17-latek miał być kandydatem do przeszczepu serca. Lekarze wykonali trudną operację

Choroba przez lata rozwijała się niemal bezobjawowo

Historia Sebastiana z Bełchatowa zaczęła się od badań genetycznych. W jego rodzinie występowała kardiomiopatia przerostowa, dlatego lekarze zalecili przebadanie również chłopca i jego siostry. W 2020 roku okazało się, że siostra jest zdrowa, natomiast u Sebastiana wykryto ekstremalną postać kardiomiopatii przerostowej.

Przez kolejne cztery lata chłopiec pozostawał pod opieką Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Próbowano spowolnić rozwój choroby za pomocą leczenia farmakologicznego. Z czasem stan chłopca jednak się pogarszał.

Pojawiła się duszność, osłabienie i coraz większe problemy z wykonywaniem codziennych czynności. Lekarze zakwalifikowali Sebastiana do przeszczepienia serca.

Masz pytania o zdrowie serca? Powstał nowy rządowy portal dla pacjentów

Zastawkę serca wszczepili dziecku przez żyłę. Nowoczesny zabieg bez otwierania klatki piersiowej

Zmiana pogody, burze i wysokie temperatury. Jak reaguje serce?

Tydzień dla Serca 2026 – jak zadbać o układ krążenia? Praktyczne wskazówki dla pacjentów

Kardiochirurg ostrzega: lawinowy wzrost operacji tętniaków aorty

Poczekalnia na NFZ. Nowe rozwiązanie w walce z kolejkami

Rodzina szukała alternatywy dla transplantacji

Informacja o konieczności przeszczepu była dla rodziny ogromnym przeżyciem. Rodzice zaczęli szukać innych możliwości leczenia. W internecie trafili na informacje o Klinice Kardiochirurgii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.

To właśnie tam kilka lat temu lekarze jako pierwsi w Polsce wdrożyli precyzyjną metodę chirurgicznego leczenia kardiomiopatii przerostowej z wykorzystaniem modelu serca pacjenta wydrukowanego w technologii 3D.

Po konsultacjach rozważano dwie możliwości: transplantację albo operację. Ostatecznie decyzję podjął sam Sebastian.17-latek zdecydował, że chce spróbować operacji i zrobić wszystko, aby uniknąć przeszczepienia serca.

Na czym polegała operacja?

Kardiomiopatia przerostowa powoduje nadmierne pogrubienie mięśnia sercowego, szczególnie lewej komory i przegrody międzykomorowej. U części pacjentów przerośnięta tkanka zwęża drogę odpływu krwi z lewej komory do aorty.

Serce staje się przez to mniej elastyczne i może mieć trudności zarówno ze skurczem, jak i rozkurczem. Choroba może powodować m.in. duszność, osłabienie, zawroty głowy, omdlenia i bóle w klatce piersiowej. Może również prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca.

W przypadku Sebastiana konieczne było usunięcie nadmiaru przerośniętej tkanki.

Lekarze najpierw wykonali tomografię komputerową serca. Na jej podstawie przygotowali wirtualny model zabiegu i określili optymalny zakres usunięcia przerośniętego mięśnia. Następnie powstał wydrukowany w skali 1:1 model serca pacjenta. Po jego sterylizacji model trafił razem z zespołem na salę operacyjną.

Podczas operacji serce zostało zatrzymane, a pacjent podłączony do krążenia pozaustrojowego. Kardiochirurdzy usuwali przerośniętą tkankę, porównując ją z przygotowanym wcześniej modelem. Precyzja była kluczowa. Usunięcie zbyt małej ilości tkanki mogłoby nie przynieść oczekiwanego efektu. Z kolei zbyt rozległa resekcja zwiększa ryzyko poważnych powikłań.

17,8 grama usuniętej tkanki

Operacja 17-latka była szczególnie trudna ze względu na rozmiar jego serca i bardzo grubą przegrodę międzykomorową.

– Przegroda w sercu Sebastiana była bardzo gruba, była około 3 razy grubsza niż powinna być. To nie pozwalało sercu ani prawidłowo się skurczyć, ani rozkurczyć – mówi dr Uladzimir Andrushchuk z Kliniki Kardiochirurgii USK.

Podczas zabiegu lekarz usunął 17,8 grama przerośniętej tkanki. Dla porównania – w poprzednich operacjach wykonywanych przez niego usuwano zazwyczaj około 6–8 gramów.

Dodatkowym wyzwaniem była niewielka średnica aorty 17-latka.

– Sebastian jest młodym człowiekiem, jego aorta jest mała, ma tylko około 2,5 cm średnicy. I to była największa trudność – wyjaśnia dr Andrushchuk. – Przez tę małą średnicę musieliśmy wejść na głębokość około 8–9 cm w głąb serca i wyciąć na tej głębokości odpowiednią ilość przegrody. Nie więcej i nie mniej.

Podczas tego samego zabiegu lekarze naprawili również zastawkę aortalną i wszczepili elektrody.

Lekarze mówią o szansie na uniknięcie przeszczepu

Operacja odbyła się pod koniec sierpnia. Zabieg zakończył się sukcesem, a stan Sebastiana szybko się poprawia. 17-latek miał opuścić szpital już następnego dnia po konferencji lekarzy. Przez kolejne miesiące będzie musiał jednak oszczędzać się ze względu na przecięty podczas operacji mostek.

Lekarze są dobrej myśli i oceniają, że istnieje duża szansa, iż Sebastian w przyszłości nie będzie potrzebował przeszczepienia serca.

– Zazwyczaj operujemy osoby dużo starsze, które przeżyły swoje życie. Stąd operacja tak młodej osoby rodziła duże emocje – przyznaje prof. Tomasz Hirnle, kierownik Kliniki Kardiochirurgii USK.

Sam Sebastian nie ukrywa emocji.

– Czuję się lepiej, nie męczę się. Emocjonalnie chce mi się płakać ze szczęścia. Bardzo dziękuję wszystkim – mówi 17-latek.

Ma już konkretne plany. Chce ukończyć kurs na strażaka ochotnika i w przyszłości jeździć na akcje razem ze swoim tatą, który jest strażakiem OSP. Planuje także powrót do normalnego życia i pracę jako elektromonter urządzeń sanitarnych.

Kardiomiopatia przerostowa może dotyczyć młodych osób

Historia Sebastiana pokazuje również, dlaczego przy obciążeniu rodzinnym nie należy lekceważyć badań kardiologicznych.

Kardiomiopatia przerostowa jest chorobą, która często ma podłoże genetyczne. Może występować u osób młodych, również takich, które wcześniej nie miały wyraźnych problemów z sercem. W ciężkich przypadkach choroba może prowadzić do niewydolności serca, zaburzeń rytmu, a nawet nagłego zatrzymania krążenia.

W USK w Białymstoku metoda miektomii z wykorzystaniem modelu 3D jest stosowana u pacjentów z kardiomiopatią przerostową. Jak informuje szpital, w ciągu ostatnich dwóch lat dr Andrushchuk zoperował w ten sposób około 50 osób z Polski i zagranicy, a skuteczność zabiegów wyniosła prawie 100 proc.

Źródło: Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku