1. Artykuły
  2. Tabletki antykoncepcyjne. Stosowanie. Najczęściej popełniane błędy.

Tabletki antykoncepcyjne. Stosowanie. Najczęściej popełniane błędy.

26 września obchodzony będzie Światowy Dzień Antykoncepcji. Dane szacunkowe mówią o tym, że obecnie na świecie ponad 100 milionów kobiet zdecydowało się na stosowanie tabletek antykoncepcyjnych. Co o nich wiemy? Czy są bezpieczne i skuteczne? Na co powinnyśmy zwrócić szczególną uwagę? Na te pytania odpowiada ginekolog Łukasz Blukacz.

Tabletki antykoncepcyjne. Stosowanie. Najczęściej popełniane błędy.
Spis treści
Tabletka antykoncepcyjna. Co o niej wiemy? Przeciwskazania do stosowania antykoncepcji doustnej Antykoncepcja. Najczęściej popełnianie błędy Tabletka antykoncepcyjna a palenie

Tabletka antykoncepcyjna. Co o niej wiemy?

 

W 1960 roku w Stanach Zjednoczonych dopuszczono do sprzedaży pierwszą tabletkę antykoncepcyjną. W polskich aptekach pojawiła się ona dopiero w roku 1966. Od tego czasu wiele się zmieniło, a doustna antykoncepcja hormonalna przeszła ogromne zmiany. Niezmienny pozostał cel jej stosowania: pigułka antykoncepcyjna ma uniemożliwić zapłodnienie. Stosowane tabletki antykoncepcyjne hamują owulację i zmieniają gęstość śluzu w szyjce macicy, uniemożliwiając przenikanie plemników do komórki jajowej.
 

Obecnie na rynku medycznym dysponujemy dwuskładnikowymi i jednoskładnikowymi tabletkami antykoncepcyjnymi. Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne składają się z dwóch rodzajów żeńskich hormonów: progesteronu i estrogenu. Ich działanie polega na zatrzymaniu owulacji, uniemożliwiają one dojrzewanie pęcherzyka Graafa i zagęszczają śluz w szyjce macicy.
 

Jednoskładnikowe tabletki antykoncepcyjne zawierają jedynie pochodne progesteronu. To właściwa antykoncepcja dla kobiet karmiących piersią i tych, które nie mogą przyjmować środków z estrogenem. Ich zadaniem jest przede wszystkim zahamowanie owulacji.

Niekwestionowaną zaletą antykoncepcji doustnej jest jej wysoka skuteczność. Nasz ekspert doktor Łukasz Blukacz zwraca jednak uwagę, że:


- Skuteczna antykoncepcja zabezpiecza przed nieplanowaną ciążą w wysokim stopniu, ale nie ma antykoncepcji idealnej, która daje bezwzględną i całkowitą skuteczność.

 

Przeciwskazania do stosowania antykoncepcji doustnej

 

- Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania antykoncepcji jest brak zgody ze strony pacjentki. Jakkolwiek wydaje się to absurdalne, często pacjentki nie są przekonane co do bezpieczeństwa stosowanej metody antykoncepcji i przerywają jej stosowanie. Zadaniem lekarza jest wobec tego omówienie z pacjentką jej obaw w zakresie stosowanego leku i zaproponowanie rozwiązania, które nie budzi wątpliwości - tłumaczy Łukasz Blukacz.

Antykoncepcja hormonalna, w szczególności dwuskładnikowa rodzi ryzyko wystąpienia pewnych powikłań w trakcie jej stosowania. Jeśli ryzyko to jest znaczne, lekarz doradzi pacjentce zastosowanie metod o większym profilu bezpieczeństwa do metod niehormonalnych włącznie.

- W przypadku antykoncepcji hormonalnej głównymi przeciwwskazaniami są ciężkie choroby wątroby, nowotwory złośliwe piersi i narządów rodnych, choroby układu sercowo-naczyniowego w tym zawał serca i udar mózgu oraz ciąża. Dodatkowo przeciwwskazaniami mogą być otyłość, nikotynizm niezależnie od sposobu przyjmowania nikotyny, żylaki, migrenowe bóle głowy czy stosowanie innych leków - wyjaśnia nasz ekspert.

 

Antykoncepcja. Najczęściej popełnianie błędy

 

Doktor Blukacz nie ma wątpliwości, jaki jest najczęściej popełniany błąd przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych.
 

- Na pierwszym miejscu za obniżenie skuteczności antykoncepcji odpowiada jej niewłaściwe stosowanie, co w przypadku tabletek najczęściej wynika z przypadkowego lub celowego pominięcia dawek wynikających ze schematu stosowania leku - mówi lekarz.
 

Tabletki powinno się przyjmować o stałej porze dnia, popijając najlepiej czystą wodą. W zależności od preparatu opakowanie zawierać może tabletki w jednym bądź kilku kolorach. Tabletki te różnią się składem i nie można ich stosować wymiennie. Każdy preparat ma określoną kolejność stosowania tabletek i nie należy go modyfikować samodzielnie.


- Absolutnie nie wolno wymiennie stosować różnych typów antykoncepcji hormonalnej, gdyż zawierać mogą odmienne substancje i różne ich dawki - podkreśla lekarz.
 

Na obniżenie skuteczności antykoncepcji mogą mieć również wpływ zaburzenia wchłaniania dawki.
 

- Problem ten pojawia się w przypadku wymiotów czy biegunki i wymagać może przyjęcia dodatkowej tabletki po ustąpieniu ostrej fazy zatrucia pokarmowego - informuje ginekolog.
 

Do zaburzeń wchłaniania i metabolizmu leku antykoncepcyjnego dochodzi również w trakcie stosowania innych leków, ziół, suplementów diety czy niektórych pokarmów. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przyjmowania antybiotyków, leków przeciwpadaczkowych, przeciwwirusowych, przeciwgruźliczych, przeciwgrzybiczych czy przeczyszczających.
 

- Niektóre zioła, przede wszystkim ziele dziurawca, babka płesznik czy dzięgiel chiński mogą w istotny sposób wpływać na skuteczność antykoncepcji. Cytrusy, w szczególności sok z grejpfruta, w szczególności zastosowane w krótkim czasie od zażycia tabletki antykoncepcyjnej mogą znacznie zaburzyć jej działanie - dodaje.
 

W przypadku konieczności długotrwałego stosowania leków wpływających na skuteczność antykoncepcji doustnej, warto skonsultować się z lekarzem i rozważyć inne metody antykoncepcji, niewrażliwe na tego typu wpływ.
 

- Pamiętać też należy, że skuteczność antykoncepcyjna wymaga stosowania tabletek według określonego schematu i zastosowanie pojedynczej tabletki nie daje adekwatnej ochrony przed nieplanowaną ciążą.


Tabletki antykoncepcyjne (w tym tzw. tabletki dzień po), podobnie jak inne leki, należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w miejscu suchym, przewiewnym i zacienionym oraz w temperaturze pokojowej. Leki, co do których właściwego sposobu przechowywania są wątpliwości należy zutylizować.

 

Tabletka antykoncepcyjna a palenie

 

Jedna z pacjentek na platformie HaloDoctor skierowała do nas pytanie:
 

- Dostałam tabletki antykoncepcyjne na 6 miesięcy, ale okazuje się, że podczas przyjmowania ich nie jest wskazane palenie papierosów. Tu powstaje moje pytanie, mam 21 lat nie palę dużo. Czy dalej mogę żyć jak do tej pory czy muszę jakoś ograniczyć palenie do zera?
 

Doktor Łukasz Blukacz odpowiada:
 

- Tak, to prawda. Nikotynizm, nie tylko palenie papierosów, znacząco podnosi ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego w tym powikłań zakrzepowo-zatorowych podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej. W zależności od stosowanego preparatu antykoncepcyjnego ryzyko to może w różnym stopniu wzrastać dodatkowo modyfikowane przez czynniki takie jak nadwaga i otyłość, obecność żylaków czy predyspozycji rodzinnych. Zdecydowanie nie należy, wobec tego łączyć antykoncepcji hormonalnej z paleniem papierosów, czy innymi formami nikotynizmu. Niezależnie od tego czy stosuje Pani antykoncepcję hormonalną czy nie, jako lekarz zachęcam do całkowitego rzucenia palenia - rekomenduje lekarz.
 

Więcej pytań pacjentów i odpowiedzi lekarzy w temacie antykoncepcji znajdziesz na platformie HaloDoctor w dziale Zapytaj Lekarza.

Nasz ekspert
Łukasz Blukacz ginekolog - położnik 5.00 / 89 opinii artykuły 3 artykuły więcej informacji Więcej informacji więcej informacji

Łukasz Blukacz jest absolwentem Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Specjalizuje się w leczeniu takich schorzeń jak: niepłodność, patologie ciąży czy zespół policystycznych jajników. Uczestnik licznych kursów i staży z zakresu kosmetologii lekarskiej, medycyny estetycznej oraz diagnostyki ultrasonograficznej ginekologiczno-położniczej.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Wypełnij formularz recepty i przejdź do konsultacji lekarskiej.
e-Recepta w 5 minut / 79zł
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
pole wymagane
Lekarz po zapoznaniu się z danymi każdorazowo decyduje o zasadności wystawienia recepty.
Najnowsze pytania pacjentów
ginekolog
Czy osoba niepełnoletnia może skorzystać z konsultacji online lub wizyty u ginekologa?
Czy 16-latka może korzystać z konsultacji lub wizyty u ginekologa bez wiedzy rodzica?...
2022-09-15 08:56:51
Wspomniany ból podbrzusza wskazuje na konieczność konsultacji stacjonarnej z badaniem ginekologicznym i ultrasonograficznym. Konsultacja lekarska osoby niepełnoletniej niezależnie od tego czy jest stacjonarna czy zdalna odbywać się może jedynie za zgodą opiekuna prawnego jakim najczęściej jest rodzic.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wspomniany ból podbrzusza wskazuje na konieczność konsultacji stacjonarnej z badaniem ginekologicznym i ultrasonograficznym. Konsultacja lekarska osoby niepełnoletniej niezależnie od tego czy jest stacjonarna czy zdalna odbywać się może jedynie za zgodą opiekuna prawnego jakim najczęściej jest rodzic.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja osoby niepełnoletniej u specjalisty może się odbyć za zgodą pełnoprawnego opiekuna, w tym przypadku -rodzica.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wyłącznie za zgodą opiekuna prawnego.
Piotr Matysik
lekarz rodzinny, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Konieczna wizyta u ginekologa, za zgodą opiekuna.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
tak może skorzystać z telekonsultacji
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
może skorzystać z teleporady za zgodą opiekuna prawnego
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Konieczna wizyta u ginekologa, za zgodą opiekuna.
ginekolog, antykoncepcja
Plamienie z powodu przyjmowania antykoncepcji, a zapalenie przydatków.
Czy podczas plamienia przez tabletki antykoncepcyjne, może dojść do zapalenia przydatków,...
2022-09-19 09:50:56
Tabletki antykoncepcyjne w żaden sposób nie zmniejszają ani nie zwiększają ryzyka zapalenia przydatków. Jeśli w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej pojawia się plamienie lub krwawienie z dróg rodnych to może wymagać to omówienia ze specjalistą ginekologiem. Może to wymagać dodatkowych badań zarówno obrazowych, przede wszystkim badania ultrasonograficznego i badań laboratoryjnych.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazane skonsultowanie występujących objawów z lekarzem ginekologiem prowadzącym leczenie.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Tabletki antykoncepcyjne w żaden sposób nie zmniejszają ani nie zwiększają ryzyka zapalenia przydatków. Jeśli w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej pojawia się plamienie lub krwawienie z dróg rodnych to może wymagać to omówienia ze specjalistą ginekologiem. Może to wymagać dodatkowych badań zarówno obrazowych, przede wszystkim badania ultrasonograficznego i badań laboratoryjnych.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy wykonać badanie usg ginekologiczne i zlecić badania hormonalne.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ginekologiczna.
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
zalecane usg ginekologiczne oraz wykonanie badan hormonalnych
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 89 opinii
Sylwia Dżaman
lekarz
4.99 / 267 opinii
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.91 / 510 opinii
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11030 opinii
Umów wizytę