Światowy Dzień Astmy – objawy, leczenie i aktualne zalecenia GINA

Dlaczego Światowy Dzień Astmy 2026 jest tak ważny?

Światowy Dzień Astmy obchodzony jest co roku w maju i stanowi ważny element globalnych działań edukacyjnych dotyczących chorób układu oddechowego. W 2026 roku główne działania informacyjne i kampanie pacjenckie przypadają wokół 5 maja, który w Polsce i wielu krajach jest tradycyjnie kojarzony ze Światowym Dniem Astmy.

Inicjatywa Global Initiative for Asthma (GINA) ma na celu zwiększenie świadomości na temat astmy, poprawę jej rozpoznawania oraz wdrażanie aktualnych standardów leczenia. Tegoroczne hasło kampanii brzmi:

Dostęp do inhalatorów przeciwzapalnych dla wszystkich chorych na astmę – nadal pilna potrzeba.

Podkreśla ono istotny problem kliniczny: mimo dostępności skutecznych metod terapii, wielu pacjentów na świecie nadal nie ma dobrze kontrolowanej astmy.

Swędzenie skóry – jak skutecznie przynieść ulgę podrażnionemu ciału

Sezon alergii coraz dłuższy. Dlaczego objawy kataru siennego są silniejsze niż kiedyś?

Pyłki w kwietniu: co uczula teraz najczęściej w Polsce?

Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia 2026 r. – 16 nowych terapii dla pacjentów

Pył saharyjski i nagłe ocieplenie – jak wiosenna pogoda wpływa na zdrowie?

Objawy uczulenia: w jakich sytuacjach pomaga Telfexo?

Astma w Polsce – choroba często nierozpoznana

Astma jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych układu oddechowego. Szacuje się, że w Polsce objawy astmy może mieć ponad 4 miliony osób, jednak tylko około 2 miliony pacjentów ma postawione formalne rozpoznanie.

Oznacza to, że znaczna grupa chorych pozostaje bez właściwego leczenia, co zwiększa ryzyko zaostrzeń i pogorszenia jakości życia.

Czym jest astma i jakie daje objawy?

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, w której dochodzi do ich nadreaktywności oraz zmiennego zwężenia. W praktyce klinicznej jej rozpoznanie opiera się na typowych objawach, które mają charakter nawrotowy i zmienny w czasie.

Do najczęstszych objawów należą duszność, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz kaszel, szczególnie nocny lub nad ranem. Objawy te mogą nasilać się w określonych sytuacjach, takich jak wysiłek fizyczny, infekcje wirusowe, kontakt z alergenami czy ekspozycja na zimne powietrze.

Astma a alergia – częste współistnienie

U wielu pacjentów astma ma podłoże alergiczne, co oznacza, że kontakt z alergenami – takimi jak pyłki roślin, roztocza kurzu domowego czy sierść zwierząt – może prowadzić do nasilenia objawów choroby. W okresie wiosennym, szczególnie w czasie intensywnego pylenia, obserwuje się zwiększoną liczbę zaostrzeń astmy u osób uczulonych.

Nowoczesne leczenie astmy – zmiany w wytycznych GINA

Aktualne wytyczne GINA kładą nacisk na leczenie przeciwzapalne jako podstawę kontroli astmy. Kluczową zmianą w podejściu terapeutycznym jest odejście od leczenia wyłącznie lekami doraźnymi, takimi jak krótko działające β2-mimetyki (SABA), np. salbutamol.

Obecnie wiadomo, że stosowanie samego SABA nie kontroluje procesu zapalnego w drogach oddechowych i może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zaostrzeń oraz gorszym rokowaniem. Dlatego podstawą leczenia są wziewne glikokortykosteroidy (ICS), często w połączeniu z szybko działającym lekiem rozszerzającym oskrzela w jednym inhalatorze.

Takie schematy terapii nie tylko łagodzą objawy, ale przede wszystkim zmniejszają ryzyko napadów astmy, hospitalizacji i ciężkich zaostrzeń.

Diagnostyka astmy – kiedy zgłosić się do lekarza?

Astmę należy podejrzewać, gdy pojawiają się nawracające objawy ze strony układu oddechowego, takie jak duszność, kaszel czy świsty, szczególnie jeśli mają one charakter zmienny i nasilają się w określonych sytuacjach lub w nocy.

Podstawą diagnostyki jest wywiad lekarski oraz badania czynnościowe układu oddechowego, przede wszystkim spirometria. W wielu przypadkach wykonuje się również testy alergiczne, które pomagają określić czynniki wyzwalające objawy.

Leczenie astmy to proces

Skuteczna kontrola astmy nie polega jedynie na przepisaniu leków. Kluczowe znaczenie ma regularna ocena przebiegu choroby, prawidłowa technika inhalacji oraz stosowanie się do zaleceń terapeutycznych. Istotna jest także identyfikacja i ograniczanie czynników środowiskowych, które mogą nasilać objawy.

Każdy pacjent powinien mieć indywidualny plan leczenia, obejmujący zarówno codzienną terapię, jak i postępowanie w przypadku zaostrzenia choroby.

Źródło: https://www.astma-alergia-pochp.pl/component/content/article/15-aktualnoci/338-dzien-astmy-2026?Itemid=188