Farmakoterapia otyłości. Kiedy leki stają się niezbędne?

Otyłość. Wskazania do leczenia farmakologicznego

Farmakologiczne leczenie otyłości jest najczęściej stosowane u osób z BMI (body mass index) powyżej 30, jednak istnieją także inne wskazania.

Jak zauważa Maciej Tężycki:

- Leczenie farmakologiczne jest również wskazane, gdy BMI przekracza 27, a dodatkowo występuje choroba przewlekła będąca powikłaniem otyłości.

W takich przypadkach, jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie, czy choroby serca, farmakoterapia staje się ważnym elementem kompleksowego leczenia, które ma na celu nie tylko redukcję masy ciała, ale i zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań związanych z otyłością.

Podróżowanie z otyłością – samolot, plaża i pewność siebie. Praktyczny poradnik na urlop

Analogi GLP-1 w praktyce klinicznej: działania niepożądane, monitorowanie i zapobieganie efektowi jo-jo

„Proszę mniej jeść i więcej się ruszać” – dlaczego to za mało w leczeniu otyłości?

Rola psychodietetyka w leczeniu otyłości. Kiedy sama dieta to za mało?

Jak rozmawiać z dzieckiem o wadze, żeby mu nie zaszkodzić

Otyłość sarkopeniczna u seniorów: groźny niedobór mięśni przy nadmiarze tłuszczu

Rodzaje leków i przeciwwskazania

Farmakoterapia otyłości nie jest odpowiednia dla każdego pacjenta. Przeciwwskazania zależą od grupy stosowanych leków.

- W przypadku najczęściej stosowanych analogów GLP-1, takich jak liraglutyd, jednym z głównych przeciwwskazań jest „ostre niewyjaśnione zapalenie trzustki w przeszłości i nadwrażliwość na substancję czynną stosowanego leku" – wyjaśnia Maciej Tężycki.

Nasz specjalista wskazuje też inne substancje stosowane do leczenia otyłości - to semaglutyd w dawce 2.4 mg (jeszcze niedostępny w oficjalnej dystrybucji na polskim rynku, apteki go posiadają z importu z innych krajów) oraz tirzepatyd - lek dostępny od początku roku 2024 w Polsce. 

- Tirzepatyd to najlepsza dostępna aktualnie substancja do leczenia otyłości, kilkukrotnie skuteczniejsza od liraglutydu. W badaniach klinicznych jej skuteczność w redukowaniu masy ciała przekracza 20% masy wyjściowej, co jest skutecznością zbliżoną do skuteczności operacji bariatrycznej - przyznaje lekarz.

I dodaje:

- Według najnowszych wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości to właśnie tirzepatyd jest lekiem najskuteczniejszym a jednocześnie lekiem pierwszego wyboru, o ile kwestie finansowe nie są blokadą, bo niestety koszt terapii miesięcznie zaczyna się od 1100 zł dochodząc czasami do 2000 zł jeśli pacjent potrzebuje najmocniejszej dawki.

Leczenie polega najczęściej na podskórnym podawaniu leku w odstępach codziennych lub cotygodniowych, w zależności od preparatu.

Efekty uboczne i skuteczność leczenia

Jak w przypadku większości leków, leczenie farmakologiczne otyłości może wiązać się z efektami ubocznymi.

- Najczęstsze efekty uboczne czyli nudności, wymioty, biegunki, ból brzucha, zaparcia, odbijanie – mijają z czasem stosowania leków. Zdarzają się u co 10. pacjenta – informuje Maciej Tężycki.

Choć te dolegliwości mogą być nieprzyjemne, zwykle ustępują w miarę przyzwyczajania się organizmu do leku.

Pomimo skuteczności farmakoterapii w wielu przypadkach, lekarz zauważa, że:

- Leczenie farmakologiczne może nie okazać się dostatecznie skuteczne w przypadku otyłości olbrzymiej, tzn. przy BMI >40, gdzie z wyboru leczeniem jest operacja bariatryczna.

Ponadto, w sytuacjach, gdy otyłość ma podłoże psychiczne, np. w przypadku bulimii, kompulsywnego jedzenia, czy zespołu jedzenia nocnego - podstawą jest leczenie psychiatryczne - podkreśla specjalista.

Otyłość: choroba przewlekła, leczenie przewlekłe

Jak zauważa Maciej Tężycki:

- Otyłość jest chorobą przewlekłą, więc również leczenie farmakologiczne jest niestety często przewlekłe.

Trudno więc w tej sytuacji wskazać termin zakończenia leczenia. Nasz ekspert przyznaje:

- Odchodzi się powoli od obiecywania pacjentowi terapii przez pewien okres, po którym będzie uznany za wyleczonego z otyłości.

Leki nie zastąpią zdrowego stylu życia

Farmakologiczne leczenie otyłości stanowi ważną część kompleksowej terapii, szczególnie w przypadkach, gdy zmiana stylu życia nie przynosi wystarczających efektów. Ważne jest, by decyzja o rozpoczęciu farmakoterapii była dobrze przemyślana i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta, a leczenie było prowadzone pod okiem specjalistów.