Pierwsza pomoc przy odmrożeniach – jak zapobiegać i co zrobić, gdy dojdzie do uszkodzenia skóry?

Co to są odmrożenia i kto jest najbardziej narażony?

Odmrożenia to stan, w którym skóra i głębsze tkanki ulegają uszkodzeniu na skutek długotrwałego narażenia na zimno. Najczęściej dotyczą palców rąk i stóp, nosa, uszu oraz policzków – czyli tych części ciała, które są zwykle najbardziej odsłonięte lub najsłabiej ukrwione.

Ryzyko odmrożeń zwiększają:

• bardzo niska temperatura powietrza,
• silny wiatr i wilgoć, które obniżają odczuwalną temperaturę,
• osłabienie organizmu, głód, odwodnienie,
• cukrzyca i inne choroby przewlekłe,
• duża wysokość nad poziomem morza.

Szczególnie podatne na odmrożenia są dzieci i osoby starsze, ponieważ szybciej tracą one ciepło niż osoby dorosłe.

Zmiany skórne, których nie wolno ignorować po 60-tce. Dermatolog wyjaśnia, co powinno nas zaniepokoić

Dlaczego zimą SOR-y pękają w szwach? „To może zdarzyć się każdemu”

Recepta na Izotek. Terapia trądziku skupionego i przewlekłego

Jastrzębie-Zdrój: dwulatek wpadł do basenu. Dzięki błyskawicznej akcji ma szansę na życie

E-recepta na Betacal. Ukojenie dla swędzących zmian łuszczycowych

E-recepta na Psotriol. Terapia łuszczycy skóry głowy

Jak uniknąć odmrożeń?

• Nie da się przecenić profilaktyki – odpowiednie przygotowanie do zimowych aktywności może znacząco zmniejszyć ryzyko odmrożeń:
• Ubieraj się warstwowo – najlepiej z materiałów dobrze izolujących ciepło, takich jak wełna czy odzież techniczna. Nie zapominaj o czapce, szaliku i rękawiczkach.
• Bądź w ruchu – aktywność pomaga utrzymać krążenie i rozprowadzać ciepło w organizmie.
• Unikaj wilgoci – mokre ubrania przyspieszają utratę ciepła. Wybieraj ochronne warstwy przeciwdeszczowe i przeciwśniegowe.
• Chroń się przed wiatrem – przykryj odsłonięte części ciała, gdy wieje.
• Ogrzewaj się stopniowo – jeśli zaczynasz odczuwać zimno, od razu nie rzucaj się pod gorącą wodę – szok termiczny może zaszkodzić.

Mit: alkohol nie rozgrzewa! Choć daje złudne uczucie ciepła, rozszerza naczynia krwionośne i przyspiesza utratę ciepła z organizmu.

Stopnie odmrożenia – rozpoznaj, jak poważny jest problem

Odmrożenia dzieli się na cztery stopnie, w zależności od głębokości uszkodzenia tkanki:

• I stopień: blada lub sinoczerwona skóra, ból, pieczenie, łuszczenie naskórka.
• II stopień: woskowobiała, twarda skóra. Po ogrzewaniu mogą pojawić się pęcherze z płynem i silny ból.
• III stopień: powierzchowna martwica skóry, sinawa barwa.
• IV stopień: głębokie uszkodzenie tkanek – może dojść nawet do samoczynnej amputacji obumarłych części ciała.

Pierwsza pomoc przy odmrożeniach

Rozpoznanie odmrożenia to pierwszy krok – równie ważne jest działanie, które nie pogłębi urazu:

• Przenieś osobę do ciepłego miejsca – usuń wilgotne ubrania.
• Ogrzewaj stopniowo – najlepiej w letniej wodzie (ok. 37–40 °C), powoli zwiększając temperaturę do komfortowej.
• Nie stosuj bezpośredniej gorącej wody, grzejników, suszarek ani ognia, ponieważ może to prowadzić do dodatkowych uszkodzeń.
• Nie masuj i nie pocieraj skóry – to może pogorszyć uraz.
• Nie przekłuwaj pęcherzy – jeśli występują, zabezpiecz je jałowym opatrunkiem.

Po ogrzewaniu możesz podać ciepły, bezalkoholowy napój i wziąć lek przeciwbólowy, jeśli to konieczne.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

Odmrożenia I i II stopnia zwykle goją się bez poważnych komplikacji, ale jeśli:

• skóra po ogrzewaniu nadal jest blada, fioletowa lub pozbawiona czucia,
• pojawiają się rozległe pęcherze,
• podejrzewasz głębokie uszkodzenie tkanek,

– szukaj pomocy medycznej od razu.

Źródło: Poradnik pacjenta NFZ