1. Artykuły
  2. Atopowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy i pielęgnacja skóry atopowej

Atopowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy i pielęgnacja skóry atopowej

Twoja skóra jest sucha, zaczerwieniona, swędzi i często czujesz dyskomfort? Możliwe, że chorujesz na AZS – czyli atopowe zapalenie skóry. Choroba jest uciążliwą chorobą cywilizacyjną i dotyka około 10 proc. populacji obszarów dobrze zurbanizowanych, a jej podłoże leży w genach pacjenta. 

Atopowe zapalenie skóry – przyczyny, objawy i pielęgnacja skóry atopowej
Spis treści
Jak przebiega AZS? Objawy atopowego zapalenia skóry Jak przebiega diagnozowanie atopowego zapalenia skóry? Na czym polega leczenie AZS? Czy da się uchronić przed atopowym zapaleniem skóry?

Jak przebiega AZS?

 

Atopowe zapalenie skóry jest nadmierną reakcją alergiczną naszego ciała na różnego typu alergeny. W takiej sytuacji organizm wytwarza nadmierne ilości przeciwciał skierowanych przeciwko alergenom, którymi najczęściej są środki chemiczne, pyłki roślin, alergeny pokarmowe, sierść zwierząt, substancje chemiczne zawarte w kosmetykach, tkaniny czy nawet woda.

 

Reakcja alergiczna może nastąpić ze strony układu oddechowego (katar sienny, astma), układu wzroku (atopowe zapalenie spojówek) czy całej powierzchni skóry. AZS rozpoczyna się najczęściej już we wczesnym dzieciństwie. W pierwszym półroczu życia występuje u 70-80 proc dzieci. Z wiekiem jej częstotliwość maleje, natomiast wśród dorosłych występuje statystycznie rzadko.

 

Wyróżnić można trzy fazy choroby:

 

  • okres niemowlęcy (do 2 roku życia) – zmiany atopowe dotyczą całego ciała, również skóry głowy, występują bardzo charakterystyczne grudki, policzki są błyszczące, pojawia się na nich rumień, strupki oraz nadżerki, mogą wystąpić również pęcherze, jeżeli rany sączące się dochodzi do powtórnych samo zakażeń, zmiany skórne mogą pojawiać się na płatkach uszu, pośladkach, obejmując również tułów, włosy stają się cienkie, łamliwe i matowe.
  • okres dziecięcy (od 2 roku życia do 11 lat) – zmiany zlokalizowane są głównie w dołach podkolanowych i łokciowych, często pojawiają się zmiany w kącikach ust oraz na nadgarstkach, stopach i kostkach, mają one charakter sączących się grudek i blaszek.
  • okres młodzieżowy oraz dorosły – zmiany atopowe występują na całym ciele oraz na wierzchniej powierzchni dłoni, skóra jest cienka, szorstka, lekko brązowa i pogrubiała, często pojawiają się nacieki zapalne, powstałe na skutek drapania oraz blaszki.

 

Chorzy odczuwają bardzo duży dyskomfort, który może powodować bezsenność, która powoduje ogólne rozdrażnienie i pogorszenie stanu psychicznego pacjenta, a stąd już bardzo krótka droga do depresji.

 

arrow Skóra cierpi zimą. Jak ją chronić?
arrow Liszaj płaski - przyczyny, objawy, leczenie
arrow Pokrzywka – co wywołuje jedną z najpowszechniejszych chorób skóry?
arrow Grzybica skóry - rodzaje, objawy, zapobieganie
arrow Grzybica paznokci - przyczyny, objawy, leczenie
arrow Łuszczyca - przyczyny, objawy, leczenie

Objawy atopowego zapalenia skóry

 

Kontakt z alergenami pozbawia skórę płaszcza lipidowego, który jest jej naturalną barierą ochronną. Skóra staje się podrażniona, zaczerwieniona pojawia się suchość i nawracające zakażenia bakteryjne.

 

Zmiany skórne mogą pojawiać się na całym ciele, dochodzi wtedy do erytrodermii, jednak najczęściej pojawiają się one w zgięciach łokciowych i kolanowych- co spowodowane jest ruchomością tych stawów i ciągłym tarciem skóry, podczas wykonywania ruchów, oraz na twarzy i szyi.

 

U małych dzieci zmiany są najczęściej niewielkie i pojawiają się na twarzy, czole i owłosionej skórze głowy.

 

Charakterystyczne objawy choroby to:

 

  • zaczerwienienie skóry,
  • świąd i pieczenie,
  • grudki,
  • pęcherzyki,
  • sączące się ranki.

 

Jak przebiega diagnozowanie atopowego zapalenia skóry?

 

Jeżeli odczuwamy niepokojące objawy, należy zgłosić się do dermatologa lub alergologa, który na podstawie przeprowadzonego wywiadu i występujących objawów może przepisać odpowiednie leczenie.

 

Rozpoznania dokonuje się na podstawie pewnych kryteriów. Zaliczamy do nich:

 

Kryteria większe

  • świąd,
  • umiejscowienie zmian,
  • przewlekły i nawracający przebieg zmian skórnych,
  • atopia genetyczna, występująca u któregoś członka rodziny.

 

Kryteria mniejsze

  • pierwsze objawy chorobowe pojawiły się w dzieciństwie,
  • podwyższone stężenie czynnika IgE w surowicy,
  • rogowacenie przymieszkowe,
  • zaćma,
  • pogorszenie stanu skóry po sytuacjach stresowych,
  • nietolerancja pokarmów,
  • nietolerancja wełny,
  • uczulenie na różne tkaniny,
  • nietolerancja skóry na konserwanty zawarte w środkach chemicznych,

 

Jeżeli u pacjenta wystąpią 3 z 4 kryteriów większych, można zdiagnozować atiopię.

 

Na czym polega leczenie AZS?

 

Pierwszym krokiem do wyleczenia atopowego zapalenia skóry jest odbudowa płaszcza lipidowego skóry, czyli jej bariery ochronnej. Duże znaczenie ma jej odpowiednie natłuszczenie oraz przeciwdziałanie wysuszaniu skóry. W aptece dostępnych jest wiele preparatów, które służą jej nawilżeniu i chronią przed utratą wody. W leczeniu miejscowym, stosowanym bezpośrednio na skórę wykorzystuje się glikokortykosteroidy, pod postacią maści, żeli, płynów do kąpieli i kremów.

 

Bardzo ważne jest, aby terapia glikokortykosteroidami przebiegała pod ścisłą kontrolą lekarza, ponieważ nieumiejętne stosowanie sterydów może doprowadzić do zaniku skóry w miejscu stosowania i nadmiernego rozszerzenia naczyń.

 

W niektórych przypadkach razem z glikokortykosteroidami stosuje się również antybiotyki miejscowe i ogólnoustrojowe, które mają działanie przeciwgrzybiczne.

 

W celu zmiękczenie zgrubiałej skóry stosuje się preparaty z mocznikiem, natomiast  preparaty z dodatkiem mentolu pomaga uśmierzyć uciążliwy świąd.

 

Bardzo istotne, aby pacjent nie rozdrapywał skóry, można ją delikatnie poklepywać i ugniatać, ulgę mogą przynieść również wilgotne okłady.

 

W miejscach, gdzie skóra jest cieńsza i bardziej wrażliwa (twarz, szyja, dekolt, fałdy skóry) stosuje się preparaty zawierające takrolimus i pimekrolimus, czyli makrolidy, które hamują procesy zapalne.

 

Zaleca się również krótkie i letnie prysznice, które mogą ulżyć pacjentowi. Nie zalecane są długie kąpiele, które mogą dodatkowo wysuszać skórę. Często pacjenci przyjmują również preparaty mineralno-witaminowe. Cynk, wapń oraz witamina E mają działanie łagodzące świąd oraz wspomagające procesy gojenia skóry.

 

Czy da się uchronić przed atopowym zapaleniem skóry?

 

AZS jest chorobą genetyczną, dlatego niemożliwa jest pełna ochrona przed zachorowaniem, natomiast równie istotna, jak w przypadku innych chorób jest profilaktyka.

 

Pierwszym krokiem jest zbudowanie odporności u dziecka, w tym celu zaleca się, aby karmić dziecko mlekiem matki, dbać o swoje zdrowie oraz bogatą dietę i ograniczać kontakt dziecka z alergenami. Istotne, aby ograniczyć kontakt z alergenami, kiedy pojawiają się pierwsze objawy choroby.

 

Wszelkie prace domowe z użyciem detergentów powinniśmy wykonywać w rękawiczkach ochronnych.

 

Wyeliminujemy z diety alergeny, o których wiemy, że mają szkodliwy wpływ na nasze zdrowie, wybierajmy odzież z naturalnych antyalergicznych materiałów oraz łagodne preparaty do mycia.

 

Duże znaczenie ma również ograniczenie stresu.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
dermatolog
Czy mogę zrobić tatuaż chorując na AZS?
Posiadam na dłoniach AZS, które aktualnie jest zaleczone. Czy w takim wypadku...
08.02.2022
U osoby z AZS istnieje ryzyko, że sam zabieg tatuowania czy też podany barwnik pogorszy stan skóry, co może spowodować utrudnienie procesu gojenia. Warto wstrzymać się z decyzją do czasu indywidualnej konsultacji dermatologicznej.
U osoby z AZS istnieje ryzyko, że sam zabieg tatuowania czy też podany barwnik pogorszy stan skóry, co może spowodować utrudnienie procesu gojenia. Warto wstrzymać się z decyzją do czasu indywidualnej konsultacji dermatologicznej.
Maciej Tężycki
lekarz rodzinny, internista, lekarz
Umów wizytę
tatuaż może spowodować zaostrzenie AZS
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja dermatologiczna.
dermatolog
Czy świąd i łuszczenie miedzy palcami może świadczyć o chorobie?
Jak mogę sobie pomóc na świąd skóry między palcami u rąk? Skóra jest sucha i...
16.09.2022
Konieczna jest wizyta stacjonarna u lekarza dermatologa.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczna jest wizyta stacjonarna u lekarza dermatologa.
Wskazana wizyta w PLR/konsultacja dermatologiczna.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać badanie specjalistyczne u dermatologa
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
tak może świadczyć to o chorobie dermatologicznej
ginekolog, alergolog
Pieczenie pochwy po stosunku z prezerwatywą - czy to może być alergia?
Podczas stosunku z prezerwatywą po krótkim czasie pojawia się u mnie pieczenie...
20.01.2023
Objawy te mogą wiązać się z reakcją alergiczną. Proponuję rozpocząć diagnostykę od konsultacji ginekologicznej.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna u ginekologa
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wskazana konsultacja stacjonarna u ginekologa
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Objawy te mogą wiązać się z reakcją alergiczną. Proponuję rozpocząć diagnostykę od konsultacji ginekologicznej.
ginekolog, alergia, alergolog
Czy lubrykanty mogą wywołać reakcję alergiczną?
Wczoraj kochałam się z chłopakiem i używaliśmy lubrykantu, którego nigdy wcześniej nie...
03.12.2022
Może być to objaw kontaktowego zapalenia skóry - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Może to być reakcja alergiczna. Proszę umówić konsultację ginekologiczną celem dobrania odpowiedniego leczenia.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Obrzęk może być reakcją alergiczną, siniak raczej wynikiem miejscowego urazu.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Może być to objaw kontaktowego zapalenia skóry - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
internista, alergolog, lekarz rodzinny
Co można jeszcze zrobić, jeżeli skutki po ukąszeniu pozostają kilka dni, a leki nie pomagają?
We wtorek zostałam ukąszona w palec. Od razu po ukąszeniu poczułam silny ból i mrowienie...
05.08.2022
Wszelkie zalecenia dotyczące postępowania, zarówno w zakresie diagnostyki jak i leczenia, będą uzależnione od oceny aktualnego Pani stanu, włączając w to badanie ręki. W przypadku utrzymywania się dolegliwości należy ponownie kontaktować się z lekarzem w warunkach stacjonarnych.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wszelkie zalecenia dotyczące postępowania, zarówno w zakresie diagnostyki jak i leczenia, będą uzależnione od oceny aktualnego Pani stanu, włączając w to badanie ręki. W przypadku utrzymywania się dolegliwości należy ponownie kontaktować się z lekarzem w warunkach stacjonarnych.
alergia, alergolog
Jak rozpoznać wstrząs anafilaktyczny i reagować podczas jego wystąpienia?
Chciałam zapytać jak dokładnie wyglada wstrząs anafilaktyczny i w jakim czasie się go...
22.06.2022
Wstrząs anafilaktyczny jest stanem zagrożenia życia i jego przebieg jest z reguły nagły i wyraźny. Zastosowanie adrenaliny w leczeniu wstrząsu wymaga wcześniejszego przeszkolenia w zakresie rozpoznania i odpowiedniego zastosowania leku przepisanego na receptę. Nieprawidłowe leczenie może wiązać się ze znacznym ryzykiem. Proszę omówić zastosowanie leczenia z lekarzem, który takie leczenie zaleci.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wstrząs anafilaktyczny jest stanem zagrożenia życia i jego przebieg jest z reguły nagły i wyraźny. Zastosowanie adrenaliny w leczeniu wstrząsu wymaga wcześniejszego przeszkolenia w zakresie rozpoznania i odpowiedniego zastosowania leku przepisanego na receptę. Nieprawidłowe leczenie może wiązać się ze znacznym ryzykiem. Proszę omówić zastosowanie leczenia z lekarzem, który takie leczenie zaleci.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Bezwzględnie wymaga interwencji lekarskiej.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 13362 opinie
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
4.95 / 77 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.96 / 467 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę