Miażdżyca - dlaczego jest tak groźna?

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą naczyń, a jej ekspansja dotyczy głównie większych tętnic, w tym aorty oraz tętnic biodrowych, szyjnych, nerkowych, a także wieńcowych. Niewiele osób wie, iż za początek jej rozwoju uważa się wczesne lata dzieciństwa, stąd profilaktyka jest niezwykle istotna.

 

  27 września 2021

Miażdżyca - dlaczego jest tak groźna?
Spis treści
Czym właściwie jest miażdżyca? Przyczyny miażdżycy Następstwa miażdżycy Profilaktyka miażdżycy Jakie badania wykonać? Leczenie miażdżycy

Czym właściwie jest miażdżyca?

 

Miażdżyca powstaje na skutek odkładania się złogów cholesterolu, włóknika i makrofagów na wewnętrznej powierzchni tętnic. Proces ten doprowadza do zwężenia światła naczyń i utrudnienia przepływu przez nie krwi. Za przyczynę powstawania złogów (płytek miażdżycowych) uważa się przewlekły stan zapalny i uszkodzenia naczyń tętniczych.

 

Przyczyny miażdżycy

 

Konkretnych przyczyn powstawania miażdżycy nie da się jeszcze ustalić, ale istnieje wiele czynników i zachowań predysponujących do zachorowania. Oczywiście mowa tu o prowadzonym stylu życia, choć uwarunkowania genetyczne pozostają nie bez znaczenia. Należy pamiętać, że miażdżyca rozwija przez wiele lat, a proces ten rozpoczyna się już we wczesnym dzieciństwie. Tempo jego rozwoju uwarunkowane jest stylem życia i skłonnościami genetycznymi. Konsekwencje objawiają się zwykle około 50. roku życia.

 

Czynnikami predysponującymi do rozwoju miażdżycy są:

 

  • palenie papierosów,
  • obniżona aktywność fizyczna,
  • dieta bogata w tłuszcze nasycone i cukry proste,
  • skłonności genetyczne,
  • nieleczona cukrzyca,
  • otyłość,
  • choroby nerek,
  • dyslipidemia (nieprawidłowe stężenie cholesterolu we krwi).

 

Za niezwykle istotny element przyczyniający się do rozwoju miażdżycy uznaje się także stres. Depresja, niepokój, zaburzenia lękowe, niski status socjoekonomiczny, problemy w pracy lub w domu - te wszystkie czynniki zwiększają ryzyko zachorowania na miażdżycę, o czym warto pamiętać w kontekście dbania o stan zdrowia psychicznego.

 

Następstwa miażdżycy

 

Zmiany miażdżycowe przyczyniają się do rozwoju wielu chorób, które w znacznym stopniu mogą zagrażać życiu. Za najpoważniejsze następstwa miażdżycy uznaje się:

 

  • zawał serca (na skutek zmniejszenia światła naczyń wieńcowych),
  • udar mózgu (na skutek zmniejszenia światła naczyń mózgowych),
  • chorobę niedokrwienną serca,
  • przewlekłe niedokrwienie jelit (może dochodzić do niedrożności przewodu pokarmowego - stan zagrażający życiu),
  • choroby nerek,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzycę,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • niedokrwienie kończyn dolnych.

 

Profilaktyka miażdżycy

 

Zważając na fakt, iż rozwój miażdżycy ma swój początek już we wczesnym dzieciństwie, jej profilaktyka wydaje się być niezwykle istotna. Do działań zapobiegawczych zaliczamy dbanie o prawidłowe stężenie lipidów we krwi, tak aby nie doprowadzić do rozwoju zmian miażdżycowych. Pomóc w tym mogą:

 

  • utrzymywanie zdrowej, zbilansowanej diety (opartej na produktach pełnoziarnistych, rybach oraz owocach i warzywach),
  • umiarkowana aktywność fizyczna (30 minut dziennie przez 5 dni),
  • regularne kontrole lekarskie,
  • zrezygnowanie z palenia tytoniu (w tym unikanie palenia biernego),
  • utrzymywanie odpowiedniej wagi,
  • karmienie piersią - dowiedziono, że dzieci karmione w ten sposób przez min. 6 miesięcy podczas życia niemowlęcego, w wieku dorosłym są rzadziej otyłe i rzadziej mają podwyższony poziom cholesterolu w surowicy),
  • prawidłowe żywienie matki podczas ciąży - jeśli kobiety są zbyt szczupłe przed zajściem w ciążę, to z większym prawdopodobieństwem urodzą dziecko o zbyt małej masie urodzeniowej, co przyczynia się do ujawnienia się u niego zaburzeń metabolicznym w wieku dorosłym. To samo odnosi się do nadwagi u ciężarnej i zbyt dużej masy urodzeniowej dziecka.

 

Alarmującym jest, iż w Polsce:

 

  • ponad 10% nastolatków czynnie pali papierosy,
  • ok. połowa dzieci wykazuje zbyt wysokie stężenia cholesterolu we krwi,
  • 15% dzieci ma nadwagę/otyłość (tendencja wzrostowa).

 

Jakie badania wykonać?

 

Jeśli mowa o profilaktyce, to bez wątpienia regularne wykonywanie badań laboratoryjnych odgrywa niebagatelną rolę.

 

Warto skontrolować:

 

  • lipidogram,
  • Apolipoproteinę A,
  • Apolipoproteinę B,
  • morfologię krwi,
  • stężenie glukozy we krwi,
  • poziom kreatyniny.

 

Jeśli potrzebujesz skierowania na badania laboratoryjne i chcesz skonsultować niepokojące Cię objawy, możesz to zrobić bez wychodzenia z domu. Skorzystaj z wizyty online z lekarzem internistą lub innym specjalistą za pomocą platformy haloDoctor.

 

Leczenie miażdżycy

 

Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne miażdżycy, to obecnie stosuje się dwie główne grupy leków:

 

  • statyny - prowadzą do zmniejszenia stężenia cholesterolu w surowicy krwi, hamują działanie enzymu odpowiedzialnego za wytwarzanie cholesterolu w wątrobie,
  • leki przeciwpłytkowe - np. kwas acetylosalicylowy.

 

Czasem (choć względnie rzadko) stosuje się także zabieg zwany chelatacją, polegający na podaniu poprzez wlew dożylny substancji silnie wiążących jony wapnia (EDTA), które to jony wapnia wchodzą w skład blaszek miażdżycowych. W następstwie tej metody złogi powinny się rozpuścić, a ich resztki wydalić z organizmu.

 

Istnieją też bardziej radykalne, chirurgiczne metody radzenia sobie z następstwami tej choroby:

 

  • by-passy (czyli pomostowanie aortalno-wieńcowe),
  • plastyka endowaskularna,
  • balonikowanie,
  • endarterektomia.
Najnowsze pytania pacjentów
miażdżyca
Jaki lekarz pomoże w leczeniu miażdżycy zarostowej tętnic kończyn dolnych?
Szukam lekarza który by pomógł w leczeniu mojego męża. Diagnoza: miażdżyca zarostowa tętnic...
2021-02-02 14:41:00
Marcin Myszura
lekarz
Umów wizytę
Dzień dobry miażdżycę kończyn dolnych leczą chirurdzy naczyniowi. Przed badaniem najlepiej jest wykonać badanie dopplerowkie tętnic kończyn dolnych. Obrzęk, zaczerwienienie i wzmożone ucieplenie mogą sugerować z kolei zakrzepicę kończyn dolnych - może to być stan zagrożenia życia. Należy niezwłocznie osobiście zgłosić sie do lekarza i z pewnością odpowiednio pokieruje dalej
miażdżyca
Badania profilaktyczne przeciw miażdżycy i zakrzepicy
Od kilku lat dokuczają mi bóle stóp. Obecnie do bólu stóp doszło mrowienie, swędzenie. Mam ciągłe...
2021-02-02 14:36:50
Sylwester Król
lekarz
Umów wizytę
Dobry wieczór, proszę zgłosić się do lekarza rodzinnego celem diagnostyki- należy wykonać badania laboratoryjne oraz ultrasonograficzne.
Marcin Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, zakrzepicę i niewydolność żylną rozpoznaje się w badaniu dopplerowskim.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Zdrowie
Choroby Choroby
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz rodzinny
4.96 / opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / opinii
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.89 / opinie
Piotr Szuba
lekarz w trakcie specjalizacji, pediatra, lekarz rodzinny
4.91 / opinie