Grzybica skóry - rodzaje, objawy, zapobieganie

Zakażenia grzybicze skóry i błon śluzowych, to jedne z najczęstszych schorzeń dermatologicznych, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Istnieje kilka rodzajów grzybic, w tym grzybica paznokci czy łupież pstry. Grzybica jest chorobą zakaźną, a wywołuje ją blisko 150 gatunków grzybów, ale niektóre wchodzą w skład fizjologicznej flory człowieka.

 

  27 października 2021

Grzybica skóry - rodzaje, objawy, zapobieganie
Spis treści
Rodzaje grzybów Grzyby drożdżopodobne Dermatofity Pleśnie Jak dochodzi do zakażenia? Jak zapobiegać grzybicy? Rodzaje grzybicy w zależności od lokalizacji na ciele Grzybica paznokci Grzybica stóp Łupież pstry Grzybica skóry owłosionej Grzybica skóry gładkiej Drożdżyca jamy ustnej Leczenie grzybicy

Rodzaje grzybów

 

Wyróżniamy 3 grupy grzybów chorobotwórczych:

 

Grzyby drożdżopodobne

 

Ten rodzaj grzybów wywołuje drożdżycę, czyli kandydozę (gdyż najczęściej przyczyną jest gatunek Candida albicans) i zajmuje wały i płytki paznokciowe, błony śluzowe (jamy ustnej i narządów płciowych), kąty ust, a także owłosioną skórę głowy.

 

Dermatofity

 

Dermatofity są przyczyną tzw. grzybic właściwych, czyli grzybic stóp, skóry gładkiej, skóry owłosionej oraz paznokci. Wśród nich wyróżniamy:

 

  • dermatofity zoofilne: bytują na zwierzętach, ale mimo to zdolne są także do zakażania ludzi,
  • dermatofity geofilne: ich naturalne środowisko to gleba, ale mogą zakażać ludzi i zwierzęta,
  • dermatofity antropofilne: ich naturalnym gospodarzem jest człowiek.

 

Pleśnie

 

Ten rodzaj grzybów odpowiedzialny jest za zakażenia układowe, czyli zakażenia narządów wewnętrznych.

 

Jak dochodzi do zakażenia?

 

Wbrew pozorom nie brak higieny gra największą rolę w rozwoju grzybicy - częsty kontakt z wodą czy detergenty wyjaławiające fizjologiczną florę bakteryjną skóry mogą przyczyniać się do jej powstawania.

 

Należy pamiętać, że nie każde zetknięcie z zarodnikami grzyba musi powodować zakażenie - grzyby bytują bowiem praktycznie wszędzie. Organizm ludzki na co dzień styka się z wieloma patogenami chorobotwórczymi, lecz jego mechanizmy obronne sprawiają, iż w większości przypadków nie dochodzi do zakażenia. Jednak zachwianie odporności może ułatwić grzybom wniknięcie do organizmu i jego zakażenie. Do grup najbardziej narażonych należą:

 

  • osoby podczas i po kuracji antybiotykami, kortykosteroidami czy lekami immunosupresyjnymi,
  • osoby chorujące na cukrzycę,
  • osoby cierpiące na nowotwory.

 

Jak zapobiegać grzybicy?

 

Najlepszymi warunkami do rozwoju grzybów są wilgoć i ciepło, o czym należy pamiętać w kontekście zapobiegania grzybicy.

 

Oto kilka najważniejszych zasad:

 

  • podczas antybiotykoterapii i po jej zakończeniu stosuj probiotyki w celu odbudowania fizjologicznej flory bakteryjnej,
  • nie używaj cudzych ręczników czy innych środków higieny osobistej, tj. gąbki do mycia ciała,
  • unikaj pożyczania cudzego obuwia,
  • zmieniaj skarpetki i bieliznę codziennie,
  • przebieraj spocone ciuchy najszybciej jak to możliwe,
  • staraj się wybierać odzież przewiewną i wykonaną z naturalnych materiałów,
  • unikaj kontaktu ze zwierzętami, które mogą mieć grzybicę (bezdomne psy czy koty),
  • myj regularnie okolice pach i pachwin oraz dokładnie je osuszaj,
  • na pływalniach czy w saunach pamiętaj o tym, aby nie chodzić boso - używaj obuwia zmiennego.

 

 

Rodzaje grzybicy w zależności od lokalizacji na ciele

 

Dolegliwości związane z inwazją grzybów na skórze człowieka mogą różnić się także w zależności od lokalizacji. Typowymi objawami są jednak zaczerwienienie, swędzenie, łuszczenie się skóry i jej pękanie.

 

Grzybica paznokci

 

Najczęściej pojawia się w okolicy paznokci stóp, ale spotyka się ją także na rękach, głównie na zewnętrznych palcach. Płytka paznokcia ulega przebarwieniu (staje się żółta/zielonkawa), pogrubieniu, rogowacieje i powstają w niej bruzdy. W niektórych przypadkach może dojść do wykruszenia się płytki paznokciowej, ponieważ paznokieć staje się łamliwy. Czasami po naciśnięciu wału paznokciowego wydostaje się spod niego ropa. Ten rodzaj grzybicy praktycznie nie występuje u dzieci.

 

Grzybica stóp

 

Występuje zwykle w dwóch ostatnich przestrzeniach międzypalcowych, choć czasem zmiany umiejscawiają się także na podeszwach. Naskórek w tej okolicy zwykle jest białawy, często pojawiają się niewielkie pęcherzyki. Często równolegle ze zmianami na stopach obserwujemy podobne zmiany na skórze dłoni, aczkolwiek wtedy świadczy to raczej o reakcji alergicznej na zarodniki grzyba, a nie o samej grzybicy.

 

Łupież pstry

 

Ta dolegliwość najczęściej dotyka osoby, które mają skórę delikatną i potliwą i w większości dotyczy kobiet. Należy do powierzchownych grzybic naskórka i jest niezwykle rozpowszechniona. Objawia się w postaci drobnych, łuszczących się różowych plamek na klatce piersiowej, szyi, kończyn górnych lub skórze głowy. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z racji zakażenia tym typem grzybicy, ponieważ nie powoduje ona świądu, natomiast pod wpływem słońca dochodzi do odbarwień w miejscu ognisk chorobowych.

 

Grzybica skóry owłosionej

 

Spotyka się ją na owłosionej skórze głowy (najczęściej u dzieci) lub brody. Skóra głowy zwykle obfituje w bardzo liczne ogniska złuszczającej się skóry (w grzybicy drobnozarodnikowej powierzchownej), jakby z równo przystrzyżonymi włosami.

 

W przypadku strzygącej powierzchownej z kolei ogniska wyłysienia o złuszczającej się powierzchni występują w mniejszych ilościach, ale włosy są różnej długości.

 

Grzybica strzygąca głęboka objawia się zapalnym guzem lub naciekiem, z którego wydostaje się ropna treść, a zarażają zwykle chore zwierzęta.

 

Grzybica woszczynowa jest odmianą raczej niespotykaną, a charakteryzuje się tzw. tarczkami woszczynowymi, czyli żółtawymi strupami zawierającymi grzybnię i złuszczony naskórek. Zmiany te mają nieprzyjemny zapach mysich nor, a po wyleczeniu na skórze pozostają ślady w postaci blizn i ognisk wyłysienia.

 

Grzybica skóry gładkiej

 

Grzybica skóry gładkiej zwykle objawia się w postaci ognisk rumieniowo-obrzękowych z krostami na obwodzie oraz ogniskami rumieniowo-złuszczającymi się z odczynem zapalnym. Zwykle zmiany te lokalizują się w pachwinach. U kobiet dotkniętych zaburzeniami odporności, a także zaburzeniami endokrynologicznymi często spotyka się przewlekłą grzybicę skóry gładkiej, z sinoczerwonymi ogniskami z otrębiastym złuszczaniem na kończynach dolnych i pośladkach.

 

Drożdżyca jamy ustnej

 

Tę postać grzybicy spotykamy najczęściej u noworodków, które zaraziły się podczas porodu od matki, u której występowały grzybicze upławy. Objawia się w postaci białych nalotów na wewnętrznej stronie policzków, języku i podniebieniu. Jeśli je zetrzemy, to błona śluzowa w tym miejscu staje się zaczerwieniona, często pojawia się także nadżerka.

 

Leczenie grzybicy

 

Leczenie grzybicy różni się w zależności od typu grzyba i lokalizacji zmian na ciele. W każdym przypadku jednak należy zgłosić się z podejrzaną zmianą do lekarza pierwszego kontaktu lub lekarza dermatologa, który rozpozna chorobę i wdroży odpowiednie leczenie. Może okazać się, iż konieczne będzie wykonanie badania mykologicznego z pobranego ze zmiany materiału biologicznego (zeskrobiny lub wymazy).

 

Podejrzewasz u siebie zakażenie grzybicze? Zgłoś się do dermatologa korzystając z udogodnień platformy telemedycznej haloDoctor. Oprócz wizyt online możesz też umówić się na wizytę stacjonarną celem przeprowadzenia badania fizykalnego. Wystawienie recepty online też jest możliwe.

Najnowsze pytania pacjentów
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.90 / 1826 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.79 / 648 opinii
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 73 opinie
Sylwia Dżaman
lekarz
4.99 / 216 opinii