Wzdęcia mimo prawidłowej diety. Jaką rolę odgrywają mięśnie i oddech?

Dlaczego brzuch może być wzdęty mimo prawidłowej diety?

Wzdęcia brzucha charakteryzują się obecnością gazów, uciskiem w jamie brzusznej i uczuciem pełności. Objawy te często współwystępują, choć mogą występować również oddzielnie. Często współwystępują z innymi czynnościowymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak dyspepsja czynnościowa, zespół jelita drażliwego i zaparcia czynnościowe.

Wzdęcia mogą rozwijać się z wielu przyczyn, w tym nietolerancji pokarmowych, przebytej infekcji, która zaburzyła mikrobiotę jelitową, zaburzeń czucia trzewnego, opóźnionego pasażu jelitowego lub nieprawidłowego refluksu trzewno-somatycznego.

Ćwiczenia hipopresyjne – dlaczego pokochali je fizjoterapeuci i sportowcy?

Nietrzymanie moczu i problemy z pęcherzem u nastolatek – kiedy szukać pomocy?

Wypadanie macicy i pochwy – przyczyny, objawy, leczenie. Ekspertka wyjaśnia

Planujesz ciążę? Zapisz: fizjoterapia

Gonitwa myśli. Jak wyciszyć natłok myśli i przestać ciągle analizować?

Stres czy zaburzenia lękowe? Jak rozpoznać, kiedy potrzebna jest pomoc

Czy napięcie mięśni brzucha i dna miednicy może nasilać uczucie wzdęcia?

Napięte mięśnie brzucha ograniczają swobodną pracę ściany brzucha podczas oddychania i zmian ciśnienia w jamie brzusznej.

Napięte dno miednicy może utrudniać prawidłową koordynację rozluźnienia podczas oddawania gazów i stolca. Przy przewlekłym napięciu zmienia się też sposób oddychania – często oddech staje się płytszy, a przepona i mięśnie brzucha pracują mniej swobodnie.

W efekcie normalna ilość treści jelitowej lub gazów może być odczuwana jako większe rozpieranie, pełność czy wzdęcia. Stres może dodatkowo łączyć te elementy.

Czy sposób oddychania może wpływać na wzdęcia i uczucie „twardego” brzucha?

Sposób oddychania może wpływać zarówno na odczuwanie wzdęcia, jak i na poczucie twardego, napiętego brzucha. Płytki, górnożebrowy oddech i częste utrzymywanie napięcia brzucha mogą powodować, że ściana brzucha jest stale aktywna, zamiast swobodnie pracować z oddechem.

Przepona, brzuch i dno miednicy współpracują podczas oddychania. Jeśli ta koordynacja jest zaburzona, ciśnienie w jamie brzusznej może być rozkładane mniej swobodnie. Przy stresie wiele osób nieświadomie wciąga brzuch, napina mięśnie i zatrzymuje oddech. Brzuch może wtedy rzeczywiście wydawać się twardszy.

Zmieniony sposób oddychania może również wpływać na połykanie powietrza i odbieranie sygnałów z przewodu pokarmowego, przez co uczucie rozpierania może być bardziej dokuczliwe.

Na czym polega fizjoterapia przy wzdęciach i dolegliwościach jelitowych?

Jej celem jest przede wszystkim poprawa pracy struktur, które wpływają na ciśnienie w jamie brzusznej, oddech, napięcie mięśniowe i funkcjonowanie dna miednicy.

W praktyce może obejmować:

• pracę z oddechem i przeponą – poprawę ruchomości żeber, przepony i koordynacji oddechowej;
• zmniejszanie nadmiernego napięcia brzucha – szczególnie gdy pacjent stale trzyma lub wciąga brzuch;
• terapię manualną tkanek brzucha, jeśli jest wskazana, np. w celu poprawy ruchomości tkanek i komfortu;
• pracę z dnem miednicy – nie tylko wzmacnianie, ale przede wszystkim naukę rozluźniania i prawidłowej koordynacji podczas oddawania stolca i gazów;
• pracę nad ruchomością klatki piersiowej, kręgosłupa i miednicy, które uczestniczą w mechanice oddychania i zmianach ciśnienia w jamie brzusznej;
• ruch i ćwiczenia, które mogą wspierać motorykę przewodu pokarmowego;
• regulację napięcia układu nerwowego, szczególnie gdy objawy nasilają się w stresie.

Bardzo istotne jest też ustalenie, co właściwie pacjent nazywa wzdęciem. Może chodzić o rzeczywiste zwiększenie obwodu brzucha, uczucie rozpierania, nadmierne gazy, zaparcia albo zwiększoną wrażliwość na prawidłową obecność treści i gazów w jelitach. To nie zawsze jest ten sam problem.

Czy fizjoterapia może pomóc osobom, które oprócz wzdęć mają zaparcia, bóle brzucha lub uczucie niepełnego wypróżnienia?

W takich przypadkach fizjoterapeuta może pracować m.in. nad:

• rozluźnieniem nadmiernie napiętego dna miednicy;
• nauką prawidłowej koordynacji przepony, brzucha i dna miednicy podczas wypróżniania;
• zmniejszeniem nadmiernego napięcia mięśni brzucha;
• poprawą sposobu oddychania i zarządzania ciśnieniem w jamie brzusznej;
• ruchomością tkanek w okolicy brzucha oraz miednicy;
• odpowiednią aktywnością fizyczną wspierającą pracę przewodu pokarmowego.

Szczególnie charakterystyczne jest uczucie niepełnego wypróżnienia – może występować m.in. wtedy, gdy mięśnie dna miednicy nie rozluźniają się prawidłowo w momencie, kiedy powinny.

Jednocześnie nie każde zaparcie czy ból brzucha jest problemem mięśniowo-powięziowym. Przy utrzymujących się lub niepokojących objawach najpierw warto wykluczyć przyczyny gastroenterologiczne. Nie zawsze zaparcia są tylko problemem jelit.