Wrocław: nowa nadzieja w walce z chłoniakiem – pierwszy pacjent z akademickimi CAR-T

Na czym polega terapia CAR-T?

CAR-T to metoda, która wykorzystuje własne limfocyty pacjenta - czyli komórki układu odpornościowego. Zostają one pobrane, a następnie zmodyfikowane genetycznie, tak by potrafiły rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe. W przypadku chłoniaków celem jest antygen CD19, obecny na powierzchni komórek nowotworowych.

Dzięki tej innowacyjnej technice organizm pacjenta zyskuje „uzbrojoną armię” limfocytów, które potrafią samodzielnie walczyć z chorobą.

Nowotwory dziecięce: USK we Wrocławiu w czołówce. 9-letnia Antosia 50. pacjentką terapii CAR-T

Marcin Meller na kolonoskopii: po śmierci ojca bada się regularnie

Marek Migalski ujawnia chorobę: „Mam raka jelita grubego”. Jego apel może uratować życie

Robert Lewandowski wspiera Movember: mężczyźni, badajcie się!

Czerniak – groźny nowotwór skóry. Jak go rozpoznać i chronić się przed zachorowaniem?

Nowoczesna metoda leczenia raka płuca: po raz pierwszy w Polsce

Dlaczego wersja akademicka jest wyjątkowa?

Terapie CAR-T są już dostępne w Europie w ramach komercyjnych preparatów farmaceutycznych, jednak ich koszt jest bardzo wysoki, a proces przygotowania długi. Tymczasem wersja akademicka opracowana we Wrocławiu ma kilka kluczowych zalet:

• Niższy koszt - nawet trzykrotnie tańsza niż komercyjna.
• Szybsza produkcja - cały proces, od pobrania komórek do ich podania, trwa około 21 dni, czyli o połowę krócej niż w standardowych rozwiązaniach.
• Szersza dostępność - daje szansę pacjentom, którzy nie kwalifikują się do terapii refundowanych, np. osobom starszym czy z rzadkimi podtypami chłoniaka.

Pierwszym pacjentem był 76-letni chory ze wznową agresywnego chłoniaka, który nie miałby dostępu do terapii komercyjnej. Dzięki akademickiemu CAR-T otrzymał nową szansę.

Lata przygotowań i współpracy

Droga do tego sukcesu zajęła ponad pięć lat. Projekt został sfinansowany głównie z grantu Agencji Badań Medycznych (prawie 15 mln zł) oraz z prywatnych darowizn rodzin pacjentów, które już na początku przekazały 1,1 mln zł na zakup sprzętu i materiałów.

Produkcja zmodyfikowanych komórek odbywa się we współpracy z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu. To tam, w sterylnych warunkach, powstają CAR-T, które następnie trafiają z powrotem do Wrocławia, gdzie są podawane pacjentom.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

CAR-T to bardzo skuteczna, ale wymagająca metoda. Po podaniu preparatu pacjent musi być hospitalizowany przez minimum cztery tygodnie, bo intensywna odpowiedź układu odpornościowego może powodować działania niepożądane.

Pierwsze efekty leczenia ocenia się zwykle po miesiącu, choć pełna odpowiedź może pojawić się dopiero po kilku miesiącach.

Perspektywy na przyszłość

Wrocławskie badanie obejmuje pacjentów z agresywnymi chłoniakami B-komórkowymi – najczęściej diagnozowanym typem chłoniaka w Polsce. Rekrutacja obejmie od 9 do 18 dorosłych chorych z całego kraju.

Co ważne, naukowcy nie chcą ograniczać się tylko do jednego wskazania. W przyszłości technologia akademiczna może zostać wykorzystana także w leczeniu:

• ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci,
• szpiczaka plazmocytowego,
• chłoniaka Hodgkina,
• ostrej białaczki szpikowej.

A to nie wszystko – CAR-T ma potencjał również w chorobach autoimmunizacyjnych czy guzach litych, np. glejakach.