Zmiana pogody, burze i wysokie temperatury. Jak reaguje serce?

Lato to czas większej aktywności, podróży i przebywania na świeżym powietrzu. Jednocześnie jest to okres częstych zmian pogodowych — od wysokich temperatur i intensywnego słońca po gwałtowne burze, ochłodzenia i silny wiatr.

Organizm każdego dnia dostosowuje się do warunków zewnętrznych. Temperatura, wilgotność powietrza czy ciśnienie atmosferyczne wpływają m.in. na pracę naczyń krwionośnych, ciśnienie tętnicze oraz sposób, w jaki odczuwamy wysiłek.

Gorące dni zwiększają obciążenie układu krążenia

Podczas wysokiej temperatury organizm uruchamia mechanizmy chłodzenia. Naczynia krwionośne rozszerzają się, a większa ilość krwi przepływa przez skórę, aby oddać nadmiar ciepła. Serce musi wtedy pracować intensywniej. Dodatkowym obciążeniem jest utrata płynów podczas pocenia się. Odwodnienie może prowadzić do spadków ciśnienia, osłabienia i zawrotów głowy.

U osób zdrowych organizm zwykle szybko przystosowuje się do takich warunków. Więcej uwagi wymagają natomiast osoby starsze oraz pacjenci z chorobami serca. Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC) wysokie temperatury mogą zwiększać ryzyko problemów zdrowotnych, szczególnie u osób z przewlekłymi chorobami układu krążenia.

Tydzień dla Serca 2026 – jak zadbać o układ krążenia? Praktyczne wskazówki dla pacjentów

Kardiochirurg ostrzega: lawinowy wzrost operacji tętniaków aorty

Poczekalnia na NFZ. Nowe rozwiązanie w walce z kolejkami

Pionierska operacja: nowoczesna zastawka serca ratuje życie 16-latce w Rzeszowie

Marta Kubacka: „Dostałam szanse na drugie życie”

Zapaść. Czym jest i jakie są jej przyczyny?

Burze i gwałtowne zmiany pogody. Czy serce je odczuwa?

Niektóre osoby zauważają, że podczas gwałtownej zmiany pogody czują się gorzej. Mogą pojawić się bóle głowy, zmęczenie, rozdrażnienie, uczucie osłabienia czy większa wrażliwość na wysiłek.

U pacjentów z chorobami przewlekłymi takie okresy mogą być trudniejsze. Zmiany temperatury, wilgotności i ciśnienia atmosferycznego oznaczają dla organizmu konieczność ciągłej adaptacji.

Nie oznacza to jednak, że sama burza lub zmiana pogody powoduje choroby serca. U osób z istniejącymi problemami kardiologicznymi może natomiast wpływać na samopoczucie i nasilenie niektórych dolegliwości.

Kto powinien szczególnie uważać latem?

Osoby z chorobami serca

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z:

• chorobą wieńcową,
• niewydolnością serca,
• przebytym zawałem,
• zaburzeniami rytmu serca,
• nadciśnieniem tętniczym.

U tych pacjentów większe obciążenie organizmu może szybciej prowadzić do pojawienia się duszności, zmęczenia lub kołatania serca.

Seniorzy

Osoby starsze są bardziej narażone na skutki wysokich temperatur i odwodnienia. Z wiekiem organizm wolniej reaguje na zmiany temperatury, a uczucie pragnienia może być mniej wyraźne. Dodatkowym czynnikiem ryzyka są choroby przewlekłe oraz stosowanie wielu leków jednocześnie.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zalicza osoby starsze do grup szczególnie podatnych na skutki ekstremalnych temperatur.

Leki a zmienna pogoda

Latem szczególnej uwagi wymagają osoby przyjmujące leki wpływające na ciśnienie tętnicze i gospodarkę wodną organizmu. Dotyczy to m.in. części leków moczopędnych stosowanych przy nadciśnieniu lub niewydolności serca. Podczas gorących dni mogą one zwiększać ryzyko odwodnienia.

Nie należy jednak samodzielnie zmieniać dawkowania ani odstawiać leków. Każda zmiana terapii powinna być ustalona z lekarzem.

Objawy, których nie warto ignorować

Niezależnie od pogody niektóre objawy wymagają szczególnej uwagi.

Do sygnałów alarmowych należą:

• ból lub ucisk w klatce piersiowej,
• duszność,
• omdlenie,
• silne zawroty głowy,
• zaburzenia świadomości,
• nietypowe kołatanie serca,
• nagłe osłabienie.

Jeśli pojawiają się po raz pierwszy lub są wyraźnie silniejsze niż wcześniej, warto skonsultować je z lekarzem.

NOWE

Oblicz, porównaj, kontroluj zdrowie

wypróbuj kalkulatory medyczne!

Sprawdź

Jak zadbać o serce podczas letnich zmian pogody?

Kilka prostych zasad pomaga ograniczyć ryzyko problemów:

• pij regularnie płyny,
• unikaj intensywnego wysiłku podczas największego upału,
• dostosuj aktywność do temperatury i własnych możliwości,
• pamiętaj o odpoczynku podczas dusznych dni,
• kontroluj ciśnienie, jeśli masz takie zalecenie,
• stosuj leki zgodnie z zaleceniami.

W czasie burz i gwałtownych zmian pogody warto także obserwować swoje samopoczucie i nie bagatelizować nietypowych objawów.

Źródła:

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) Heat and Your Health https://www.cdc.gov/heat-health/

World Health Organization (WHO) Climate change: heat and health https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-heat-and-health

National Health Service (NHS) Heatwave: how to cope in hot weather https://www.nhs.uk/live-well/seasonal-health/heatwave-how-to-cope-in-hot-weather/

European Society of Cardiology (ESC) Materiały edukacyjne dotyczące chorób układu sercowo-naczyniowego https://www.escardio.org/