Fakty i mity o męskiej płodności. Co naprawdę wpływa na jakość nasienia?

Czynniki wpływające na męską płodność

Jak tłumaczy dr n. med. Katarzyna Ożga-Piszczek:

- Na męską płodność wpływa wiele czynników – są to zarówno czynniki biologiczne, środowiskowe, związane ze stylem życia, jak i choroby, na które cierpi pacjent oraz leki, które pacjent zażywa.

Wśród najważniejszych czynników wymienia się:

• Wiek – chociaż starsi mężczyźni często zostają ojcami, z wiekiem dochodzi do pogorszenia parametrów nasienia, co może utrudniać poczęcie dziecka.
• Styl życia – niewłaściwa dieta, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów oraz przewlekły stres mają negatywny wpływ na jakość nasienia.

- Pogorszenie parametrów nasienia obserwujemy także przy przegrzewaniu jąder (np. korzystanie z sauny, noszenie obcisłej bielizny) – zauważa androlog.

• Choroby – zarówno te genetyczne (np. zespół Klinefeltera), jak i ogólnoustrojowe, takie jak otyłość, cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze, mogą znacząco obniżyć płodność mężczyzn.
• Niektóre leki, takie jak chemioterapeutyki, leki przeciwlękowe czy anaboliki, mogą negatywnie wpływać na jakość nasienia.

Jak być zdrowym tatą? 5 filarów troski o siebie - nie tylko z okazji Dnia Ojca

Czym zajmuje się androlog? Kiedy chłopcy i mężczyźni powinni odwiedzić androloga?

Stulejka u chłopców i mężczyzn. Jak zapobiegać i leczyć?

Dbaj o jądra: telefon wyjmij z kieszeni, laptopa nie trzymaj na kolanach

Movember. Czy mężczyźni chcą badać swoje jądra?

Który to miesiąc ciąży i kiedy poród? Poznaj swój aktualny wiek ciąży online

Jakie badania pomagają ocenić męską płodność?

Podstawowym narzędziem diagnostycznym wykorzystywanym w celu oceny męskiej płodności jest badanie nasienia.

- Za pomocą tego badania oceniane są takie parametry jak objętość nasienia, jego wygląd, liczba plemników, ich ruchliwość, żywotność, morfologia oraz obecność ewentualnych leukocytów  – wyjaśnia dr n. med. Katarzyna Ożga-Piszczek.

Czasem konieczne jest rozszerzenie diagnostyki o bardziej szczegółowe testy, takie jak ocena fragmentacji DNA plemników, ocena stresu oksydacyjnego czy obecności przeciwciał przeciwplemnikowych. Część pacjentów wymaga również wykonania posiewu nasienia.

Oprócz badania nasienia, ważna jest także diagnostyka hormonalna oraz ultrasonograficzna. Często zaleca się badania hormonalne obejmujące oznaczenie hormonów płciowych, przysadkowych oraz tarczycowych.

Ponadto, istotnym badaniem diagnostycznym jest także USG jąder i moszny, gdyż pozwala wykryć ewentualne nieprawidłowości, takie jak m.in. żylaki powrózka nasiennego.

Mity na temat męskiej płodności

Mimo rosnącej świadomości na temat męskiej płodności, wciąż krążą liczne mity, które mogą wprowadzać w błąd. Androlog, dr n. med.  Katarzyna Ożga-Piszczek rozwiewa kilka z nich:

Styl życia mężczyzny nie ma znaczenia dla poczęcia dziecka – MIT!

Jak zaznacza ekspertka, styl życia mężczyzny wpływa, i to znacząco, na jego płodność. Odpowiednia dieta, unikanie używek takich jak alkohol i papierosy oraz regularna aktywność fizyczna mają ogromne znaczenie dla poprawy jakości nasienia.

Choroby przewlekłe i stosowane przez mężczyzn leki nie wpływają na zajście przez kobietę w ciążę – MIT!

Dr n. med. Katarzyna Ożga-Piszczek podkreśla, że zarówno choroby współistniejące (np. nadciśnienie, cukrzyca, otyłość), jak i leki stosowane przez mężczyzn, mogą wpłynąć na jakość nasienia.

Nadmierna aktywność fizyczna nie zaszkodzi płodności – MIT!

Zbyt intensywne treningi fizyczne mogą prowadzić do przegrzania organizmu i zaburzeń hormonalnych, co pogarsza jakość nasienia.

Masa ciała mężczyzny nie wpływa na jego płodność – MIT!

Nadmierna masa ciała, szczególnie otyłość, wiąże się z niekorzystnymi zmianami hormonalnymi, które mogą obniżyć płodność mężczyzny.

Jak styl życia wpływa na jakość nasienia?

Styl życia mężczyzny odgrywa kluczową rolę w jego płodności. Jak tłumaczy androlog:

- Dieta bogata w żywność wysokoprzetworzoną, wysokokaloryczną, bogatą w tłuszcze, wpływa negatywnie na płodność.

Mężczyźni planujący potomstwo powinni dążyć do zwiększenia spożycia owoców, warzyw, roślin strączkowych, drobiu, owoców morza i produktów pełnoziarnistych, a jednocześnie ograniczyć spożycie czerwonego mięsa, słodyczy oraz napojów słodzonych.

Ponadto, należy pamiętać, że zarówno brak aktywności fizycznej, jak i nadmierny wysiłek fizyczny, mogą prowadzić do problemów z płodnością.

Stres również ma ogromny wpływ na męską płodność. Długotrwałe narażenie na stres podnosi poziom kortyzolu, który negatywnie wpływa na produkcję testosteronu - kluczowego hormonu odpowiedzialnego za płodność mężczyzny.

Używki, takie jak alkohol, papierosy czy narkotyki, również prowadzą do pogorszenia jakości nasienia.

Jak poprawić jakość nasienia?

Zgodnie z zaleceniami androlog, dr n. med. Katarzyny Ożgi-Piszczek, mężczyzna może poprawić jakość nasienia poprzez zmianę diety, redukcję stresu oraz zaprzestanie picia alkoholu i palenia papierosów.

Dodatkowo, w zależności od wyników badań hormonalnych, mogą zostać wdrożone odpowiednie leki. W przypadku wykrycia zmian w jądrach, takich jak żylaki powrózka nasiennego, zalecane jest najczęściej leczenie operacyjne. W leczeniu męskiej niepłodności pomocne mogą być również antyoksydanty, które obniżają stres oksydacyjny, a także probiotyki i prebiotyki, które wspomagają zdrowie mikroflory jelitowej.

Nowoczesne metody leczenia niepłodności męskiej

Obecnie, na podstawie wyników dokładnej diagnostyki, andrologowie mają dostęp do różnych metod leczenia farmakologicznego oraz zabiegowego. Leczenie jest dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, w zależności od przyczyny zaburzeń płodności.

Przed rozpoczęciem terapii, mężczyzna powinien przejść pełną diagnostykę, obejmującą badanie nasienia, USG moszny, badania hormonalne oraz w razie potrzeby, badania genetyczne.

Rady dla mężczyzn na przyszłość

Dr n. med. Katarzyna Ożga-Piszczek zaleca, aby mężczyźni dbali o swoje zdrowie poprzez zdrowe odżywianie, regularną aktywność fizyczną oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Unikanie używek, takich jak alkohol, papierosy czy narkotyki, a także regularne badania profilaktyczne, to kluczowe elementy zapobiegania problemom z płodnością.

- W sytuacji zaobserwowania u mężczyzny zaburzeń seksualnych, konieczna jest diagnostyka endokrynologiczna, ponieważ może to być objaw zaburzeń hormonalnych, wpływających negatywnie na układ rozrodczy – dodaje androlog.