Od 24 października 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków. ZUS łączy część formularzy, rezygnuje z niektórych zaświadczeń i upraszcza formalności dla rodziców oraz przedsiębiorców.
Osoby ubiegające się o zasiłek opiekuńczy mogą korzystać z jednego formularza Z-15 zamiast dwóch dotychczasowych druków: Z-15a, dotyczącego opieki nad dzieckiem, oraz Z-15b, stosowanego w przypadku opieki nad chorym członkiem rodziny.
Zmieni się również zakres informacji podawanych we wniosku. Zamiast odpowiadać na pytania o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy wykonuje pracę w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika mogącego zapewnić opiekę.
– Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
Uproszczenia obejmą również rodziców korzystających ze świadczeń związanych z rodzicielstwem. Dotychczasowe formularze ZAM, ZUR i ZAO zostaną zastąpione jednym wnioskiem – ZAM.
Nowy formularz będzie służył do ubiegania się o zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Wnioskodawca wypełni tylko tę część dokumentu, która dotyczy konkretnego okresu urlopu.
Zmieni się także sposób dokumentowania urodzenia dziecka. Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie będzie musiał dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia. Zakład pozyska dokument na podstawie danych dziecka i rodzica składającego wniosek.
– Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca zakład pracy (płatnik składek), skrócony odpis aktu urodzenia nadal trzeba będzie dołączyć do wniosku – wyjaśnia rzeczniczka.
Nowe przepisy ułatwią formalności także osobom prowadzącym działalność gospodarczą. Od 24 października 2026 r. nie muszą one składać w ZUS zaświadczenia płatnika składek Z-3b.
Zmiana obejmuje również osoby współpracujące z przedsiębiorcami, duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenia oraz marynarzy. W tych przypadkach ZUS ustali prawo do świadczenia na podstawie wniosku o zasiłek i pozostałych wymaganych dokumentów.
Zmiany dotyczą również formularzy ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Ich wzory dostosowano do nowych zasad ustalania prawa do zasiłków.
Nowe i zaktualizowane formularze są dostępne na stronie internetowej ZUS od 24 października 2026 r. W portalu eZUS mają pojawić się w połowie listopada.
Do czasu aktualizacji systemu można korzystać zarówno z dotychczasowych formularzy dostępnych w eZUS, jak i z nowych druków opublikowanych na stronie internetowej ZUS.
– Chcę uspokoić naszych klientów, że proces przejścia na nowe formularze będzie płynny – zapewnia Beata Kopczyńska.
Podstawą zmian jest rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 września 2026 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2026 r. poz. 1316)
Koniec z przerwami w kosztownym leczeniu? Ministerstwo Zdrowia proponuje zmiany
Pierwsza taka operacja w Polsce. Lekarze chcą pomóc pacjentom z Alzheimerem
Christina Applegate usłyszała, że nie ma stwardnienia rozsianego. „Wróciłam do punktu wyjścia”
Sprawdź, czy masz je w lodówce. GIS ostrzega przed trzema rodzajami salami
GIS ostrzega przed wodą mineralną. W butelce mogło znaleźć się szkło
GIS ostrzega przed serami. Wykryto Listerię w 5 z 5 próbek
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Koniec z przerwami w kosztownym leczeniu? Ministerstwo Zdrowia proponuje zmiany
Pierwsza taka operacja w Polsce. Lekarze chcą pomóc pacjentom z Alzheimerem
Christina Applegate usłyszała, że nie ma stwardnienia rozsianego. „Wróciłam do punktu wyjścia”
Sprawdź, czy masz je w lodówce. GIS ostrzega przed trzema rodzajami salami
GIS ostrzega przed wodą mineralną. W butelce mogło znaleźć się szkło
GIS ostrzega przed serami. Wykryto Listerię w 5 z 5 próbek
Choroba reumatyczna a płodność. Dlaczego o ciąży i ochronie rozrodu trzeba rozmawiać odpowiednio wcześnie?
Dlaczego tydzień ciąży ma znaczenie? Wiek ciąży a badania prenatalne
ZUS na Dzień Matki. Zasiłki i urlopy dla rodziców - nowy poradnik