Pochwica: problem dotyka wielu kobiet. Jak sobie z nią radzić?

Objawy pochwicy

Podstawowym objawem pochwicy jest skurcz mięśni dna miednicy, który może towarzyszyć szczególnie podczas stosunku seksualnego z penetracją, aplikacji tamponu czy badania ginekologicznego.

- Skurczowi mięśni może, choć nie musi, towarzyszyć dyskomfort lub ból – mówi fizjoterapeutka Anna Szczotka.

W zależności od nasilenia objawów, pochwica może mieć różne stopnie zaawansowania. W skali od 1 do 4, obejmuje ona od możliwości penetracji, chociaż bolesnej, po niemożność przeprowadzenia badania ginekologicznego bez znieczulenia ogólnego:

1. Penetracja pochwy jest możliwa. Nie ma mechanicznych trudności w odbyciu stosunku. Akt jest jednak nieprzyjemny i sprawia kobiecie ból;
2. Do penetracji pochwy może dojść z pomocą palca, czy małego wziernika pochwowego. Nie jest jednak możliwa penetracja penisem;
3. Żadna penetracja nie jest możliwa bez wspomagania. Dopiero rozmowa, zastosowanie relaksacji i żelu stwarza możliwość penetracji.
4. Przeprowadzenie badania ginekologicznego jest możliwe tylko w znieczuleniu ogólnym pacjentki.

Pozostałymi objawami może być także napięcie mięśni przywodzących ud, mięśni pośladkowych i mięśni prostych brzucha.

- Dolegliwości fizyczne wpływają również na zachowanie i emocje kobiet jej doświadczających. W efekcie w sposób świadomy lub nieświadomy pacjentka może unikać sytuacji intymnych – tłumaczy nasza specjalistka.

I dodaje:

- Pochwica może mieć również postać wyobrażeniową, która objawia się uciskiem mięśni nawet bez próby penetracji. Wystarczy, że pacjentka o niej pomyśli, by objawy dały o sobie znać.

ZUS na Dzień Matki. Zasiłki i urlopy dla rodziców - nowy poradnik

Menopauza – objawy, uderzenia gorąca i wahania nastroju. Skąd się biorą?

Profilaktyka zdrowia kobiet: jak zadbać o siebie w każdym wieku

Problemy intymne młodych kobiet. Jak fizjoterapeuta uroginekologiczny może pomóc?

Kobieta w zmianie: jak budować swoją karierę po 30., 40., 50. roku życia?

Zawsze na końcu: dlaczego kobiety odkładają siebie na później?

Przyczyny pochwicy

Przyczyny pochwicy są zróżnicowane i obejmują zarówno czynniki organiczne, jak i psychogenne.

Jak tłumaczy Anna Szczotka:

- Do przyczyn organicznych zaliczamy m.in. wrodzone wady rozwojowe narządów, choroby narządu rodnego, częste infekcje czy zaburzenia hormonalne.

Z kolei przyczyny psychogenne często mają podłoże traumatyczne. 

- Do przyczyn psychogennych zaliczamy np. strach przed spodziewanym bólem, traumatyczne doświadczenia seksualne, brak akceptacji swojego ciała.

Do głównych czynników ryzyka zalicza się doświadczenia związane z przemocą seksualną, traumy psychiczne oraz trudne doświadczenia związane z ciążą i porodem. Dodatkowo, zmiany hormonalne i inne zaburzenia, jak dyspareunia (ból podczas stosunku) czy wulwodynia, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia pochwicy.

Leczenie pochwicy

Leczenie pochwicy jest kompleksowe i wymaga współpracy różnych specjalistów. Jak zauważa Anna Szczotka:

- Niestety wiele pacjentek spotyka się z przykrymi doświadczeniami w gabinetach specjalistycznych oraz ignorowaniem ich dolegliwości przez pracowników ochrony zdrowia. Często pacjentki tracą więc zaufanie do systemu. Pochwica na pewno wymaga interdyscyplinarnego podejścia oraz współpracy zespołowej pomiędzy specjalistami różnych dziedzin.

Ważnym elementem jest współpraca ginekologa, seksuologa, psychoterapeuty oraz fizjoterapeuty. Każdy z tych specjalistów analizuje problem z innej perspektywy, co umożliwia postawienie trafnej diagnozy i wdrożenie skutecznej terapii.

Fizjoterapeuta specjalizujący się w rehabilitacji dna miednicy może przeprowadzić szereg ćwiczeń, takich jak ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne, a także ćwiczenia mięśni dna miednicy, które pomagają rozluźnić napięte mięśnie.

- Wśród metod fizjoterapeutycznych najczęściej stosujemy ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia relaksacyjne, ćwiczenia mięśni dna miednicy – mówi Anna Szczotka.

Dodatkowo, stosowane są różne terapie, w tym terapia manualna, terapia biofeedback, czy użycie dilatorów i wibratorów, które pomagają stopniowo przywracać komfort w sytuacjach intymnych.

Oprócz leczenia fizjoterapeutycznego, ważnym elementem jest wsparcie psychoterapeutyczne, które pomaga radzić sobie z lękiem, traumą i emocjonalnymi trudnościami związanymi z pochwicą.

Rokowania

Rokowania zależą od przyczyny pochwicy oraz stopnia zaawansowania problemu. W przypadku kompleksowego podejścia do leczenia, pacjentki mogą liczyć na poprawę swojego stanu zdrowia.

Kluczowe jest stworzenie atmosfery zaufania i bezpieczeństwa, zarówno w relacji z terapeutą, jak i podczas samego leczenia.

Jak podkreśla Anna Szczotka:

- Pacjentka musi czuć się w gabinecie zaopiekowana, bezpieczna oraz że nikt nie będzie przekraczał jej granic fizycznych oraz psychicznych.