Dna moczanowa. Jak dbać o zdrowie i zapobiegać chorobie?

Czym jest dna moczanowa?

Dna moczanowa jest chorobą metaboliczną, której główną przyczyną jest nadmiar kwasu moczowego we krwi. Zwykle kwas moczowy powstaje w wyniku metabolizmu puryn – związków chemicznych obecnych m.in. w mięsie, nabiale czy roślinach strączkowych. Kwas ten rozpuszcza się w krwiobiegu, a następnie jest wydalany przez nerki. W przypadku, gdy organizm wytwarza go za dużo, lub gdy nerki nie są w stanie go odpowiednio usunąć, dochodzi do jego odkładania się w stawach, ścięgnach, a nawet w nerkach, co prowadzi do stanów zapalnych.

Najczęściej choroba atakuje staw u podstawy dużego palca stopy, co nazywane jest podagrą, ale może także obejmować inne stawy.

Dna moczanowa - przyczyny, objawy, leczenie

Lek, którego potrzebujesz, jest na liście zagrożonych brakami. Co zrobić, jeśli nie ma go w aptece?

Pompa insulinowa po 26. roku życia. Ważna zmiana dla pacjentów z cukrzycą

Ponad 10 proc. Polaków nie pije wody. W upały ryzyko odwodnienia rośnie

Rewolucja w psychiatrii? Jak leki na otyłość zmieniają sposób w jaki myślimy i reagujemy

Stopy pod lupą – kiedy pedicure to za mało i co naprawdę może zrobić podolog

Dlaczego kwas moczowy się odkłada?

Zwykle kwas moczowy jest usuwany przez nerki i wydalany z moczem. Jednak gdy jego stężenie we krwi przekroczy 7 mg/dl, mamy do czynienia z hiperurykemią – stanem, w którym poziom kwasu moczowego jest zbyt wysoki.

Tylko u około 20% osób z hiperurykemią rozwija się dna moczanowa, ale to właśnie wysoki poziom kwasu moczowego sprzyja odkładaniu się kryształów w stawach, co prowadzi do silnych ataków bólu.

Co sprzyja rozwojowi dny moczanowej?

Na rozwój dny moczanowej mają wpływ różne czynniki, w tym:

• Dieta bogata w puryny: spożywanie dużych ilości mięsa, ryb, owoców morza.
• Nadmierne picie alkoholu: alkohol, zwłaszcza piwo, zwiększa produkcję kwasu moczowego i utrudnia jego wydalanie.
• Odwodnienie: niedobór płynów w organizmie utrudnia wydalanie kwasu moczowego.
• Duży wysiłek fizyczny: Intensywne ćwiczenia mogą prowadzić do wzrostu poziomu kwasu moczowego.
• Choroby cywilizacyjne: takie jak cukrzyca, nadwaga, otyłość czy nadciśnienie.
• Urazy i infekcje: uszkodzenia stawów czy infekcje mogą wyzwalać atak dny moczanowej.
• Czynniki genetyczne: skłonność do choroby może być dziedziczna.

Jakie objawy powinny niepokoić?

Dna moczanowa objawia się nagłym i silnym bólem w stawie, który staje się ciepły, zaczerwieniony i obrzęknięty. W obrębie stawu może występować ograniczenie ruchomości, a także zwiększona temperatura. Ból często pojawia się w nocy, w wyniku nagłego ataku zapalenia stawu.

Dolegliwości mogą ustąpić samoistnie, ale choroba wymaga odpowiedniego leczenia i kontrolowania poziomu kwasu moczowego.

Do jakiego lekarza się zgłosić?

Jeśli zauważysz objawy sugerujące dnę moczanową, skonsultuj się z lekarzem rodzinnym. Lekarz przeprowadzi wywiad, zleci niezbędne badania (np. poziom kwasu moczowego we krwi) i, jeśli to konieczne, skieruje Cię do specjalisty – reumatologa. Leczenie dny moczanowej polega głównie na zmniejszeniu poziomu kwasu moczowego oraz łagodzeniu stanów zapalnych stawów.

Dieta a dna moczanowa – co jeść, a czego unikać?

Modyfikacja diety jest kluczowym elementem leczenia dny moczanowej. Zastosowanie diety niskopurynowej pomoże w obniżeniu poziomu kwasu moczowego we krwi. Doskonałym wyborem jest dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), która stosowana jest w leczeniu nadciśnienia, ale również sprzyja obniżeniu stężenia kwasu moczowego.

Zasady żywieniowe, o których warto pamiętać:

• Nawodnienie: pij codziennie co najmniej 2 litry płynów (głównie woda niegazowana). Regularne picie wody pomaga w wydalaniu kwasu moczowego.
• Regularne posiłki: zjedz 4-5 mniejszych posiłków w ciągu dnia, co 3-4 godziny. Ostatni posiłek warto spożyć co najmniej 3 godziny przed snem.
• Gotowanie zamiast smażenia: wybieraj gotowanie w wodzie lub na parze, które zmniejsza zawartość puryn w produktach.
• Eliminacja alkoholu i napojów: unikaj alkoholu, herbaty, kawy, kakao, ostrych przypraw oraz marynat, które mogą nasilać objawy choroby.

Prowadź zdrowy styl życia

Proste zmiany w codziennym życiu mogą pomóc w kontrolowaniu poziomu kwasu moczowego oraz poprawić ogólny stan zdrowia:

• Utrzymywanie prawidłowej masy ciała: nadwaga sprzyja rozwojowi dny moczanowej.
• Rzucenie palenia tytoniu: palenie zwiększa ryzyko wielu chorób, w tym dny moczanowej.
• Regularna aktywność fizyczna: ćwiczenia pomagają w utrzymaniu zdrowej wagi i poprawiają ogólną kondycję organizmu.
• Kontrola ciśnienia tętniczego i poziomu glukozy: monitorowanie zdrowia pomaga w zapobieganiu chorobom współistniejącym.

Pamiętaj, że nawet jeśli objawy dny moczanowej ustąpią, regularne stosowanie diety niskopurynowej oraz zdrowy tryb życia powinny stać się częścią codziennej rutyny, aby zapobiegać nawrotom choroby.

Źródło: pacjent.gov.pl