Sejm przyjął bez głosów sprzeciwu nowelizację ustawy refundacyjnej. Przepisy mają zwiększyć dostępność leków, wesprzeć krajową produkcję farmaceutyczną i uprościć procedury związane z refundacją. Dla pacjentów jedną z najważniejszych zapowiadanych zmian jest możliwość uzyskania niższej odpłatności za wybrane leki produkowane w Polsce. Nowe zasady mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
19 listopada 2026 r. posłowie przyjęli nowelizację ustawy refundacyjnej. Jak podkreśla Ministerstwo Zdrowia, nowe przepisy są częścią szerszej reformy systemu refundacji, której celem jest poprawa bezpieczeństwa lekowego Polski i ułatwienie pacjentom dostępu do terapii.
– Zmiany mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo lekowe Polski, wesprzeć produkcję leków w kraju oraz zapewnić pacjentom szybszy i szerszy dostęp do potrzebnych terapii – mówi podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk.
Nowelizacja obejmuje zarówno zasady finansowania leków, jak i procedury refundacyjne, cyfryzację oraz monitorowanie dostępności produktów leczniczych.
Jednym z najważniejszych rozwiązań jest wprowadzenie preferencji dla leków wytwarzanych w Polsce. Pacjenci wybierający refundowany produkt produkowany w kraju mają zapłacić o 30 proc. mniej niż za jego zagraniczny odpowiednik.
Mechanizm ma zachęcać do korzystania z krajowych produktów farmaceutycznych, a jednocześnie wspierać rozwój rodzimej produkcji leków.
Nowelizacja przewiduje również utworzenie Krajowej Listy Leków Krytycznych. Znajdą się na niej substancje czynne szczególnie istotne dla bezpieczeństwa lekowego państwa. Ma to pomóc w monitorowaniu dostępności preparatów, których braki mogłyby utrudnić leczenie pacjentów.
W przypadku problemów z dostępnością określonego leku Minister Zdrowia zyska dodatkowe możliwości działania. Będzie mógł m.in. sprowadzić preparat w opakowaniu obcojęzycznym i objąć go refundacją na korzystniejszych warunkach cenowych.
Zmiany mają również skrócić procedury związane z obejmowaniem leków refundacją. Minister Zdrowia będzie mógł aktywniej reagować na niezaspokojone potrzeby zdrowotne, m.in. wzywając firmy farmaceutyczne do składania wniosków refundacyjnych.
Uproszczone procedury obejmą różne rodzaje terapii, w tym leki innowacyjne, preparaty o ugruntowanej skuteczności, terapie skojarzone i leki złożone.
Szczególne znaczenie mogą mieć rozwiązania dotyczące chorób rzadkich. Nowelizacja wprowadza definicję leku sierocego ocenianego z wykorzystaniem analizy wielokryterialnej. Ma to uwzględniać specyfikę terapii stosowanych w chorobach, w których przeprowadzenie dużych badań klinicznych bywa trudne ze względu na niewielką liczbę pacjentów.
Przewidziano także uproszczoną ścieżkę dla nowych technologii lekowych, których wpływ na budżet w pierwszym roku nie przekroczy 10 mln zł.
Nowelizacja przewiduje cyfryzację procedury importu docelowego, czyli sprowadzania z zagranicy leków niedostępnych w Polsce.
Pacjenci mają zyskać możliwość składania odpowiednich wniosków przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP). Rozwiązanie ma ograniczyć formalności i ułatwić dostęp do preparatów, których nie można kupić na krajowym rynku.
Zmiany obejmą także e-recepty. Nowe przepisy przewidują obowiązek umieszczania na nich rozpoznania według klasyfikacji ICD-10. Ma to umożliwić NFZ kontrolowanie zakresu stosowania leków w poszczególnych chorobach.
Wprowadzony zostanie również mechanizm automatyzujący ustalanie poziomu refundacji, który ma wspierać lekarzy przy wystawianiu recept.
Nowelizacja przewiduje większy udział organizacji pacjenckich w procesach decyzyjnych dotyczących finansowania leczenia.
Ich przedstawiciele będą mogli uczestniczyć w negocjacjach cenowych z firmami farmaceutycznymi oraz w posiedzeniach Zespołów Koordynacyjnych. Zespoły te podejmują decyzje dotyczące kwalifikacji pacjentów do programów lekowych i ich wyłączenia z leczenia.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Nie wszystkie rozwiązania zaczną jednak obowiązywać jednocześnie. Część zmian będzie wdrażana stopniowo, a przepisy przejściowe mają być realizowane do 1 stycznia 2028 r.
Przyjęcie nowelizacji przez Sejm nie oznacza jeszcze, że nowe zasady refundacji już obowiązują. Ustawa musi przejść dalsze etapy procesu legislacyjnego.
Dla pacjentów najważniejsze będą ostateczne zasady korzystania z niższej odpłatności za leki krajowej produkcji, uproszczenia procedur refundacyjnych i cyfryzacji importu docelowego.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Nowelizacja przewiduje obniżenie odpłatności pacjentów za określone refundowane leki produkowane w Polsce. Mechanizm zakłada 30-procentową różnicę względem zagranicznych odpowiedników.
Planowany termin wejścia w życie ustawy to 1 stycznia 2027 r. Część przepisów będzie wdrażana stopniowo do 1 stycznia 2028 r.
Nowelizacja przewiduje możliwość składania wniosków dotyczących importu docelowego przez Internetowe Konto Pacjenta. Ma to uprościć procedurę sprowadzania leków z zagranicy.
Lek nie działa? Farmaceuta wskazuje błędy, które mogą osłabiać skuteczność leczenia
GIF wycofuje dwie serie leku przeciwdepresyjnego. Sprawdź numer na opakowaniu
Czy apteki będą otwarte 1 listopada? Gdzie kupić leki we Wszystkich Świętych?
Leki nawet 30 proc. taniej? Rząd przyjął projekt zmian w refundacji
GIF wstrzymał obrót wszystkimi seriami leku antykoncepcyjnego. Chodzi o Symonette
Refundacja leków od 1 października 2026. 24 nowe terapie na liście
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lek nie działa? Farmaceuta wskazuje błędy, które mogą osłabiać skuteczność leczenia
GIF wycofuje dwie serie leku przeciwdepresyjnego. Sprawdź numer na opakowaniu
Czy apteki będą otwarte 1 listopada? Gdzie kupić leki we Wszystkich Świętych?
Leki nawet 30 proc. taniej? Rząd przyjął projekt zmian w refundacji
GIF wstrzymał obrót wszystkimi seriami leku antykoncepcyjnego. Chodzi o Symonette
Refundacja leków od 1 października 2026. 24 nowe terapie na liście
Lek nie działa? Farmaceuta wskazuje błędy, które mogą osłabiać skuteczność leczenia
Ibuprofen 400 mg w kapsułkach tylko na receptę. Co oznacza zmiana nazwy Ibum Forte na Ibum Med?
GIF wycofuje dwie serie leku przeciwdepresyjnego. Sprawdź numer na opakowaniu