Specjaliści z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu alarmują: udar mózgu pozostaje jedną z najgroźniejszych chorób neurologicznych, a szybka reakcja świadków może zdecydować o życiu i sprawności pacjenta. Tylko w 2025 roku udaru doznało ponad 6 tysięcy mieszkańców Dolnego Śląska. Coraz częściej problem dotyczy także osób młodych i aktywnych zawodowo. Eksperci przypominają prosty akronim „UDAR”, który pomaga rozpoznać pierwsze objawy choroby i może uratować życie.
Lekarze podkreślają, że najważniejszy jest czas. Każde opóźnienie zmniejsza szansę pacjenta na powrót do pełnej sprawności.
Akronim UDAR oznacza:
U – usta wykrzywione,
D – dłonie opadające,
A – artykulacja utrudniona,
R – rozmazane widzenie.
Wystąpienie choćby jednego z tych objawów powinno skłonić do natychmiastowego wezwania pomocy pod numerem 112.
Według statystyk Światowej Organizacji Udaru Mózgu jeden na czterech ludzi zachoruje na udar w ciągu życia. Jednocześnie każde 15 minut wcześniejszego rozpoczęcia leczenia reperfuzyjnego zwiększa szansę na pełne wyzdrowienie o 4 proc. i zmniejsza ryzyko zgonu o 4 proc.
Specjaliści przypominają, że do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego świadek zdarzenia powinien wykonać kilka podstawowych czynności.
Najważniejsze jest ustalenie godziny pojawienia się pierwszych objawów lub momentu, kiedy pacjent był ostatni raz widziany bez objawów choroby. Ta informacja może mieć kluczowe znaczenie dla wdrożenia leczenia.
Osobę przytomną należy ułożyć w wygodnej pozycji z lekko uniesioną głową i tułowiem. Jeśli pacjent jest nieprzytomny, ale oddycha, powinien zostać ułożony w pozycji bocznej ustalonej.
Lekarze podkreślają także, by nie podawać choremu jedzenia, picia ani leków – również aspiryny. W przypadku udaru krwotocznego mogłoby to pogłębić krwawienie.
Nie należy również samodzielnie transportować chorego do szpitala. Profesjonalna pomoc rozpoczyna się już w karetce, a pacjent trafia bezpośrednio do odpowiedniego ośrodka udarowego.
Wrocław otrzymał status Regionu Angels – międzynarodowe wyróżnienie potwierdzające wysoki poziom opieki nad pacjentami z udarem mózgu. Miasto znalazło się w gronie 107 regionów na świecie wyróżnionych w programie ESO Angels Awards i jest jednym z dwóch polskich miast wojewódzkich z tym tytułem.
Kluczową rolę w regionalnym systemie leczenia odgrywa Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu, który jest liderem Dolnośląskiej Sieci Udarowej oraz jednym z trzech referencyjnych ośrodków wykonujących trombektomię mechaniczną.
To nowoczesny zabieg polegający na mechanicznym usunięciu zakrzepu z naczynia mózgowego. W USK procedura wykonywana jest od 2019 roku, a szpital pozostaje jednym z najważniejszych centrów leczenia udaru w południowo-zachodniej Polsce.
Jednym z filarów Dolnośląskiej Sieci Udarowej jest wykorzystanie sztucznej inteligencji w diagnostyce. Oprogramowanie Brainomix analizuje badania tomografii komputerowej i w około 9 minut pomaga określić, czy doszło do udaru oraz jaki jest jego rodzaj.
– Tomografia komputerowa pozostaje fundamentem nowoczesnej diagnostyki udaru mózgu, jednak dziś kluczowe znaczenie ma nie tylko samo wykonanie badania, ale przede wszystkim jego natychmiastowa i precyzyjna analiza – podkreśla prof. dr hab. n. med. Maciej Guziński, kierownik Pracowni Tomografii Komputerowej USK we Wrocławiu.
Profesor dodaje, że wykorzystanie algorytmów AI skraca czas wdrożenia leczenia i zwiększa szanse pacjentów na odzyskanie samodzielności.
Drugim ważnym elementem systemu jest telemedycyna. Lekarze z mniejszych szpitali mogą natychmiast konsultować przypadki z ośrodkami referencyjnymi we Wrocławiu lub Bolesławcu.
– Czas w leczeniu udaru jest absolutnie krytyczny. Dolnośląska Sieć Udarowa to systemowa odpowiedź na problem utraty cennych minut na drodze do diagnozy - dr Marta Nowakowska-Kotas, konsultant wojewódzki ds. neurologii, specjalista neurologii w Uniwersyteckim Centrum Neurologii i Neurochirurgii USK we Wrocławiu, pomysłodawczyni i inicjatorka Dolnośląskiej Sieci Udarowej.
Jak podkreślają eksperci, dzięki wspólnym procedurom, telekonsultacjom i wsparciu AI pacjenci szybciej trafiają do odpowiedniego leczenia, co bezpośrednio przekłada się na rokowania.
Lekarze przypominają, że udar mózgu nadal pozostaje stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka: kontrola ciśnienia tętniczego, leczenie cukrzycy, aktywność fizyczna, zdrowa dieta oraz rezygnacja z palenia papierosów.
– Dla mózgu liczy się każda minuta, a rokowania pacjenta zależą często od reakcji osób z otoczenia – podkreśla Beata Freier, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.
Źródło: usk.wroc.pl
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Najczęstsze objawy udaru to wykrzywienie ust, opadanie ręki, zaburzenia mowy oraz pogorszenie widzenia. W przypadku wystąpienia choćby jednego z nich należy natychmiast zadzwonić pod numer 112.
Najważniejsze jest szybkie wezwanie pomocy i zanotowanie godziny pojawienia się objawów. Nie wolno podawać choremu jedzenia, picia ani leków, ponieważ może to pogorszyć jego stan.
Specjaliści podkreślają, że udary coraz częściej dotyczą również osób młodych i aktywnych zawodowo. Ryzyko zwiększają m.in. nadciśnienie, stres, palenie papierosów, cukrzyca i brak aktywności fizycznej.
Udar – szybka reakcja ratuje mózg. Sprawdź, jak nie przegapić sygnałów
Watykan potwierdził przyczynę zgonu papieża Franciszka
Udar mózgu – jak rozpoznać pierwsze objawy?
Wiesz, jak korzystać ze 112? Te błędy mogą kosztować życie
Rehabilitacja po udarze mózgu – ile trwa, kiedy zaczynać i jakie daje efekty?
Czy grozi mi zawał? Co powinno mnie zaniepokoić?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Udar – szybka reakcja ratuje mózg. Sprawdź, jak nie przegapić sygnałów
Watykan potwierdził przyczynę zgonu papieża Franciszka
Udar mózgu – jak rozpoznać pierwsze objawy?
Wiesz, jak korzystać ze 112? Te błędy mogą kosztować życie
Rehabilitacja po udarze mózgu – ile trwa, kiedy zaczynać i jakie daje efekty?
Czy grozi mi zawał? Co powinno mnie zaniepokoić?