1. Artykuły
  2. Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?

Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?

Pomimo stosowanych programów profilaktycznych wciąż u blisko u 80% dzieci w wieku przedszkolnym stwierdza się próchnicę. Bez wątpienia najmłodsi są o wiele bardziej narażeni na jej rozwój niż osoby dorosłe. Jak możemy temu zapobiec i co robić kiedy już dojdzie do pojawienia się próchnicy?

Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?
Spis treści
Czym jest próchnica? Przyczyny próchnicy Objawy próchnicy Próchnica u dzieci Zapobieganie i profilaktyka próchnicy Właściwa dieta Higiena zębów Regularne kontrole dentystyczne Leczenie próchnicy

Czym jest próchnica?

 

Pod pojęciem “próchnica” kryje się zniszczenie zębów, głównie demineralizacja szkliwa. Na początku uszkodzone zostają twarde tkanki zęba, szkliwo i zębina. Jeśli próchnica nie jest w porę właściwie leczona, przechodzi do miazgi i sieje spustoszenie w całej strukturze zęba. Bakterie znajdujące się w jamie ustnej w wyniku rozkładu cukrów prowadzą do powstawania kwasów organicznych, co skutkuje obniżeniem pH. W szkliwie zaczynają pojawiać się pory, mogą one ciemnieć ze względu na obecność barwników z jedzenia. Próchnica jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez bakterie.

 

arrow Solcoseryl – w jakim celu jest stosowany?
arrow Afty – o czym mogą świadczyć i dlaczego powstają?
arrow Bruksizm. Jak radzić sobie ze zgrzytaniem zębów?
arrow Halitoza - jak leczyć nieświeży oddech?

Przyczyny próchnicy

 

Za główne dwa czynniki powodujące rozwój próchnicy uznaje się bakterie oraz spożycie cukru. W jamie ustnej bytuje ok. 50 miliardów bakterii, ale tylko niektóre z nich mogą okazać się szkodliwe (te mające zdolność przekształcania cukrów w kwasy organiczne). Bakterie tworzą na powierzchni zębów tzw. płytkę nazębna, która jest miękkim nalotem pojawiającym się zaraz po szczotkowaniu zębów. Płytkę najpierw zasiedlają bakterie niepróchnicotwórcze, ale później także te przyczyniające się do powstawania próchnicy (Lactobacillus i Streptococcus mutans stanowiące ok. 70% dojrzałej płytki). Prócz drobnoustrojów w skład płytki nazębnej wchodzą glikoproteiny ze śliny, komórki nabłonka, a także związki nieorganiczne, czyli wapń i fosfor. Gdy bakterie rozkładają cukry znajdujące się w pożywieniu, dochodzi do powstania kwasów organicznych mogących niszczyć szkliwo i powodować powstawanie w nich dziur. Proces ten (jeśli w porę nie rozpocznie się leczenia) rozszerza się przez zębinę po miazgę, gdzie ulokowane są naczynia krwionośne i nerwy. Rozwijająca się więc próchnica może powodować spory ból i dyskomfort, a zęby stają się wrażliwe na zmiany temperatury.

 

Objawy próchnicy

 

Początkowo próchnica nie daje żadnych objawów, następnie na szkliwie mogą pojawić się plamki oraz ubytki. Po dotarciu choroby do zębiny może pojawić się umiarkowany ból zęba, co przez wielu pacjentów zostaje zignorowane i ewentualnie stłumione lekami przeciwbólowymi. Dopiero po osiągnięciu przez bakterie próchnicotwórcze miazgi, silny ból najczęściej skłania do wizyty u dentysty. Objawami towarzyszącymi są gorączka, zaczerwienienie dziąseł czy nawet obrzęk twarzy. Podczas spożywania skrajnie ciepłych, zimnych, kwaśnych czy słodkich potraw powstaje spory dyskomfort. Dodatkowo występują brzydki zapach z ust oraz nieprzyjemny smak w ustach.

 

Próchnica u dzieci

 

Dzieci wydają się być bardziej narażone na rozwój próchnicy, bowiem szkliwo ich zębów jest mniej rozwinięte niż u dorosłych oraz bardziej wrażliwe na uszkodzenia. Powstawanie i mineralizacja szkliwa ma swój początek w okresie płodowym i kończy się 2 lata po wyrżnięciu się zębów. Mimo, że zęby mleczne ostatecznie wypadną, nie należy ignorować symptomów próchnicy, zalecane jest rozpoczęcie leczenia. Usuwanie chorych mleczaków jednak nie jest wskazane, lekarz zazwyczaj oczyszcza ząb i wypełnia ubytki. Przedwczesne wyrywanie zębów mlecznych może doprowadzić do wad zgryzu w przyszłości. Stąd istotnym jest aby wprowadzać od najmłodszych lat dobre nawyki żywieniowe i ograniczać w jadłospisie dzieci podaż słodkich napojów oraz słodyczy. Ważna wydaje się także edukacja najmłodszych w zakresie prawidłowego szczotkowania zębów.

 

Zapobieganie i profilaktyka próchnicy

 

Na stan zębów człowieka ma wpływ już dieta matki podczas ciąży, bowiem proces powstawania zębów rozpoczyna się już w wieku prenatalnym, od 4 tygodnia ciąży. Dlatego więc istotnym jest ograniczenie przez matkę spożywania cukrów, a także przyjmowanie produktów spożywczych bogatych w białko oraz kolagen, stanowiących zrąb tkanek twardych zęba.

 

Właściwa dieta

 

Bez wątpienia jedną z ważniejszych rzeczy jakie należy zrobić aby zapobiegać próchnicy jest utrzymanie diety ubogiej w cukry, albo przynajmniej nie pozwalanie aby resztki spożytych słodkości pozostawały zbyt długo na zębach. Dla przykładu: nie powinno się spożywać słodyczy przed pójściem spać, po umyciu zębów. Jadłospis dobrze aby był bogaty w witaminy A, C i D oraz wapń, które mają istotny wpływ na prawidłowy rozwój szkliwa oraz zębiny. Fluor natomiast znajdziemy w herbacie, produktach zbożowych, roślinnych, brokułach, szpinaku czy rybach. Żucie bezcukrowych gum na bazie ksylitolu również może okazać się skuteczne w zapobieganiu próchnicy przez pomoc w usuwaniu resztek jedzenia z powierzchni zębów.

 

Higiena zębów

 

Należy pamiętać, że zęby powinno się myć przynajmniej 2 razy dziennie, zwłaszcza po spożyciu słodkich produktów. Zaleca się stosowanie pasty do zębów z fluorem, bowiem upośledza on metabolizm bakterii oraz utrudnia ich przyleganie do ściany zębów. Skuteczną metodą profilaktyczną jest także używanie nici dentystycznych, płynów do płukania jamy ustnej, szczoteczek międzyzębowych czy irygatorów. Jako, że ząb ma aż 5 powierzchni, podczas szczotkowania oczyszczamy tylko 3 z nich, stąd istotne jest wprowadzanie dodatkowych pomocy dentystycznych.

 

Regularne kontrole dentystyczne

 

Regularne wizyty u lekarza mogą pomóc powstrzymać rozwój próchnicy, dentysta po zauważeniu pierwszych symptomów choroby będzie w stanie w porę wdrożyć odpowiednie leczenie. Pierwsza kontrola dentystyczna powinna mieć miejsce tuż po wyrżnięciu się zębów mlecznych i następować co 3-6 miesięcy. Lakowanie zębów czy usuwanie płytki nazębnej u lekarza stomatologa daje dobre efekty w zakresie prewencji wystąpienia próchnicy.

 

Możesz już teraz zarezerwować wizytę u lekarza stomatologa, bez wychodzenia z domu.

 

Leczenie próchnicy

 

Jedną z przydatnych metod w leczeniu próchnicy jest ozonowanie zębów, jednak przydatne i możliwe do zastosowania jedynie wtedy, gdy rozwój choroby jest w stadium początkowym, właściwie jeszcze przed wystąpieniem widocznych objawów. Metoda ta głównie wykorzystywana jest u dzieci, do leczenia zębów mlecznych.

 

Za główny cel leczenia próchnicy uznaje się wypełnianie ubytków powstałych wskutek rozwoju choroby. Do “wypełniaczy” zaliczamy kompozyty, które cechują się wysoką trwałością oraz dobrym przyleganiem do powierzchni zęba. Materiał ten jest światłoutwardzalny, co sprawia, że jego kolor można idealnie dopasować do odcienia zęba pacjenta. Jeżeli jednak dojdzie do zakażenia miazgi, koniecznością jest jej usunięcie i oczyszczenie oraz zamknięcie kanałów (tzw. leczenie kanałowe). Jako pokłosie takiej terapii uznaje się osłabienie zęba i zwiększenie jego podatności na złamania, bowiem pomimo zachowania zęba jest on już martwy. W przypadku, gdy próchnica zasieje jeszcze większe spustoszenie, w postaci ropnia zęba, lekarz z dużym prawdopodobieństwem zadecyduje o jego usunięciu.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Wypełnij formularz recepty i przejdź do konsultacji lekarskiej.

e-Recepta w 5 minut / 59zł

pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
Lekarz po zapoznaniu się z danymi każdorazowo decyduje o zasadności wystawienia recepty.
Najnowsze pytania pacjentów
stomatolog
Czy jest możliwe, że został mi fragment zęba po wyrwaniu?
Po wyrwaniu zęba pozostało mi coś w dziąśle. Wygląda jakby pozostałość po zębie. Czy jest...
11.01.2021
Jest możliwość pozostania np. fragmentu korzenia w zębodole po przeprowadzonej ekstrakcji. Sugeruję wizytę u stomatologa.
Dariusz Jasonek
lekarz
Umów wizytę
Jest możliwość pozostania np. fragmentu korzenia w zębodole po przeprowadzonej ekstrakcji. Sugeruję wizytę u stomatologa.
stomatolog
Czy samodzielnie mogę zaleczyć uszkodzenie dziąsła?
Kilka dni temu myjąc zęby szczoteczka mi zjechała w dół i uszkodziłam dziąsło przed dolną...
04.02.2021
Proszę zgłosić się do stomatologa w celu oceny tego urazu.
Tomasz Szalewski
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do stomatologa w celu oceny tego urazu.
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Myśle ze bezpieczniej będzie zgłosić się do stomatologa.
Marcin Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy zgłosić sie do stomatologa
Aleksandra Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy zgłosić się do stomatologa.
stomatolog, ortodonta
Podejrzenie zgryzu głębokiego - do jakiego lekarza się udać w celu diagnozy?
Od jakiegoś czasu przy jedzeniu strzyka mi w stawie skroniowo żuchwowym, najprawdopodobniej mam...
27.01.2023
Wskazana wizyta u chirurga szczękowego oraz otolaryngologa.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta u chirurga szczękowego oraz otolaryngologa.
internista, stomatolog, lekarz rodzinny
Ból zębodołu po usunięciu zęba - jak długo może się utrzymywać?
Mam suchy zębodół po usunięciu dolnej szóstki, skrzep się nie utworzył....
26.01.2023
Proszę pilnie skontaktować się z lekarzem, który usuwał ząb.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę pilnie skontaktować się z lekarzem, który usuwał ząb.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę pilnie skontaktować się ze stomatologiem
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę pilnie skontaktować się z lekarzem, który usuwał ząb.
stomatolog
Czy przed założeniem koronek na zęby należy wyczyścić wszystkie kanały?
Zawsze marzyłam, aby mieć ładne, białe zęby przez co zdecydowałam się na koronki. Po wizycie...
11.12.2022
Leczenie kanałowe jest wskazane, przy osłabionych już zębach. Przy zdrowych nieplombowanych-niekoniecznie. O tym decyduje stomatolog. Po założeniu koronki na żywy, oszlifowany ząb istnieje ryzyko "obumarcia zęba" . Wtedy najczęściej przewierca się koronkę / uszkadza się ją/ aby dojść do kanału i go przeleczyć.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Leczenie kanałowe jest wskazane, przy osłabionych już zębach. Przy zdrowych nieplombowanych-niekoniecznie. O tym decyduje stomatolog. Po założeniu koronki na żywy, oszlifowany ząb istnieje ryzyko "obumarcia zęba" . Wtedy najczęściej przewierca się koronkę / uszkadza się ją/ aby dojść do kanału i go przeleczyć.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Ocenić to musi stomatolog, który będzie prowadził leczenie.
internista, stomatolog, lekarz rodzinny
Leczenie kanałowe podczas przeziębienia - jakie mogą być negatywne skutki?
Mam przeziębienie i czuję się osłabiony. Na wizycie u dentysty miałem leczenie...
24.11.2022
Niewielkie objawy choroby przeziębieniowej z reguły nie stanowią do leczenia kanałowego - w razie pojawienia się gorączki - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Niewielkie objawy choroby przeziębieniowej z reguły nie stanowią do leczenia kanałowego - w razie pojawienia się gorączki - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Warto stosować leki przeciwzapalne, nikłe ryzyko powikłań uogólnionych w postaci sepsy.
stomatolog
Czy starta plomba amalgamatowa wydziela rtęć?
Chciałam zapytać o plombę amalgamatową. Ostatnio zauważyłam, że jest zdrapana, jakby starta...
23.11.2022
Wypełnienia te można obecnie zastępować nowszym materiałem - proszę zgłosić się do stomatologa celem ustalenia dalszego postępowania.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę to skonsultować ze stomatologiem podczas najbliższej wizyty.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta u stomatologa, który zdecyduje, czy wymienić plombę.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Nie, rtęć się nie wydziela. Co do stanu plomby proszę się skonsultować ze stomatologiem.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę omówić to z lekarzem stomatologiem podczas najbliższej wizyty, podczas której rozważyć należy wymianę plomby.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę to skonsultować ze stomatologiem podczas najbliższej wizyty.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Wypełnienia te można obecnie zastępować nowszym materiałem - proszę zgłosić się do stomatologa celem ustalenia dalszego postępowania.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę to skonsultować ze stomatologiem podczas najbliższej wizyty.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13416 opinii
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 475 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę