Opadający kącik ust i bełkotliwa mowa. Tak rozpoznasz udar mózgu

Światowy Dzień Udaru Mózgu. Dlaczego liczy się każda minuta?

29 października obchodzony jest Światowy Dzień Udaru Mózgu. Celem inicjatywy jest zwiększanie świadomości na temat objawów tej choroby, jej profilaktyki i znaczenia szybkiego udzielenia pomocy.

Według Światowej Organizacji Udaru Mózgu (World Stroke Organization) nawet jedna na cztery osoby może doświadczyć udaru mózgu w ciągu życia. Tegoroczna kampania przypomina, że szybkie rozpoznanie objawów i wezwanie pomocy ratunkowej zwiększają szanse na uzyskanie odpowiedniego leczenia.

Udar występuje wtedy, gdy dochodzi do nagłego zaburzenia przepływu krwi w mózgu. Może być spowodowany zamknięciem naczynia przez skrzep – to udar niedokrwienny – albo krwawieniem w następstwie uszkodzenia naczynia, czyli udarem krwotocznym. W obu przypadkach dochodzi do uszkodzenia tkanki mózgowej, dlatego konieczna jest pilna pomoc medyczna.

Wczesna rehabilitacja poudarowa w warunkach stacjonarnych — dlaczego pierwsze tygodnie są tak ważne?

Udar mózgu coraz częściej dotyka młodych. Lekarze z Wrocławia przypominają zasadę UDAR

Udar – szybka reakcja ratuje mózg. Sprawdź, jak nie przegapić sygnałów

Watykan potwierdził przyczynę zgonu papieża Franciszka

Udar mózgu – jak rozpoznać pierwsze objawy?

Krwotok w mózgu w 29. tygodniu ciąży bliźniaczej. Jak szczecińscy lekarze uratowali troje pacjentów

Jak rozpoznać udar mózgu? Zwróć uwagę na te objawy

Objawy udaru mózgu zwykle pojawiają się nagle. Mogą obejmować jedną lub kilka funkcji organizmu, a ich nasilenie bywa różne.

Do najważniejszych sygnałów ostrzegawczych należą:

• Asymetria twarzy – jeden kącik ust opada, a uśmiech staje się nierówny.
• Osłabienie ręki lub nogi – szczególnie po jednej stronie ciała. Chory może nie być w stanie unieść obu rąk albo jedna z nich opada.
• Zaburzenia mowy – wypowiadane słowa są niewyraźne, niezrozumiałe lub osoba nagle ma trudności ze sformułowaniem zdania.
• Nagłe zaburzenia widzenia – na przykład podwójne widzenie lub utrata części pola widzenia.
• Zaburzenia równowagi i koordynacji – nagłe trudności z chodzeniem, zawroty głowy lub utrata koordynacji.
• Nagły, bardzo silny ból głowy – szczególnie jeśli towarzyszą mu inne objawy neurologiczne.

Nie należy zakładać, że brak opadania kącika ust oznacza brak udaru. Choroba nie zawsze daje wszystkie typowe objawy jednocześnie.

Co zrobić, gdy podejrzewasz udar?

Najważniejsze jest natychmiastowe wezwanie pomocy. Jeśli u siebie lub innej osoby zauważysz nagłe objawy mogące świadczyć o udarze, zadzwoń pod numer 112 lub 999 i opisz dyspozytorowi sytuację.

W oczekiwaniu na zespół ratownictwa medycznego:

• zapamiętaj lub zanotuj godzinę pojawienia się objawów albo moment, kiedy chory był ostatnio widziany bez tych objawów;
• pozostań z chorym i obserwuj jego stan;
• nie podawaj jedzenia, napojów ani leków na własną rękę, ponieważ mogą występować zaburzenia połykania, a leczenie zależy od rodzaju udaru;
• wykonuj polecenia dyspozytora i przygotuj informacje o przyjmowanych lekach oraz chorobach, jeśli są dostępne.

Nie należy czekać na wizytę u lekarza rodzinnego ani samodzielnie transportować chorego do szpitala. Odpowiednie postępowanie w pierwszych minutach może mieć znaczenie dla dalszego leczenia.

Objawy ustąpiły? To nie znaczy, że zagrożenie minęło

Przejściowe zaburzenia mowy, osłabienie kończyny lub problemy z widzeniem mogą być związane z przemijającym atakiem niedokrwiennym (TIA). Objawy mogą ustąpić, ale nie oznacza to, że sytuacja jest bezpieczna.

TIA może zapowiadać udar mózgu, dlatego również w takim przypadku konieczna jest pilna ocena medyczna. Jeśli objawy występują teraz lub właśnie ustąpiły, należy wezwać pomoc ratunkową, zamiast czekać na ich nawrót.

Jak zmniejszyć ryzyko udaru mózgu?

Nie wszystkim udarom można zapobiec, ale kontrolowanie czynników ryzyka może istotnie zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania.

Szczególnie ważne są regularne pomiary ciśnienia tętniczego, kontrola poziomu cholesterolu i glukozy, leczenie cukrzycy oraz chorób serca, w tym migotania przedsionków. Znaczenie mają także niepalenie tytoniu, regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta i ograniczenie alkoholu.

Osoby przyjmujące leki na nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca lub inne choroby przewlekłe powinny stosować się do zaleceń lekarza. Nie należy samodzielnie odstawiać leków ani zmieniać ich dawkowania.