1. Artykuły
  2. Naturalna antykoncepcja. Kiedy warto ją stosować?

Naturalna antykoncepcja. Kiedy warto ją stosować?

Zalety to przede wszystkim brak ingerencji chemicznych czy mechanicznych w organizm i skutków ubocznych, które mogą występować przy antykoncepcji hormonalnej. Wady z kolei to niższa skuteczność, ale i konieczność dużej dyscypliny, regularnych obserwacji i dokładnych zapisów. Kiedy zatem warto postawić na naturalną antykoncepcję? I jaką metodę wybrać? Na te pytania odpowiada nasz ekspert, ginekolog Łukasz Blukacz. 

Naturalna antykoncepcja. Kiedy warto ją stosować? Naturalna antykoncepcja. Kiedy warto ją stosować?
Spis treści
Co to jest naturalna antykoncepcja? Wady i zalety naturalnej antykoncepcji Przegląd naturalnych metod antykoncepcji Naturalne metody antykoncepcji. Komu są polecane? Popularność metod antykoncepcji

Co to jest naturalna antykoncepcja?

 

Naturalna antykoncepcja to metoda zapobiegania ciąży, która polega na monitorowaniu naturalnych cykli płodności kobiety i unikaniu stosunków seksualnych w dni płodne.

 

Metody te opierają się na obserwacji objawów fizjologicznych, takich jak temperatura ciała, śluz szyjkowy oraz zmiany w szyjce macicy. Wśród popularnych metod naturalnej antykoncepcji znajdują się metoda termiczna, metoda Billingsów oraz kalendarzowa metoda rytmu - tłumaczy ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Chociaż naturalna antykoncepcja jest preferowana przez osoby unikające ingerencji chemicznych czy mechanicznych, jej skuteczność w dużej mierze zależy od dokładności obserwacji i dyscypliny.

 

arrow Stosunek przerywany. Co o tej formie antykoncepcji myśli ginekolog?
arrow Nowoczesne metody antykoncepcji. Jaką wybrać? Ginekolog odpowiada
arrow Tabletki antykoncepcyjne. Stosowanie. Najczęściej popełniane błędy.
arrow Antykoncepcja 40+. Jaką metodę wybrać?
arrow Niehormonalne środki antykoncepcyjne - jakie wybrać?
arrow Antykoncepcja po porodzie. Kiedy zacząć stosować?

Wady i zalety naturalnej antykoncepcji

 

Zalety naturalnej antykoncepcji są liczne i różnorodne. Jak wyjaśnia nasz ekspert:

 

Przede wszystkim, metody te są całkowicie naturalne, co oznacza brak ingerencji chemicznych czy mechanicznych w organizm. Nie niosą ze sobą ryzyka skutków ubocznych, takich jak zakrzepy, przyrost masy ciała czy zmiany nastroju, które mogą występować przy stosowaniu antykoncepcji hormonalnej.

 

I dodaje:

 

Naturalna antykoncepcja jest również ekologiczna i ekonomiczna, ponieważ nie wymaga zakupu specjalnych środków czy wizyt u lekarza. Ponadto, zwiększa świadomość własnego ciała i cyklu menstruacyjnego, co może być korzystne dla ogólnego zdrowia i dobrego samopoczucia.

 

Jednakże, naturalna antykoncepcja ma także swoje wady.

 

Przede wszystkim, jej skuteczność jest niższa w porównaniu z metodami hormonalnymi i mechanicznymi, zwłaszcza jeśli nie jest stosowana ściśle zgodnie z zasadami. Wymaga dużej dyscypliny, regularnych obserwacji i dokładnych zapisów, co może być trudne do utrzymania w codziennym życiu. W sytuacjach stresowych, przy nieregularnych cyklach czy chorobach, a w szczególności w przypadku nieregularności cyklu miesiączkowego, skuteczność naturalnych metod może się dodatkowo obniżyć.

 

W przeciwieństwie do antykoncepcji hormonalnej, która może regulować cykl menstruacyjny i zmniejszać dolegliwości menstruacyjne, naturalne metody nie oferują takich korzyści.

 

Dla niektórych par może być również trudne unikanie stosunków seksualnych w dni płodne, co ogranicza spontaniczność w życiu seksualnym - przyznaje lekarz.

 

Przegląd naturalnych metod antykoncepcji

 

Naturalne metody antykoncepcji obejmują kilka głównych technik, z których każda ma swoje specyficzne zasady i procedury. Ginekolog Łukasz Blukacz wylicza:

 

  1. Metoda kalendarzowa (rytmiczna)

Polega na obliczaniu dni płodnych na podstawie długości cykli menstruacyjnych z kilku ostatnich miesięcy. Kobieta unika stosunków seksualnych w okresie uznanym za płodny, co zwykle obejmuje kilka dni przed i po owulacji.

 

  1. Metoda termiczna

Opiera się na codziennym mierzeniu temperatury ciała zaraz po przebudzeniu. Po owulacji, temperatura ciała kobiety wzrasta o około 0,2-0,5 stopnia Celsjusza, co sygnalizuje, że dni płodne minęły.

 

  1. Metoda Billingsów (obserwacja śluzu szyjkowego)

Kobieta codziennie obserwuje i notuje zmiany w konsystencji i ilości śluzu szyjkowego. W okresie owulacji śluz staje się bardziej przejrzysty, rozciągliwy i śliski, co oznacza dni płodne.

 

  1. Metody objawowo-termiczne

Łączą obserwację śluzu szyjkowego i pomiar temperatury bazalnej, co zwiększa dokładność w określaniu dni płodnych. Metody te uwzględniają również inne objawy, takie jak zmiany w szyjce macicy.

 

  1. Metoda laktacyjna

Stosowana jest przez kobiety karmiące piersią. Skuteczność tej metody zależy od pełnego karmienia piersią, które zazwyczaj hamuje owulację, ale jest skuteczna tylko przez pierwsze kilka miesięcy po porodzie, pod warunkiem że miesiączka nie powróciła.

 

Istnieje również szereg innych metod będących połączeniem powyższych, często wspomagane przez specjalne kalendarzyki, książeczki, plansze, a obecnie najczęściej urządzenia elektroniczne lub aplikacje na urządzenia mobilne. Wykorzystanie do obserwacji wielu parametrów podnosi skuteczność danej metody, ale jednocześnie powoduje, że staje się ona bardziej skomplikowana, a tym samym podatniejsza na błędy. Każda z tych metod wymaga systematyczności i dokładności w obserwacjach, co jest kluczowe dla ich skuteczności - podkreśla Łukasz Blukacz.

 

Naturalne metody antykoncepcji. Komu są polecane?

 

Nasz ekspert odpowiada:

 

Naturalne metody antykoncepcji są polecane przede wszystkim parom, które z powodów ideologicznych lub religijnych nie chcą stosować hormonalnych ani mechanicznych form antykoncepcji. Te metody mogą być również odpowiednie dla kobiet, które chcą unikać skutków ubocznych związanych z hormonalną antykoncepcją, takich jak zmiany nastroju, przyrost masy ciała czy ryzyko zakrzepów, w obecności wyraźnych przeciwwskazań lub złej tolerancji dotychczas stosowanych metod hormonalnych czy mechanicznych.

 

I podkreśla:

 

Ze względu na niższą skuteczność metod naturalnych, nawet przy ich idealnym stosowaniu, powinny być rozważane przede wszystkim przez pary gotowe zaakceptować możliwość zajścia w ciążę.

 

Statystyki skuteczności naturalnych metod antykoncepcji różnią się znacznie w porównaniu z bardziej konwencjonalnymi metodami.

 

Na przykład, przy idealnym stosowaniu metoda termiczna i metoda Billingsów mają wskaźnik skuteczności około 75-80%. W porównaniu, prezerwatywy mają skuteczność około 85% przy typowym stosowaniu i 98% przy idealnym stosowaniu, tabletki antykoncepcyjne osiągają skuteczność około 91% przy typowym stosowaniu i ponad 99% przy idealnym stosowaniu, a wkładki hormonalne (IUD) mają skuteczność ponad 99% - przytacza dane ginekolog Łukasz Blukacz.

 

Z tego powodu naturalne metody są najczęściej wybierane przez pary, które akceptują ich ograniczenia i są gotowe na ewentualne konsekwencje, w tym możliwość zajścia w ciążę.

 

Popularność metod antykoncepcji

 

Wiele Polek stosuje naturalne metody antykoncepcji, jednak - jak zauważa lekarz Łukasz Blukacz - często są nieświadome, jak niską mają skuteczność.

 

Brak powszechnego dostępu do rzetelnej edukacji seksualnej jest częstą przyczyną ograniczonej wiedzy na temat ryzyka nieplanowanej ciąży oraz chorób przenoszonych drogą płciową - przyznaje nasz ekspert.

 

I dodaje:

 

Dodatkowym zagrożeniem jest częste promowanie metod naturalnych w oparciu o niepotwierdzone badaniami statystyki ich skuteczności, często dalece odbiegające od realnych wartości.

 

O czym warto jeszcze pamiętać decydując się na naturalne metody antykoncepcji?

 

Należy podkreślić, że naturalne metody antykoncepcji, choć popularne, nie zabezpieczają przed chorobami przenoszonymi drogą płciową w żadnym stopniu. W przeciwieństwie do prezerwatyw, które oferują ochronę zarówno przed ciążą, jak i infekcjami, metody naturalne skupiają się jedynie na unikaniu ciąży poprzez monitorowanie cyklu płodności. Dlatego pary stosujące te metody powinny być świadome ich ograniczeń i rozważyć dodatkowe formy zabezpieczenia, zwłaszcza w kontekście ochrony zdrowia seksualnego - podsumowuje ginekolog.

 

Warto także wiedzieć, że znajomość metod obserwacji i monitorowania płodności, może mieć zastosowanie nie tylko w celu zapobiegania ciąży, ale również w planowaniu rodziny, by ustalić optymalny moment dla starań o potomstwo.

 

W swojej codziennej praktyce znacznie częściej sięgam po przytoczone wyżej metody podczas rozmów o staraniach macierzyńskich - przyznaje.

Łukasz Blukacz ginekolog - położnik 5.00 / 188 opinii artykuły 36 artykułów więcej informacji Umów wizytę więcej informacji

Absolwent Wydziału Lekarskiego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Jest w trakcie specjalizacji z zakresu ginekologii i położnictwa. Zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Centralnym Szpitalu Klinicznym w Katowicach. Zajmuje się leczeniem takich schorzeń jak: niepłodność, patologie ciąży czy zespół policystycznych jajników. Uczestnik licznych kursów i staży z zakresu kosmetologii lekarskiej, medycyny estetycznej oraz diagnostyki ultrasonograficznej ginekologiczno-położniczej. Więcej informacji zapraszam na stronę placówki Centrum Medycznego Severux (https://severux.pl/).

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e-Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
Czy w moim przypadku, może lepsze byłyby tabletki jednoskładnikowe od dwuskładnikowych (obecnych)?
Moje pytanie dotyczy leku antykoncepcyjnego, który obecnie przyjmuje czwarty miesiąc, bolą mnie przy nim łydki, mam duże wąchania nastroju i od pięciu nocy nie mogę w nocy spać. Mam 48 lat biorę również leki na nadciśnienie, tachykardię, Hashimoto, astmę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy konsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta kontrolna u lekarza, który prowadzi terapię antykoncepcyjną.
Czy mogę tak po prostu przerwać stosowanie plastrów?
Stosuję plastry antykoncepcyjne pierwszy miesiąc. W sobotę powinnam przykleić 3 plaster, ale bardzo źle się przez nie czuje. Bóle i zawroty głowy, nudności, wzmożony apetyt i senność. Boli mnie ramie, na którym jest przyklejony plaster. Dolegliwości są bardzo uciążliwe w codziennym...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja u ginekologa prowadzącego, który przepisał antykoncepcję.
Odstawienie antykoncepcji i zanik okresu.
Co może być spowodowane tym, że pół roku po odstawieniu antykoncepcji okres był regularny co 29-31 dni, a po tym pół roku zanikł? Miałam dostać okres 3 dni temu i nic. Ciąże wykluczam. Mam 21 lat.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana stacjonarna wizyta u ginekologa prowadzącego.
Tabletki antykoncepcyjne, a biegunka.
Czy gdy przyjęłam tabletkę antykoncepcyjną, a 10/15 min po jej przyjęciu wystąpiło jednorazowe jakby biegunkowe wypróżnienie to czy należy przyjąć niezwłocznie kolejną tabletkę z blistra ? Zaznaczam, że dzień wcześniej doszło do współżycia i obawiam się, że ta sytuacja może...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Nie należy przyjmować dodatkowej tabletki.
Czy mogłabym tabletki wykupić i zacząć stosować w dowolnym momencie z jednoczesnym zachowaniem dodatkowej antykoncepcji przez 7 dni?
W lutym nie wykupiłam recepty na antykoncepcję, okazało się, że recepta nadal jest aktywna do 2025 roku i chciałabym ją wykupić i nadal stosować antykoncepcję hormonalną pomimo przerwy, którą miałam (2 miesiące). 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Nie. Tabletki należy zacząć przyjmować od pierwszego dnia krwawienia.
Czy po włożeniu nowego ringu muszę stosować dodatkowe zabezpieczenie?
Stosuje antykoncepcję w postaci krążka dopochwowego. Ostatnio wyjęłam go z opóźnieniem pięciu dni i od razu włożyłam nowy ring. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja z ginekologiem, który przepisał antykoncepcję.
Czy jeżeli nakleję plaster w dzień kiedy bym brała nową tabletkę, to czy dalej jestem chroniona, czy muszę odczekać jakiś czas przed stosunkiem?
Zmieniam właśnie tabletki antykoncepcyjne na plastry, jestem w trakcie 7-dniowej przerwy. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
W tej sprawie należy skonsultować się z lekarzem, który przepisał antykoncepcję.
Jaka antykoncepcja będzie odpowiednia?
Jaką można stosować antykoncepcje przy hiperprolaktynemi gruczolaku przysadki mózgowej.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy w tej sprawie skonsultować się z lekarzem prowadzącym leczenie.
Daniel Biesiada
lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecam konsultacje z lekarzem prowadzącym
Czy zrobić przerwę w przyjmowaniu tabletek?
Od około 6 lat przyjmuję środki antykoncepcyjne dwuskładnikowe, od roku bez robienia przerwy (zdiagnozowana endometrioza, małe mięśniaki w macicy i ektopia szyjki macicy, krwawiąca podczas badania). Badania na HPV, bakterie, drożdżaki negatywne. Kolposkopia nie wykazała niepokojących zmian. Od 5...
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczna konsultacja z ginekologiem prowadzącym.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Kontrolna wizyta u ginekologa prowadzącego, który przepisał antykoncepcję.
Czy podczas stosowania krążka antykoncepcyjnego możliwe jest skorzystanie z sauny?
Podczas wyjazdu jedną z atrakcji jest kilkugodzinny rytuał w saunie (m.in. sauna fińska 80-100 st.). Czy mogę wejść do saun, nie obawiając się o zmniejszenie efektywności krążka?
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Należy skonsultować się w tej sprawie z ginekologiem prowadzącym, który przepisał antykoncepcję.
Czy to w ogóle możliwe? 
Biorę antykoncepcję, jestem 5 dobę po laparoskopowym zabiegu usunięcia woreczka żółciowego. W blistrze zostało 7 tabletek, a ja dostałam miesiączkę. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z ginekologiem prowadzącym, który przepisał antykoncepcję
Chciałam dowiedzieć się, jaką pewność daje mi takie połączenie i czy będzie dobre na pierwszy raz?
Planuje rozpoczęcie współżycia i szukam skutecznych metod antykoncepcyjnych, myślałam nad prezerwatywą połączoną z żelem plemnikobójczym. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja ginekologiczna.
Adam Cisowski
lekarz rodzinny, lekarz w trakcie specjalizacji
Umów wizytę
Przed rozpoczęciem współżycia warto odbyć konsultację ginekologiczną oraz omówić i wybrac najodpowiedniejszą formę antykoncepcji.
Jak postąpić w tej sytuacjami z plastrami antykoncepcyjnymi?
Ginekolog przepisał mi plastry antykoncepcyjne - zgodnie z zaleceniami pierwszy założyłam w pierwszym dniu krwawienia, jednakże krwawienie po 2 godz. ustało. Po tygodniu  zmieniłam plastra i wówczas dostałam krwawienia. Czy jeśli będę 3 tygodnie kontynuować plastry i tydzień...
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z ginekologiem, który przepisał antykoncepcję.
Jak wpłynie to na skuteczność antykoncepcji? 
Biorę tabletki antykoncepcyjne i przez przypadek wzięłam 2 jednego dnia. W jaki sposób kontynuować ich przyjmowanie? 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Odpowiedź na pytanie zależy od rodzaju preparatu i dnia cyklu kiedy pomylono tabletki. Proszę skonsultować się z lekarzem, który przepisał antykoncepcję.
Czy w takiej sytuacji powinnam plaster odkleić?
Lekarz przepisał mi plastry antykoncepcyjne. Pierwszy miałam założyć w 1 dzień miesiączki. Rano zaczęłam plamić, więc przykleiłam plaster i niestety krwawienie ustało. 
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konsultacja z lekarzem, który przepisał antykoncepcję.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Dzień dobry, Zastosowanie plastra antykoncepcyjnego w pierwszym dniu miesiączki, jak zalecił lekarz, jest standardową praktyką mającą na celu zapewnienie ochrony przed ciążą od początku cyklu. W przypadku, gdy krwawienie ustało po założeniu plastra, nie ma to bezpośredniego wpływu na skuteczność antykoncepcji ani nie wymaga natychmiastowego działania, takiego jak odklejenie plastra. Plaster antykoncepcyjny uwalnia hormony, które regulują cykl menstruacyjny i zapobiegają owulacji, co jest kluczowe dla zapewnienia ochrony antykoncepcyjnej. Czasami początkowe krwawienie może być lżejsze lub z różnych przyczyn ustać, co niekoniecznie musi wskazywać na problem. Ważne jest, aby kontynuować stosowanie plastra zgodnie z zaleceniami, zmieniając go zgodnie z instrukcją użytkowania - zwykle raz w tygodniu przez trzy tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa. Jeżeli ma Pani wątpliwości co do prawidłowości stosowania plastra antykoncepcyjnego lub obawia się Pani, że może to mieć wpływ na jego efektywność, zalecam skonsultowanie się z lekarzem. Lekarz może udzielić dodatkowych wyjaśnień i zapewnić spokój ducha co do stosowanej metody antykoncepcji. Proszę pamiętać, że regularne wizyty u ginekologa i otwarta komunikacja z lekarzem są kluczowe dla utrzymania zdrowia i odpowiedniego stosowania antykoncepcji. Czy są jeszcze jakieś pytania lub obawy, które mógłbym pomóc wyjaśnić? Z poważaniem, dr n. med. Łukasz Blukacz
Pokaż więcej pytań więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację

Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!

Lekarz online czeka na Ciebie
Umów wizytę
e-Recepta Przeziębienie Znajdź lekarza L4 L4 Umów wizytę