całkowite unikanie aktywności – dodaje.

Specjalista zwraca również uwagę, że pacjenci często próbują intensywnie rozciągać bolesną nogę, mimo że objawy się nasilają. Nie powinno się także ignorować narastających zaburzeń czucia czy osłabienia mięśni.

Fizjoterapeuta może pomóc dobrać odpowiednie leczenie

Do fizjoterapeuty warto zgłosić się możliwie wcześnie, szczególnie jeśli ból utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Podczas wizyty specjalista ocenia sposób poruszania się, zakres ruchu, reakcję układu nerwowego oraz możliwe źródło dolegliwości. Na tej podstawie dobiera postępowanie, które może obejmować terapię manualną, ćwiczenia oraz edukację dotyczącą bezpiecznego powrotu do aktywności.

Konsultacja lekarska jest natomiast szczególnie ważna w przypadku objawów alarmowych, bardzo silnego bólu uniemożliwiającego normalne funkcjonowanie, urazu poprzedzającego pojawienie się dolegliwości lub braku poprawy mimo zastosowanego leczenia.

Ile trwa powrót do sprawności po rwie kulszowej?

W większości przypadków leczenie rwy kulszowej nie wymaga operacji. Stosuje się między innymi leczenie przeciwbólowe, odpowiednio dobrane ćwiczenia, stopniowy powrót do aktywności, terapię manualną oraz zmianę codziennych nawyków, które mogą przeciążać kręgosłup.

U części pacjentów, gdy ból jest bardzo nasilony i nie ustępuje mimo leczenia, lekarz może rozważyć dodatkowe metody, takie jak iniekcje przeciwbólowe i przeciwzapalne. Leczenie operacyjne bierze się pod uwagę przede wszystkim wtedy, gdy pojawiają się poważne zaburzenia neurologiczne.

– Czas trwania objawów zależy od wielu czynników: przyczyny problemu, stopnia jego nasilenia, zastosowanego leczenia oraz tego, jak pacjent postępuje na co dzień. Powrót do sprawności może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy – mówi Grzegorz Grochal.

Rwa kulszowa nie zawsze oznacza poważną chorobę kręgosłupa, ale wymaga właściwego rozpoznania. Najważniejsze jest nie tylko zmniejszenie bólu, lecz także znalezienie przyczyny problemu i bezpieczny powrót do ruchu.