Bolesne miesiączki, trudności z tamponem, nietrzymanie moczu czy dyskomfort podczas współżycia to problemy, które dotykają także nastolatki. Fizjoterapia uroginekologiczna, niegdyś kojarzona głównie z okresem okołoporodowym, staje się ważnym wsparciem dla młodych kobiet. O tym, dlaczego nie warto bagatelizować bólu i jak dbać o zdrowie intymne od najmłodszych lat, mówi fizjoterapeutka uroginekologiczna Ewelina Słyk.
W ostatnich latach widać bardzo pozytywny trend - młode kobiety i nastolatki coraz częściej korzystają z pomocy fizjoterapeuty uroginekologicznego. Pokazuje to, jak rośnie świadomość w kwestiach prewencji zdrowia intymnego wśród młodych osób. Najczęstszym problemem, z jakimi zgłaszają się one do gabinetów fizjoterapeutycznych są bóle w obrębie miednicy - bolesne miesiączki, dyspareunia, czyli bolesne współżycie płciowe albo dyskomfort pojawiający się w trakcie aplikacji tamponu. Wszystkie te wymienione dolegliwości mogą wiązać się z nadmiernym napięciem mięśni dna miednicy, czyli ich tak zwaną hipertonią.
Trochę rzadziej młode kobiety zgłaszają problem z nietrzymaniem moczu. Najczęściej inkontynencja występuje u kobiet i nastolatek wystawionych na duże wysiłki fizyczne, np. intensywnie trenujących lub zawodowych sportsmenek.
Zdecydowanie zwiększa się również chęć prewencji ewentualnych dolegliwości w przyszłości. Młode kobiety zgłaszają się przed zajściem w ciążę, aby skontrolować pracę dna miednicy i wyeliminować ewentualne możliwe dolegliwości na przyszłość. Coraz częściej w gabinetach pojawiają się młode kobiety jeszcze przed podjęciem współżycia lub synchronicznie z pierwszą wizytą u ginekologa albo też jako forma rehabilitacji po operacjach i zabiegach ginekologicznych.
Bolesne miesiączki nie powinny być uznawane za „normę”, nawet u nastolatek. Choć wiele młodych kobiet odczuwa lekki dyskomfort podczas menstruacji, to silny ból jest zawsze sygnałem alarmowym. Ból utrudniający codzienne funkcjonowanie, omdlenia, wymioty, przymus przyjmowania dużej ilości leków przeciwbólowych lub oporność na działanie tych leków nie jest fizjologicznym stanem i wymaga diagnostyki oraz leczenia.
Fizjoterapia uroginekologiczna ma za zadanie zredukować ból i dyskomfort poprzez odpowiednio dobrane techniki terapeutyczne, ale również edukować w celu wprowadzania odpowiedniej prewencji nawrotów bólu i zwiększenie sprawczości i poczucia kontroli nad ciałem u młodej kobiety. W tym celu niezbędna jest współpraca i nakierowanie pacjentki na innych specjalistów jak ginekolog, dietetyk i psycholog.
Praca z mięśniami dna miednicy u młodych pacjentek jest całkowicie bezpieczna, delikatna i dostosowana do wieku oraz potrzeb pacjentki, za zachowaniem jej intymności i komfortu.
Głównymi celami fizjoterapii w bolesnych miesiączkach jest ocena napięcia i funkcji mięśni dna miednicy oraz wyrównanie ich napięcia. Taka praca nie zawsze musi odbywać się poprzez badanie wewnętrzne. Jeśli pacjentka jest nieletnia, nie wyraża zgody lub istnieje obawa nasilenia bólu w pracy przez pochwę, terapia pośrednia - z tkankami zewnętrznymi może być również bardzo skuteczna.
Kolejnym zadaniem terapeuty uroginekologicznego jest poprawa krążenia w miednicy mniejszej za pomocą technik manualnych i odpowiednio dobranych ćwiczeń. Fizjoterapeuci uroginekologiczni pracują nie tylko w obrębie miednicy ale normalizują napięcia również w obrębie brzucha, lędźwi, pośladków i ud, zmniejszając dzięki temu odczucia bólowe. Poza pracą manualną terapeuci stosują również techniki oddechowe i treningi relaksacji. Mają one pozytywny wpływ na pracę układu nerwowego i powięziowego, co zdecydowanie minimalizuje nieprzyjemne odczucia.
Nadmierna aktywność mięśni dna miednicy (hipertonia) to problem, który często pozostaje niezauważony u młodych kobiet i nastolatek, bo wiele objawów jest błędnie uznawanych za „normalne” lub przypisywanych stresowi, dojrzewaniu czy „delikatności" okolic intymnych.
Najczęstsze objawy nadmiernego napięcia mięśni w obrębie miednicy to wspomniane już bóle miesiączkowe, skurcze w podbrzuszu czy w okolicach krocza. Nadmierne napięcie mięśni dna miednicy może objawiać się również pieczeniem i szczypaniem okolic intymnych, przy wykluczonej infekcji intymnej czy infekcji układu moczowego.
Alarmującym sygnałem świadczącym o wzmożonej aktywności dna miednicy jest pojawianie się dyskomfortu lub niemożność aplikacji tamponu lub kubeczka menstruacyjnego. Taki dyskomfort czy uczucie napięcia może się również pojawić w trakcie badania ginekologicznego lub współżycia. Bardzo często napięcie mięśni dna miednicy będzie rzutować na bóle w obrębie kości ogonowej, bioder czy odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Mniej charakterystycznym objawem, ale również istotnym w wywiadzie będą zaburzenia w oddawaniu moczu lub stolca - opóźniony lub przerywany strumień moczu i bolesne wypróżniania. Zauważa się również, że wzmożona aktywność mięśni dna miednicy jest proporcjonalna do nadmiernego napięcia występującego w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych czy ogólnie do tendencji napięć występujących w całym ciele.
Wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego może budzić stres, to naturalne. Natomiast taka wizyta zawsze przebiega z poszanowaniem intymności i godności wszystkich pacjentów, niezależnie od wieku. Każda wizyta jest dostosowana do wieku, komfortu i doświadczeń pacjentki z uszanowaniem jej zgody.
W przypadku pacjentki niepełnoletniej, tzn. poniżej 18 roku życia, aby odbyć wizytę wymagana jest pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Jeśli pacjentka ma ukończone 16 lat, rodzic może być obecny na początku wizyty, np. w trakcie wywiadu, ale powinien opuścić gabinet na czas trwania badania, jeżeli taka jest wola pacjentki. Decyzja o obecności rodzica bądź opiekuna w gabinecie podczas badania należy do pacjentki i powinna być zawsze respektowana. Natomiast w przypadku pacjentek poniżej 16 roku życia, rodzic ma prawny obowiązek przebywać w gabinecie przez cały czas trwania wizyty - zarówno wywiadu jak i badania.
Wiele problemów uroginekologicznych, z którymi kobiety zmagają się w dorosłości, ma swoje początki już w wieku nastoletnim, ale często pozostają wtedy niezauważone lub lekceważone. Na szczęście świadomość i odpowiednie nawyki już w młodości mogą znacząco zmniejszyć ryzyko problemów z dnem miednicy, miesiączkami, nietrzymaniem moczu czy bolesnym współżyciem w przyszłości.
Jako podstawę dobrych nawyków należy zwrócić uwagę na nawyki toaletowe. Zbyt długie wstrzymywanie moczu, oddawanie moczu zbyt często lub „na zapas” a także parcie w toalecie to przykłady niekorzystnych nawyków, które warto wyeliminować. Bardzo istotnym czynnikiem profilaktycznym jest aktywność fizyczna. Utrzymywanie sprawnego ciała to nie tylko prawidłowa praca mięśni dna miednicy, ale także prawidłowa sylwetka i wyrównane ciśnienia w jamach ciała, co znacząco wpływa na prawidłową pracę narządów miednicy mniejszej i samego dna miednicy. Unikanie stresu i balans pomiędzy odpoczynkiem a pracą to szansa na dobrą regenerację ciała i prewencja przyszłych dolegliwości. Kluczem do zdrowego życia intymnego są również badania profilaktyczne i systematyczne kontrole swojego stanu zdrowia.
Prewencja to klucz, ale jeśli już obserwujemy u siebie jakiekolwiek objawy to nie warto czekać. Warto skonsultować się z fizjoterapeutą uroginekologicznym lub innym specjalistą, do czego gorąco zachęcam.
Kobieta w zmianie: jak budować swoją karierę po 30., 40., 50. roku życia?
Zawsze na końcu: dlaczego kobiety odkładają siebie na później?
Tydzień Zdrowia Kobiet: skorzystaj z bezpłatnych badań i porad
Pochwica: problem dotyka wielu kobiet. Jak sobie z nią radzić?
Badania profilaktyczne dla kobiet. Co powinnaś wpisać w swój kalendarz?
Kobiecość to miłość do siebie. Jak wychować dziewczynkę na szczęśliwą kobietę?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Kobieta w zmianie: jak budować swoją karierę po 30., 40., 50. roku życia?
Zawsze na końcu: dlaczego kobiety odkładają siebie na później?
Tydzień Zdrowia Kobiet: skorzystaj z bezpłatnych badań i porad
Pochwica: problem dotyka wielu kobiet. Jak sobie z nią radzić?
Badania profilaktyczne dla kobiet. Co powinnaś wpisać w swój kalendarz?
Kobiecość to miłość do siebie. Jak wychować dziewczynkę na szczęśliwą kobietę?