1. Artykuły
  2. Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?

Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?

Pomimo stosowanych programów profilaktycznych wciąż u blisko u 80% dzieci w wieku przedszkolnym stwierdza się próchnicę. Bez wątpienia najmłodsi są o wiele bardziej narażeni na jej rozwój niż osoby dorosłe. Jak możemy temu zapobiec i co robić kiedy już dojdzie do pojawienia się próchnicy?

Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba? Próchnica – czy zawsze kończy się usunięciem zęba?
Spis treści
Czym jest próchnica? Przyczyny próchnicy Objawy próchnicy Próchnica u dzieci Zapobieganie i profilaktyka próchnicy Właściwa dieta Higiena zębów Regularne kontrole dentystyczne Leczenie próchnicy

Czym jest próchnica?

 

Pod pojęciem “próchnica” kryje się zniszczenie zębów, głównie demineralizacja szkliwa. Na początku uszkodzone zostają twarde tkanki zęba, szkliwo i zębina. Jeśli próchnica nie jest w porę właściwie leczona, przechodzi do miazgi i sieje spustoszenie w całej strukturze zęba. Bakterie znajdujące się w jamie ustnej w wyniku rozkładu cukrów prowadzą do powstawania kwasów organicznych, co skutkuje obniżeniem pH. W szkliwie zaczynają pojawiać się pory, mogą one ciemnieć ze względu na obecność barwników z jedzenia. Próchnica jest chorobą zakaźną, wywoływaną przez bakterie.

 

arrow Pleśniawki jamy ustnej. Jak im zaradzić? Jest kilka sposobów
arrow Próchnica zębów mlecznych. Dieta malucha pod lupą stomatologa
arrow Ząbkowanie. Objawy, kalendarz, łagodzenie bólu
arrow Zęby mleczne. Kiedy pierwsza wizyta u dentysty?
arrow Bruksizm. Jak radzić sobie ze zgrzytaniem zębów?

Przyczyny próchnicy

 

Za główne dwa czynniki powodujące rozwój próchnicy uznaje się bakterie oraz spożycie cukru. W jamie ustnej bytuje ok. 50 miliardów bakterii, ale tylko niektóre z nich mogą okazać się szkodliwe (te mające zdolność przekształcania cukrów w kwasy organiczne). Bakterie tworzą na powierzchni zębów tzw. płytkę nazębna, która jest miękkim nalotem pojawiającym się zaraz po szczotkowaniu zębów. Płytkę najpierw zasiedlają bakterie niepróchnicotwórcze, ale później także te przyczyniające się do powstawania próchnicy (Lactobacillus i Streptococcus mutans stanowiące ok. 70% dojrzałej płytki). Prócz drobnoustrojów w skład płytki nazębnej wchodzą glikoproteiny ze śliny, komórki nabłonka, a także związki nieorganiczne, czyli wapń i fosfor. Gdy bakterie rozkładają cukry znajdujące się w pożywieniu, dochodzi do powstania kwasów organicznych mogących niszczyć szkliwo i powodować powstawanie w nich dziur. Proces ten (jeśli w porę nie rozpocznie się leczenia) rozszerza się przez zębinę po miazgę, gdzie ulokowane są naczynia krwionośne i nerwy. Rozwijająca się więc próchnica może powodować spory ból i dyskomfort, a zęby stają się wrażliwe na zmiany temperatury.

 

Objawy próchnicy

 

Początkowo próchnica nie daje żadnych objawów, następnie na szkliwie mogą pojawić się plamki oraz ubytki. Po dotarciu choroby do zębiny może pojawić się umiarkowany ból zęba, co przez wielu pacjentów zostaje zignorowane i ewentualnie stłumione lekami przeciwbólowymi. Dopiero po osiągnięciu przez bakterie próchnicotwórcze miazgi, silny ból najczęściej skłania do wizyty u dentysty. Objawami towarzyszącymi są gorączka, zaczerwienienie dziąseł czy nawet obrzęk twarzy. Podczas spożywania skrajnie ciepłych, zimnych, kwaśnych czy słodkich potraw powstaje spory dyskomfort. Dodatkowo występują brzydki zapach z ust oraz nieprzyjemny smak w ustach.

 

Próchnica u dzieci

 

Dzieci wydają się być bardziej narażone na rozwój próchnicy, bowiem szkliwo ich zębów jest mniej rozwinięte niż u dorosłych oraz bardziej wrażliwe na uszkodzenia. Powstawanie i mineralizacja szkliwa ma swój początek w okresie płodowym i kończy się 2 lata po wyrżnięciu się zębów. Mimo, że zęby mleczne ostatecznie wypadną, nie należy ignorować symptomów próchnicy, zalecane jest rozpoczęcie leczenia. Usuwanie chorych mleczaków jednak nie jest wskazane, lekarz zazwyczaj oczyszcza ząb i wypełnia ubytki. Przedwczesne wyrywanie zębów mlecznych może doprowadzić do wad zgryzu w przyszłości. Stąd istotnym jest aby wprowadzać od najmłodszych lat dobre nawyki żywieniowe i ograniczać w jadłospisie dzieci podaż słodkich napojów oraz słodyczy. Ważna wydaje się także edukacja najmłodszych w zakresie prawidłowego szczotkowania zębów.

 

Zapobieganie i profilaktyka próchnicy

 

Na stan zębów człowieka ma wpływ już dieta matki podczas ciąży, bowiem proces powstawania zębów rozpoczyna się już w wieku prenatalnym, od 4 tygodnia ciąży. Dlatego więc istotnym jest ograniczenie przez matkę spożywania cukrów, a także przyjmowanie produktów spożywczych bogatych w białko oraz kolagen, stanowiących zrąb tkanek twardych zęba.

 

Właściwa dieta

 

Bez wątpienia jedną z ważniejszych rzeczy jakie należy zrobić aby zapobiegać próchnicy jest utrzymanie diety ubogiej w cukry, albo przynajmniej nie pozwalanie aby resztki spożytych słodkości pozostawały zbyt długo na zębach. Dla przykładu: nie powinno się spożywać słodyczy przed pójściem spać, po umyciu zębów. Jadłospis dobrze aby był bogaty w witaminy A, C i D oraz wapń, które mają istotny wpływ na prawidłowy rozwój szkliwa oraz zębiny. Fluor natomiast znajdziemy w herbacie, produktach zbożowych, roślinnych, brokułach, szpinaku czy rybach. Żucie bezcukrowych gum na bazie ksylitolu również może okazać się skuteczne w zapobieganiu próchnicy przez pomoc w usuwaniu resztek jedzenia z powierzchni zębów.

 

Higiena zębów

 

Należy pamiętać, że zęby powinno się myć przynajmniej 2 razy dziennie, zwłaszcza po spożyciu słodkich produktów. Zaleca się stosowanie pasty do zębów z fluorem, bowiem upośledza on metabolizm bakterii oraz utrudnia ich przyleganie do ściany zębów. Skuteczną metodą profilaktyczną jest także używanie nici dentystycznych, płynów do płukania jamy ustnej, szczoteczek międzyzębowych czy irygatorów. Jako, że ząb ma aż 5 powierzchni, podczas szczotkowania oczyszczamy tylko 3 z nich, stąd istotne jest wprowadzanie dodatkowych pomocy dentystycznych.

 

Regularne kontrole dentystyczne

 

Regularne wizyty u lekarza mogą pomóc powstrzymać rozwój próchnicy, dentysta po zauważeniu pierwszych symptomów choroby będzie w stanie w porę wdrożyć odpowiednie leczenie. Pierwsza kontrola dentystyczna powinna mieć miejsce tuż po wyrżnięciu się zębów mlecznych i następować co 3-6 miesięcy. Lakowanie zębów czy usuwanie płytki nazębnej u lekarza stomatologa daje dobre efekty w zakresie prewencji wystąpienia próchnicy.

 

Możesz już teraz zarezerwować wizytę u lekarza stomatologa, bez wychodzenia z domu.

 

Leczenie próchnicy

 

Jedną z przydatnych metod w leczeniu próchnicy jest ozonowanie zębów, jednak przydatne i możliwe do zastosowania jedynie wtedy, gdy rozwój choroby jest w stadium początkowym, właściwie jeszcze przed wystąpieniem widocznych objawów. Metoda ta głównie wykorzystywana jest u dzieci, do leczenia zębów mlecznych.

 

Za główny cel leczenia próchnicy uznaje się wypełnianie ubytków powstałych wskutek rozwoju choroby. Do “wypełniaczy” zaliczamy kompozyty, które cechują się wysoką trwałością oraz dobrym przyleganiem do powierzchni zęba. Materiał ten jest światłoutwardzalny, co sprawia, że jego kolor można idealnie dopasować do odcienia zęba pacjenta. Jeżeli jednak dojdzie do zakażenia miazgi, koniecznością jest jej usunięcie i oczyszczenie oraz zamknięcie kanałów (tzw. leczenie kanałowe). Jako pokłosie takiej terapii uznaje się osłabienie zęba i zwiększenie jego podatności na złamania, bowiem pomimo zachowania zęba jest on już martwy. W przypadku, gdy próchnica zasieje jeszcze większe spustoszenie, w postaci ropnia zęba, lekarz z dużym prawdopodobieństwem zadecyduje o jego usunięciu.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Wypełnij formularz recepty i przejdź do konsultacji lekarskiej.

e-Recepta. eWizyta w 5 minut / 59zł

pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
Lekarz po zapoznaniu się z danymi każdorazowo decyduje o zasadności wystawienia recepty.
Najnowsze pytania pacjentów
Czy jest możliwe, że został mi fragment zęba po wyrwaniu?
Po wyrwaniu zęba pozostało mi coś w dziąśle. Wygląda jakby pozostałość po zębie. Czy jest możliwe, że stomatolog nie wyrwał do końca zęba? Jest lekki ból jak dotknę językiem.
Dariusz Jasonek
lekarz
Umów wizytę
Jest możliwość pozostania np. fragmentu korzenia w zębodole po przeprowadzonej ekstrakcji. Sugeruję wizytę u stomatologa.
Czy samodzielnie mogę zaleczyć uszkodzenie dziąsła?
Kilka dni temu myjąc zęby szczoteczka mi zjechała w dół i uszkodziłam dziąsło przed dolną jedynką, przy wędzidełku. Rana zrobiła się sino-biała i boli. Dziś pojawiła się nadwrażliwość jedynki, przed którą w dziąśle jest rana. Co to może oznaczać? Konieczna jest wizyta u dentysty? Czy mogę sama...
Tomasz Szalewski
lekarz, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do stomatologa w celu oceny tego urazu.
Katarzyna Lorentz-Nejno
lekarz rehabilitacji medycznej, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Myśle ze bezpieczniej będzie zgłosić się do stomatologa.
Marcin Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy zgłosić sie do stomatologa
Aleksandra Myszura
lekarz
Umów wizytę
Należy zgłosić się do stomatologa.
Czy prosić o znieczulenie nerwu siecznego?
Mam stan ropny i umówioną wizytę u chirurga stomatologicznego. Chore są zęby przednie 31, 41 i 42. Dwa z nich do resekcji i jeden do usunięcia (ponad 1/3 korzenia). Znieczulenia nasiękowe i śródwięzadłowe nie pomogły podczas nacinania ropnia oraz podczas kanałowego leczenia jednego...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kwestie rodzajów znieczulenia należy omówić ze stomatologiem podczas wizyty.
Czy to może być jakiś guz? Czy powinienem poprosić o skierowanie na inne badania?
 Z prawej strony mojej szczęki pojawiła się twarda "buła". Czuć ją wyraźnie masując dolne okolice policzka, aż po brodę. Ma średnicę około 3 centymetrów. Nie boli, nie ma zaczerwień na skórze, nie widać tego nawet gołym okiem, ale powoduje dyskomfort, poczucie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy zastosować się do zaleceń lekarza rodzinnego.
Czy taka praktyka jest prawidłowa?
Przedwczoraj wypadł mi z zęba tymczasowy opatrunek wraz z zatruciem, mam siódemkę dolną mieć leczoną kanałowo, kanały są już odsłonięte. Czy do czasu wizyty (parę dni) mogę ząb płukać wodą utlenioną lub płynem do płukania jamy ustnej? Na czas jedzenia zabezpieczam ząb watką. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy pilnie zgłosić się do stomatologa.
Co to może być? Dlaczego pojawiają mik się takie plamy na zębach?
Mam ogromny problem i bardzo proszę o pomoc. Dwa lata temu nosiłam aparat ortodontyczny. Wszystko jest w porządku oprócz tego, że mam ogromny problem z osadem nazębnym. Na dolnych jedynkach tworzą się brzydkie i widoczne szare plamy, które powstają już w miesiąc po higienizacji...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Systematyczne wizyty u stomatologa.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Wskazane jus używanie na codzień irygatora.
Gdzie szukać rozwiązania, pomocy?
Od kilku lat częste objawy infekcyjno-podobne, osłabienie, bóle gardła, ucha, przewlekłe bóle zatok (od stycznia 9 raz, objawy trwają ok tydzień i mijają na kilka dni, następnie nawrót objawów) i bardzo częste migreny (średnio 20 miesięcznie) w trakcie leczenia w...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Opisanych jest wiele objawów - z każdym z nich należy zgłosić się na wizytę do odpowiedniego specjalisty.
Agnieszka Molas-Biesiada
lekarz rodzinny, psychodietetyk
Umów wizytę
Zalecam wizytę stacjonarną u lekarza rodzinnego
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Zalecam wizytę w Poradni Psychiatrycznej celem wyeliminowania zaburzeń z somatyzacją.
Czy taka praktyka jest poprawna?
Czy dawka jednorazowa sterydu w postaci maści podanego do kanału zęba będzie działać w ciele aż do momentu wyciągnięcia jej z zęba? Czytałam na ulotce, że nie więcej niż 4 dni, może ona pozostać w kanale, a lekarz nie umówił na wizytę, by to wyjąc. Ponieważ mój organizm ma...
Tomasz Andrzej Szczęsny
lekarz chorób wewnętrznych, onkolog
Umów wizytę
Leki działają określony czas najlatwiej je można onadesc na ulotce od producenta.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z lekarzem stomatologiem prowadzącym leczenie.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
każdy lek ma podany czas działania - proszę o kontakt z lekarzem prowadzącym leczenie
Czy we wtorek mogę wykonać laser frakcyjny na twarz u dermatologa?
W piątek idę do stomatologa, prawdopodobnie rozpocznę leczenie kanałowe. Ile przed trzeba odstawić leki przeciwbólowe?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Tytuł pytania nie ma żadnego związku z jego treścią.
Czy jest jakiś przybliżony czas/okres gdy rana się całkowicie zagoi?
5 miesięcy temu miałem wykonywany zabieg usuwania polipów i torbieli z zatok szczękowych. Na wizycie kontrolnej 1,5 miesiąca po zabiegu lekarz stwierdził, że goi się poprawnie. Chętnie bym wrócił do nieco ekstremalnych rzeczy, jak morsowanie czy trenowanie boksu. Jednak nie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem prowadzącym leczenie.
Do jakiego lekarza mam się z tym udać?
Syn (lat 7,5) ma "skierowanie" od logopedy na skrócenie wędzidełka języku. Zgadzam się z tą decyzją w 100%. Czy najpierw udać się do stomatologa, czy do ortodonty, czy do jakiegoś innego specjalisty.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jeśli jest skierowanie to chyba do konkretnego specjalisty.
Eliza Ganczarska-Kaliszuk
ortodonta, stomatolog
Umów wizytę
Decyzja o podcięciu wędzidełka języka, powinna być podjęta po konsultacji z logopedą, ortodontą i chirurgiem stomatologicznym, który dany zabieg będzie wykonywał. Prawidłowa długość wędzidełka języka oraz ćwiczenia logopedyczne gwarantują zmniejszenie natężenia wad zgryzu. Przed takim zabiegiem należy: 1) Skonsultować się z logopedą - omówić i zapoznać się z rodzajami ćwiczeń i masażem języka, które będziecie wykonywać przed i po zabiegu ( Są one konieczne) 2) Jeżeli będziecie objęci leczeniem ortodontycznym- określić czas kiedy na taki zabieg się udać ( rodzaj zaplanowanego aparatu warunkuje kiedy taki zabieg najlepiej wykonać 3) Konsultacja z chirurgiem- omówi z Wami sposób wykonania zabiegu, jego rozległość, zalecenia oraz przeciwskazania ( jeżeli takie występuję ) Najlepszym rozwiązaniem będzie znalezienie miejsca lub zespołu specjalistów którzy współpracują ze sobą w wyżej wymieniony sposób :)
Czy dzwonić do stomatologa jeśli mój ząb nie chce przestać krwawić?
Minęło 6 godzin od ekstrakcji zęba i wciąż leci mi krew. Ile godzin po usunięciu może tak być?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana kontrolna wizyta u stomatologa, który przeprowadził ekstrakcję.
Kamil Czepiel
chirurg, lekarz, lekarz medycyny estetycznej, Specjalista
Umów wizytę
W razie braku poprawy, nasilenia dolegliwości, wskazana jest kontrola stomatologiczna.
Sylwester Król
ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy się zglosic do lekarza stomatologa na konsultacje
Od 2 dni czuje dziwne uczucie w lewej stronie twarzy.
Towarzyszy temu uczucie jakby zatkanego ucha i opuchnięcie policzka pod okiem, ale praktycznie niewidoczne na żywo. Nie odczuwam żadnego bezpośredniego bólu, wiec zastanawiam się, co może być przyczyna. Jestem umówiona na wizytę u stomatologa pierwsza moja myśl to jakieś zapalnie...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta lekarska.
Jaki lekarz pomoże zdiagnozować guzki w jamie ustnej?
Objawy: pryszcze (guzki) na języku i gardle, małe pryszcze pod językiem, żółty język jakiś czas po jedzeniu (i rano), płytkę nazębną można usunąć szczoteczką do zębów. Nic mnie nie boli ani nie przeszkadza, byłem u dwóch lekarzy, jeden nic nie widział, drugi powiedział, że to...
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę o wykonanie zdjęć zmian i zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana wizyta u laryngologa lub u lekarza rodzinnego.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Laryngolog, stomatolog, lekarz rodzinny. Wizyta stacjonarna.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Wskazana wizyta u laryngologa lub u lekarza rodzinnego.
Jak trwale usunąć diastemę po założeniu koron?
Mam założone korony porcelanowe. Po 2 latach zrobiła się przerwa między górnymi jedynkami. Jaki jest trwały sposób likwidacji diastemy na założonych koronach?
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana jest ocena stomatologiczna.
Pojawienie się skrzepu po usunięciu zęba.
24 godziny temu miałem usuniętą górną 6. Przez noc wytworzył się duży skrzep (wielkości dwóch zębów 6) wystający poza zęby, który dość mocno krwawi (co jakiś czas wypluwam krew, a one znowu się nią wypełniają). To normalny przebieg gojenia, czy jednak warto udać się do...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana kontrolna wizyta u stomatologa.
Dawid Luwański
Umów wizytę
zalecam pilną kontrolną wizytę u stomatologa.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana kontrolna wizyta u stomatologa.
Sebastian Łaźniak
lekarz
Umów wizytę
koniecznie się zgłosić do stomatologa.
Sylwester Król
ginekolog - położnik
Umów wizytę
zalecam wizytę kontrolną u stomatologa.
Czy można usunąć truciznę, a ekstrakcją zęba zająć się później?
Na pogotowiu stomatologicznym zatruto mi ósemkę, która mocno bolała. Wskazano, że mogę ją leczyć kanałowo lub usunąć i poinformowano, że trucizna może być w zębie najdłużej 14 dni. Co, jeśli do tego czasu nie uda mi się znaleźć wolnego terminu?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zgłosić się na pogotowie stomatologiczne.
Dawid Luwański
Umów wizytę
Zgłosić się na pogotowie stomatologiczne.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zgłosić się na pogotowie stomatologiczne.
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę