Czy można schudnąć 5 kg w tydzień i czy jest to bezpieczne? Choć internet pełen jest obietnic błyskawicznej utraty masy ciała, lekarze ostrzegają, że tak szybkie odchudzanie najczęściej oznacza utratę wody i mięśni, a nie tkanki tłuszczowej. Obesitolog Magdalena Czerska wyjaśnia, dlaczego restrykcyjne diety mogą być niebezpieczne oraz jakie tempo redukcji masy ciała jest uznawane za bezpieczne.
Media społecznościowe i reklamy kuszą hasłami typu „Schudnij 5 kg w tydzień”, „Metamorfoza w 7 dni” czy „Detoks, który odmieni Twoją sylwetkę”. Choć brzmią zachęcająco, z medycznego punktu widzenia warto zadać sobie pytanie: czy taka szybka utrata masy ciała rzeczywiście oznacza spalanie tkanki tłuszczowej?
Osoby planujące redukcję masy ciała powinny pamiętać, że skuteczne leczenie otyłości opiera się przede wszystkim na trwałej zmianie stylu życia, odpowiednio dobranej diecie i aktywności fizycznej, a w niektórych przypadkach również na farmakoterapii lub leczeniu zabiegowym.
Tak – ale nie oznacza to utraty 5 kg tkanki tłuszczowej.
W pierwszych dniach bardzo restrykcyjnej diety organizm przede wszystkim zużywa zapasy glikogenu, czyli materiału energetycznego magazynowanego w mięśniach i wątrobie. Każdy gram glikogenu wiąże kilka gramów wody, dlatego jego wykorzystanie powoduje szybki spadek masy ciała. Towarzyszy temu także odwodnienie oraz częściowa utrata masy mięśniowej.
Spalenie 5 kg tkanki tłuszczowej w ciągu tygodnia byłoby natomiast praktycznie niemożliwe u większości osób. Wymagałoby osiągnięcia bardzo dużego deficytu energetycznego, którego organizm nie jest w stanie bezpiecznie utrzymać.
Restrykcyjne diety i głodówki mogą prowadzić do wielu niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak:
Im bardziej restrykcyjna dieta, tym większe ryzyko, że organizm uruchomi mechanizmy obronne ograniczające wydatkowanie energii. W efekcie utrzymanie uzyskanej masy ciała staje się znacznie trudniejsze.
Zgodnie z aktualnymi zaleceniami ekspertów bezpieczne tempo redukcji masy ciała wynosi około 0,5–1 kg tygodniowo.
Takie tempo pozwala przede wszystkim zmniejszać ilość tkanki tłuszczowej przy jednoczesnym ograniczeniu utraty mięśni. Odpowiednio zbilansowana dieta połączona z regularną aktywnością fizyczną daje zdecydowanie większą szansę na trwałe efekty niż krótkotrwałe, bardzo restrykcyjne kuracje.
Po gwałtownym odchudzaniu organizm próbuje odzyskać utracone zapasy energii. Towarzyszą temu:
Jeżeli po okresie restrykcji wracamy do wcześniejszych nawyków żywieniowych, masa ciała często szybko wzrasta, a niekiedy przekracza nawet wartość wyjściową.
Najlepszym sposobem zapobiegania efektowi jojo jest trwała zmiana stylu życia, a nie kolejna dieta-cud.
Warto zachować ostrożność wobec ofert obiecujących:
Jeżeli reklama gwarantuje spektakularne efekty w bardzo krótkim czasie, najczęściej nie ma ona oparcia w dowodach naukowych.
Jeżeli mimo prób zmiany stylu życia masa ciała stale rośnie lub nadwaga i otyłość współistnieją z chorobami takimi jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy bezdech senny, warto skonsultować się z lekarzem.
W wielu przypadkach leczenie nie ogranicza się wyłącznie do diety i aktywności fizycznej. Może obejmować również wsparcie psychologiczne, opiekę dietetyka, farmakoterapię lub leczenie bariatryczne.
Naturalne jest, że przed ważnym wydarzeniem chcemy wyglądać jak najlepiej. Nie warto jednak ryzykować zdrowia dla kilku kilogramów mniej na wadze.
Znacznie lepszym rozwiązaniem jest rozpoczęcie przygotowań odpowiednio wcześniej. Nawet kilka tygodni regularnej aktywności fizycznej, dobrze zbilansowanej diety, właściwego nawodnienia oraz odpowiedniej ilości snu może przynieść zauważalne efekty – nie tylko na wadze, ale także w samopoczuciu i wyglądzie sylwetki.
Jeżeli czasu pozostało niewiele, lepiej skupić się na zdrowych nawykach niż na głodówkach czy modnych dietach eliminacyjnych.
Szybka utrata kilogramów nie oznacza automatycznie utraty tkanki tłuszczowej. W większości przypadków organizm traci przede wszystkim wodę i mięśnie, a spektakularne efekty okazują się krótkotrwałe.
Najbezpieczniejszą i najskuteczniejszą drogą do trwałej redukcji masy ciała pozostają stopniowe zmiany stylu życia, odpowiednio zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna oraz – w razie potrzeby – leczenie prowadzone pod opieką specjalisty.
Treść artykułu przygotował lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem nadwagi oraz otyłości. Materiał opracowano w oparciu o aktualną wiedzę medyczną i obowiązujące zalecenia.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Tak, jednak tak szybki spadek masy ciała wynika najczęściej z utraty wody i glikogenu, a nie z redukcji 5 kg tkanki tłuszczowej.
Za bezpieczne tempo odchudzania uznaje się utratę około 0,5–1 kg tygodniowo. Takie tempo sprzyja trwałym efektom i zmniejsza ryzyko efektu jojo.
Restrykcyjne diety mogą spowolnić metabolizm i zwiększyć apetyt. Po powrocie do dawnych nawyków masa ciała często szybko rośnie, co prowadzi do efektu jojo.
Psychogenne przyczyny otyłości: kiedy za nadwagą stoją emocje, a nie tylko dieta
Aplikacja do liczenia kalorii – na co zwrócić uwagę przy wyborze?
Kalkulator BMI – jak obliczyć wskaźnik masy ciała i co naprawdę mówi o zdrowiu
Jedzmy powoli. Co tempo posiłków ma wspólnego z odchudzaniem?
Dzień Kultu Masy Mięśniowej: dlaczego mięśnie to coś więcej niż kwestia wyglądu
Dlaczego kolejna dieta nie działa? Psychologiczne mechanizmy efektu jojo
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Psychogenne przyczyny otyłości: kiedy za nadwagą stoją emocje, a nie tylko dieta
Aplikacja do liczenia kalorii – na co zwrócić uwagę przy wyborze?
Kalkulator BMI – jak obliczyć wskaźnik masy ciała i co naprawdę mówi o zdrowiu
Jedzmy powoli. Co tempo posiłków ma wspólnego z odchudzaniem?
Dzień Kultu Masy Mięśniowej: dlaczego mięśnie to coś więcej niż kwestia wyglądu
Dlaczego kolejna dieta nie działa? Psychologiczne mechanizmy efektu jojo
Psychogenne przyczyny otyłości: kiedy za nadwagą stoją emocje, a nie tylko dieta
Ozempic, Wegovy, Mounjaro a włosy: nowe badanie łączy leki na otyłość z ryzykiem łysienia
Aplikacja do liczenia kalorii – na co zwrócić uwagę przy wyborze?