Ból między łopatkami – skąd się bierze i kiedy wymaga leczenia? Fizjoterapeuta wyjaśnia

Ból między łopatkami może mieć bardzo różne przyczyny. Czasem jest efektem długotrwałego napięcia mięśni podczas pracy siedzącej, innym razem pojawia się po treningu lub jest związany z problemem dotyczącym kręgosłupa szyjnego albo piersiowego.

Jak podkreśla fizjoterapeuta Grzegorz Grochal, w większości przypadków dolegliwości mają podłoże mięśniowo-szkieletowe, ale nie każdy ból w tej okolicy można automatycznie przypisać kręgosłupowi.

Ból między łopatkami – najczęstsze przyczyny

Jedną z najczęstszych przyczyn bólu między łopatkami jest przeciążenie mięśni, szczególnie związane z długotrwałym siedzeniem.

– Najczęściej wynika z przeciążenia mięśni, np. podczas długiego siedzenia przed komputerem. Pozycja z wysuniętą głową, częste trzymanie rąk przed sobą powodują długotrwałe napięcie mięśni grzbietu, które nie mają kiedy odpocząć – wyjaśnia fizjoterapeuta Grzegorz Grochal.

Problem może pojawić się również po treningu. Dotyczy to szczególnie osób, które po dłuższej przerwie wracają do aktywności i od razu zwiększają intensywność ćwiczeń.

– Kolejną przyczyną może być przeciążenie treningowe, gdzie po dłuższej przerwie wracamy do bardzo intensywnych treningów, szczególnie mięśni pleców, klatki piersiowej czy barków – dodaje ekspert.

Strzelanie w kolanach – kiedy to norma, a kiedy sygnał ostrzegawczy?

Dlaczego boli krzyż po przebudzeniu? Fizjoterapeuta o przyczynach porannego bólu pleców

Ból barku przy podnoszeniu ręki. Skąd się bierze i kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?

Rwa kulszowa czy zwykły ból pleców? Po tych objawach można ją rozpoznać

Siedzisz tak 8 godzin dziennie? Fizjoterapeutka ostrzega: to może niszczyć Twój kręgosłup

Drętwienie rąk i nóg – przyczyny, objawy i kiedy zgłosić się do lekarza

Ból między łopatkami a kręgosłup

Dolegliwości mogą być również związane z kręgosłupem. Źródłem bólu może być zarówno odcinek piersiowy, jak i szyjny kręgosłupa.

W przypadku odcinka piersiowego przyczyną mogą być m.in. podrażnienia więzadeł, stawów międzywyrostkowych oraz otaczających tkanek. Z kolei problemy dotyczące odcinka szyjnego, np. związane z krążkiem międzykręgowym, mogą powodować ból promieniujący w okolice łopatek.

Czy ból między łopatkami zawsze oznacza problem z kręgosłupem?

Nie. To ważne, ponieważ ból odczuwany między łopatkami może być tzw. bólem rzutowanym, czyli pochodzić ze struktury znajdującej się w innym miejscu organizmu.

– Oprócz oczywistych dolegliwości na tle mięśniowo-stawowym, rzadziej przyczyną mogą być problemy kardiologiczne, płucne, przełykowe czy inne choroby narządów wewnętrznych – zaznacza Grzegorz Grochal.

Dlatego znaczenie ma nie tylko samo miejsce występowania bólu, ale również jego charakter, okoliczności pojawienia się oraz objawy towarzyszące.

Jak rozpoznać ból związany z przeciążeniem?

W przypadku przeciążenia mięśni i innych problemów układu ruchu ból często ma charakter mechaniczny. Oznacza to, że jego nasilenie może zmieniać się w zależności od pozycji ciała lub wykonywanego ruchu.

– Ból pojawia się po kilku godzinach pracy w określonej pozycji i mija po nocy albo zmniejsza się po rozruszaniu. Generalnie można ten ból przywołać lub zmniejszyć konkretnym ruchem lub odpowiednią pozycją ciała – tłumaczy fizjoterapeuta.

Nie jest to jednak reguła pozwalająca samodzielnie postawić diagnozę. Jak podkreśla ekspert, takie rozróżnienie jest uproszczeniem i w przypadku utrzymujących się lub nasilających dolegliwości nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.

Kiedy ból między łopatkami wymaga pilnej diagnostyki?

Niepokój powinien wzbudzić przede wszystkim postępujący ból, który nie zależy od ruchu ani pozycji ciała i nie ustępuje w spoczynku.

Szczególnie ważna jest konsultacja lekarska, jeśli ból jest silny, nietypowy lub pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak:

• duszność,
• ból lub ucisk w klatce piersiowej,
• nudności,
• pieczenie lub palenie,
• gorączka,
• nasilenie dolegliwości podczas połykania.

W takich sytuacjach nie warto zakładać, że przyczyną jest po prostu napięcie mięśni czy „zastany” kręgosłup. Nietypowy ból w okolicy między łopatkami, szczególnie z objawami ogólnymi lub ze strony klatki piersiowej, wymaga oceny lekarskiej.

Co pomaga na ból między łopatkami?

Postępowanie zależy przede wszystkim od przyczyny. Jeśli dolegliwości wynikają z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, podstawą nie musi być odpoczynek rozumiany jako wielogodzinne leżenie.

– Jeśli mówimy o najczęstszych, typowo ortopedycznych problemach, to stosuje się ogólnie ruch, czyli częste zmiany pozycji, spacery, oraz modyfikuje się codzienne obciążenia – mówi Grzegorz Grochal.

Pomocne mogą być również ćwiczenia poprawiające ruchomość kręgosłupa i obręczy barkowej. W dalszej kolejności można stopniowo wprowadzać trening siłowy, którego celem jest wzmacnianie mięśni posturalnych i innych słabszych ogniw.

W zależności od problemu fizjoterapeuta może również zastosować terapię manualną lub inne metody mające na celu zmniejszenie dolegliwości.

– Techniki manualne mogą zmniejszyć objawy, ale najważniejszym elementem długoterminowego postępowania jest odpowiednie obciążanie i aktywność – podkreśla ekspert.

Jak zapobiegać bólowi między łopatkami?

Jeśli ból pojawia się w związku z siedzącym trybem życia, samo poprawienie pozycji przy biurku może nie wystarczyć. Istotne jest również regularne przerywanie długotrwałego siedzenia.

W praktyce warto:

• regularnie zmieniać pozycję podczas pracy,
• robić krótkie przerwy od siedzenia,
• włączać do dnia różne formy ruchu, np. spacery,
• zadbać o ergonomię stanowiska pracy,
• wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie posturalne,
• stopniowo zwiększać obciążenie treningowe po przerwie.

– Długotrwały sukces to przede wszystkim profilaktyka, czyli regularne zmienianie pozycji i dostarczanie organizmowi różnorodnego ruchu. Ergonomiczna pozycja w pracy i ćwiczenia wzmacniające mięśnie posturalne – podsumowuje Grzegorz Grochal.

Ból między łopatkami – nie ignoruj sygnałów organizmu

Ból między łopatkami często jest związany z przeciążeniem mięśni, długotrwałym siedzeniem lub nieprzygotowaniem organizmu do intensywnego wysiłku. Nie oznacza to jednak, że każdą taką dolegliwość można samodzielnie uznać za problem z kręgosłupem.

Jeśli ból zmienia się pod wpływem ruchu lub pozycji i ustępuje po odpoczynku, jego przyczyną może być przeciążenie układu ruchu. Gdy jednak jest silny, narasta, nie reaguje na zmianę pozycji lub towarzyszą mu objawy takie jak duszność, ucisk w klatce piersiowej, nudności czy gorączka, konieczna jest konsultacja lekarska.