Od 1 września zmiany w szkolnych stołówkach i sklepikach. Co zmieni się w żywieniu dzieci?

Od września szkoły i przedszkola będą musiały stosować nowe zasady dotyczące żywienia dzieci i młodzieży. Zmiany wynikają z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r., które określa m.in. wymagania dla posiłków przygotowywanych w ramach żywienia zbiorowego oraz zasady sprzedaży żywności na terenie placówek oświatowych.

Kogo dotyczą nowe przepisy?

Nowe regulacje obejmą przedszkola, szkoły oraz inne jednostki systemu oświaty, które prowadzą żywienie dzieci i młodzieży lub sprzedają żywność na swoim terenie.

Ich celem jest wspieranie zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat. Dzieci spędzają w szkołach i przedszkolach znaczną część dnia, dlatego sposób organizacji żywienia w tych miejscach może mieć znaczenie dla ich codziennych wyborów.

Suszone owoce – zdrowa przekąska czy ukryte źródło cukru?

Nieznany owoc o wielkiej mocy. Czy miechunka naprawdę jest zdrowa?

Czy chrzan jest zdrowy? Wielkanocny klasyk pod lupą

Jagody goji – czy naprawdę są zdrowe?

Wiosna pełna energii: 5 sprawdzonych sposobów na zdrowie i dobre samopoczucie

GIS ostrzega: niebezpieczne szklanki w sprzedaży – nie używaj ich do napojów

Dlaczego zmieniają się zasady żywienia w szkołach?

Nowe przepisy uwzględniają aktualną wiedzę naukową i normy żywienia. Mają zwiększyć udział warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego w codziennych posiłkach, a jednocześnie ograniczyć nadmierne spożycie cukru, soli i tłuszczu.

Regulacje promują także bardziej różnorodne i zbilansowane jadłospisy oraz zasady tzw. diety planetarnej, która uwzględnia zarówno zdrowie człowieka, jak i wpływ sposobu żywienia na środowisko.

Co zmieni się na szkolnych stołówkach?

Jedną z konkretnych zmian będzie obowiązkowa potrawa roślinna w ramach obiadu co najmniej raz w tygodniu. W codziennych posiłkach ma być również więcej warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego, a częściej wykorzystywane mają być produkty pełnoziarniste.

Nowe zasady uwzględniają także potrzeby dzieci i młodzieży, które nie spożywają produktów odzwierzęcych. Chodzi o to, aby sposób organizacji żywienia w placówkach pozwalał uwzględniać różne potrzeby żywieniowe uczniów.

Zmiany obejmą również zupy. Co najmniej dwa razy w tygodniu mają być przygotowywane na bazie wywarów warzywnych.

Nowe regulacje zwracają uwagę także na napoje. Ograniczona zostanie ilość dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu, a preferowanym podstawowym napojem podawanym dzieciom i młodzieży będzie woda.

W miarę możliwości szkoły i przedszkola mają być również zachęcane do wykorzystywania produktów lokalnych lub ekologicznych.

Co zmieni się w szkolnych sklepikach?

Nowe przepisy dotyczą nie tylko stołówek, ale również żywności przeznaczonej do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty.

Oznacza to, że oferta szkolnych sklepików będzie musiała odpowiadać określonym w rozporządzeniu wymaganiom dotyczącym grup produktów, które mogą być sprzedawane uczniom.

Celem jest ograniczenie dostępności produktów, które nie sprzyjają prawidłowemu żywieniu, oraz zwiększenie znaczenia zdrowszych wyborów. Dzieci nadal będą mogły korzystać ze sklepików szkolnych, ale ich oferta ma w większym stopniu odpowiadać zasadom zdrowego żywienia.

Czy szkoła zakaże dzieciom przynoszenia słodyczy z domu?

Nie. Nowe przepisy dotyczą żywności oferowanej na terenie placówki oraz posiłków przygotowywanych w ramach żywienia zbiorowego.

Nie obejmują produktów, które rodzice przygotowują dziecku w domu i które dziecko przynosi ze sobą do szkoły. Rodzice nadal samodzielnie decydują o tym, jakie jedzenie znajduje się w dziecięcym lunchboxie.

Szkoła ma natomiast wspierać kształtowanie prawidłowych nawyków poprzez odpowiednio przygotowaną ofertę żywieniową.

Czym jest dieta planetarna?

Dieta planetarna to model żywienia, w którym większą rolę odgrywają produkty pochodzenia roślinnego, m.in. warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i nasiona roślin strączkowych.

Jej założenia uwzględniają nie tylko zdrowie człowieka, ale również wpływ produkcji żywności na środowisko i wykorzystanie zasobów naturalnych.

Wprowadzenie elementów tego modelu do żywienia zbiorowego dzieci nie oznacza, że szkolne posiłki mają stać się dietą całkowicie roślinną. Chodzi o zwiększenie udziału produktów roślinnych i promowanie różnorodnych, zbilansowanych posiłków.

GIS skontrolował ponad 14 tys. obiektów

Państwowa Inspekcja Sanitarna od lat prowadzi działania edukacyjne i informacyjne dotyczące prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży. Jednocześnie sprawuje nadzór nad sposobem organizacji żywienia w placówkach oświatowych.

W 2025 r. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej skontrolowały 14 426 obiektów żywności i żywienia funkcjonujących w jednostkach systemu oświaty.

Jak informuje GIS, w zdecydowanej większości placówek wymagania dotyczące żywienia dzieci i młodzieży były realizowane prawidłowo. Doświadczenia z kontroli i działań edukacyjnych mają pomóc w dalszym rozwijaniu rozwiązań wspierających zdrowe wybory żywieniowe.

Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Podstawą zmian jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach.

Rozporządzenie wchodzi w życie 1 września 2026 r.

Dla dzieci i rodziców oznacza to przede wszystkim zmianę oferty żywieniowej dostępnej w szkołach i przedszkolach. Na stołówkach ma być więcej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, raz w tygodniu pojawi się potrawa roślinna, a podstawowym napojem ma być woda.

Zmiany mają sprawić, że szkoła i przedszkole będą nie tylko miejscem nauki, ale również środowiskiem, które pomaga dzieciom budować zdrowe nawyki żywieniowe na przyszłość.

Źródło: GIS