Nowotwory dziecięce: USK we Wrocławiu w czołówce. 9-letnia Antosia 50. pacjentką terapii CAR-T

CAR-T to jedna z najnowocześniejszych metod leczenia nowotworów układu krwiotwórczego. Polega na pobraniu od pacjenta limfocytów T, poddaniu ich modyfikacji genetycznej i ponownym podaniu choremu, by komórki odpornościowe mogły rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe z niezwykłą precyzją.

50. pacjentką jest 9-letnia Antonina

Jubileuszową terapię przeprowadzono u 9-letniej Antoniny z Katowic, u której po przeszczepie szpiku doszło do nawrotu choroby. Jak podkreśla prof. Krzysztof Kałwak, kierownik Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej:

– Przygotowanie do zabiegu trwa zwykle około miesiąca. W przypadku Tosi pobranie komórek odbyło się około dwóch miesięcy temu. Dziewczynka przyjechała do nas na krótką wizytę, podczas której jej komórki zostały wyizolowane i wysłane za granicę do zmodyfikowania, czyli uzbrojenia do walki z nowotworem.

Proces tzw. pomostowania, który ma na celu zmniejszenie liczby blastów białaczkowych, odbył się w Katowicach, skąd pacjentka trafiła do Wrocławia na podanie CAR-T.

– Pomostowanie jest kluczowe, żeby zmniejszyć „ładunek” nowotworu, czyli liczbę blastów białaczkowych. To są dwa małe woreczki po 5–10 mililitrów, które są na wagę życia – dodaje prof. Kałwak.

HPV to nie tylko rak szyjki macicy. Wirus może mieć związek także z nowotworami głowy i szyi

Darmowa tomografia płuc na NFZ. Kto może skorzystać z badania NDTK?

10-latek z guzem mózgu przeszedł nowatorską operację. Pierwszy taki zabieg w południowej Polsce

70-latek miał dwa niezależne nowotwory. Lekarze przeprowadzili wyjątkowo rozległą operację robotyczną

e-DiLO już działa. Nowa karta onkologiczna ma uporządkować leczenie pacjentów

Rak płuca: więcej możliwości leczenia. Zmiany dotyczą także pacjentów przed operacją

Pionierzy terapii w Polsce

Data 3 marca 2020 r. przeszła do historii polskiej medycyny - właśnie wtedy w Przylądku Nadziei po raz pierwszy wykonano terapię CAR-T u dziecka w Polsce. Prof. Kałwak wspomina:

– Pierwszym pacjentem był Olek. Chłopiec przez 7 lat walczył nieskutecznie z ostrą białaczką limfoblastyczną. Miał za sobą kolejne wznowy, nieudane transplantacje i immunoterapię. Wreszcie, po zdobyciu akredytacji i środków finansowych, podaliśmy mu te pierwsze komórki.

Po trzech miesiącach chłopiec uzyskał „ujemną chorobę resztkową” i pozostaje w świetnej formie.

Najlepsze na świecie wyniki

Do dziś terapia CAR-T w USK we Wrocławiu została zastosowana u 50 dzieci:

• 47 leczonych było z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej B-komórkowej,
• 3 z powodu chłoniaków B-komórkowych opornych na inne metody terapii.

Co ważne, pierwsze 10 dzieci leczono jeszcze przed refundacją - dzięki zbiórkom publicznym.

Wyniki osiągane przez zespół Przylądka Nadziei należą do najlepszych na świecie.

Poza Wrocławiem jedynym ośrodkiem z akredytacją CAR-T w pediatrii jest Bydgoszcz.

Przyszłość: terapie genowe i CAR-T dla nowych wskazań

Klinika nie zwalnia tempa. W Przylądku Nadziei już wprowadzono terapię genową w rzadkim niedoborze odporności RAG1-SCID. Trwa również proces akredytacyjny dla terapii genowej w leukodystrofii metachromatycznej. W planach jest także CAR-T dla nerwiaka zarodkowego.

Rewolucja dokonała się również w leczeniu dorosłych pacjentów. W sierpniu 2025 r. zespół prof. Tomasza Wróbla po raz pierwszy w Polsce podał pacjentowi CAR-T wyprodukowane całkowicie w ramach ośrodka akademickiego – bez udziału firm komercyjnych.

Dzięki temu możliwe było skrócenie czasu przygotowania komórek nawet o połowę i znaczące obniżenie kosztów terapii. Badanie, w którym uczestniczy od 9 do 18 dorosłych pacjentów w Polsce, ma otworzyć drogę do szerszego stosowania CAR-T w hematoonkologii dorosłych.

Dyrektor ds. medycznych USK, dr Beata Freier, podkreśla przełomowy charakter terapii:

– Terapia CAR-T to symbol zmiany, jaka dokonuje się w medycynie. To już nie tylko leczenie, ale całkowita zmiana w leczeniu pacjentów z chorobami nowotworowymi.

Źródło: USK Wrocław