Wady postawy mogą być widoczne już w dzieciństwie, ale ich konsekwencje nie zawsze pojawiają się od razu. Z czasem, pod wpływem siedzącego trybu życia, mniejszej aktywności fizycznej i naturalnych zmian zachodzących w organizmie, dawne problemy mogą ponownie dać o sobie znać. Fizjoterapeuta Jakub Nowakowski wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje, jakie objawy powinny zwrócić uwagę dorosłych i czy po 30. roku życia można jeszcze skutecznie poprawić postawę.
Wady postawy to nieprawidłowości w ułożeniu ciała w przestrzeni, które mogą pojawić się już w dzieciństwie. To, jak wygląda nasza postawa, jest tak naprawdę wypadkową napięć w naszym ciele i nie jest tu mowa tylko o napięciach mięśniowych.
Oczywiście należy tutaj rozgraniczyć pewne ważne kwestie. W wielu pozycjach literatury możemy wyczytać konkretne opisy, jak powinna wyglądać prawidłowa postawa. Natomiast to, w jakich warunkach funkcjonujemy na co dzień (ile siedzimy, jaką mamy pracę, czy mamy aktywność fizyczną itp.), determinuje naszą postawę i może powodować, iż zaczyna ona odbiegać od tej uznawanej za prawidłową.
U wielu dzieci obserwuje się drobne nieprawidłowości postawy, które z czasem mogą się zmniejszać albo wręcz znikać. Często jednak te wady nie znikają całkowicie, tylko stają się mniej widoczne. To, że nie odczuwamy już bólu lub nie widzimy skrzywienia, nie oznacza, że problem został rozwiązany.
Nierzadko wydaje się, że z czasem dziecko „wyrasta” z tych problemów, jednak u wielu dorosłych, zwłaszcza po 30. roku życia, dawne wady znów zaczynają sprawiać kłopoty. W tym artykule wyjaśnimy, dlaczego tak się dzieje, jak zmienia się ciało z wiekiem oraz jakie objawy powinny skłonić do wizyty u specjalisty.
Wady postawy, takie jak skolioza (trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa), plecy okrągłe czy płaskostopie, rozwijają się zwykle w okresie wzrostu. Ciało młodego człowieka jest bardzo plastyczne, dlatego łatwo przybiera nieprawidłowe ustawienia.
Nawet jeśli w wieku nastoletnim objawy ustępują, nie oznacza to, że wada całkowicie wycofała się. Tutaj należy być czujnym, gdyż może ujawnić się ponownie w dorosłym życiu, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe obciążenia dla ciała.
Po 30. roku życia nasze ciało zaczyna się stopniowo zmieniać. Elastyczność tkanek maleje, a regeneracja jest wolniejsza, spowalnia również metabolizm. Ponadto często zaczynamy spędzać więcej czasu w pozycji siedzącej (np. w pracy, przy komputerze) oraz mamy mniej czasu na aktywność fizyczną. To sprawia, że dawne problemy z postawą mogą powracać, a nawet się nasilać.
Współczesny tryb życia, w którym dominuje praca siedząca, znacznie obciąża struktury kręgosłupa, przede wszystkim dyski międzykręgowe, które potrzebują ruchu, aby lepiej się odżywiać.
Wielogodzinne siedzenie przed komputerem, praca biurowa, długie dojazdy samochodem czy korzystanie z telefonu w pozycji z pochyloną głową powodują, że mięśnie odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowej postawy tracą na elastyczności i adaptują się do pozycji naszego ciała.
Dodatkowo brak ruchu i aktywności fizycznej sprawia, że ciało nie ma okazji do ćwiczenia prawidłowych wzorców ruchowych. W efekcie nawet niewielkie wady postawy mogą się pogłębiać, a do tego może pojawić się ból oraz inne dolegliwości.
Ból kręgosłupa nie zawsze musi być bezpośrednio związany z wadą postawy. Często jest to skutek tzw. kompensacji, czyli sytuacji, gdy ciało próbuje „nadrobić” pewne ograniczenia w jednym miejscu, obciążając inne partie.
Może się zdarzyć, że niewielka wada postawy nie daje objawów bólowych przez wiele lat, aż w końcu, z powodu innych czynników (np. dyskopatii, stresu, złych nawyków), pojawia się ból.
Do najczęstszych objawów, które powinny zwrócić naszą uwagę, należą:
Jeśli zauważysz u siebie takie objawy, warto skonsultować się ze specjalistą, np. fizjoterapeutą lub osteopatą.
Dobra wiadomość jest taka, że nawet u dorosłych można poprawić postawę ciała. Terapia zwykle rozpoczyna się od dokładnego badania i diagnozy – najczęściej polega ono na obserwacji ciała w różnych pozycjach – na stojąco, siedząco i w ruchu.
Specjalista, taki jak fizjoterapeuta lub osteopata, przygląda się ustawieniu kręgosłupa, miednicy, ramion, bioder i stóp. Może też poprosić o wykonanie prostych ćwiczeń lub testów.
Czasem do diagnostyki wykorzystuje się także zdjęcia RTG lub badania komputerowe, jednak w większości przypadków wystarcza ocena manualna i wywiad z pacjentem.
Warto pamiętać, że terapia powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb i możliwości każdej osoby. Nie ma uniwersalnego zestawu ćwiczeń czy technik dobrego dla wszystkich. Dlatego tak ważna jest współpraca z fizjoterapeutą lub osteopatą, który dobierze odpowiednią metodę leczenia.
Często w terapii wykorzystuje się konkretnie dobrane ćwiczenia, jak również techniki terapii manualnej. Ważnym elementem jest także nauka prawidłowych nawyków, zachęcanie do ogólnej aktywności fizycznej oraz edukacja pacjenta.
Wady postawy z dzieciństwa mogą powracać w dorosłym życiu, zwłaszcza gdy ciało ulega naturalnym zmianom po 30. roku życia. Praca siedząca i brak ruchu pogłębiają te problemy, dlatego warto zwracać uwagę na objawy i konsultować się ze specjalistą.
Wczesna diagnostyka i odpowiednia terapia mogą znacząco poprawić komfort życia i zapobiec poważniejszym dolegliwościom w przyszłości.
Wielu dorosłych obawia się, że po 30. roku życia „jest już za późno” na poprawę postawy. To nieprawda! Dzięki odpowiedniej terapii i zmianie nawyków można znacząco poprawić komfort życia, zmniejszyć ból i zapobiec groźniejszym powikłaniom.
Aktywność fizyczna jest kluczowa dla zdrowia kręgosłupa i postawy. Nawet krótkie spacery, regularne rozciąganie czy lekkie ćwiczenia w domu mogą przynieść dużą poprawę.
Ważne jest także robienie przerw w pracy siedzącej – wstawanie co godzinę, rozciągnięcie się, krótki spacer po pokoju.
Pamiętaj – dbanie o postawę to inwestycja na całe życie. Jeśli zauważasz u siebie objawy, takie jak ból pleców, sztywność czy asymetrię ciała, nie zwlekaj z wizytą u fizjoterapeuty lub osteopaty. Nawet drobne zmiany w codziennych nawykach mogą przynieść dużą poprawę i sprawić, że będziesz cieszyć się zdrowiem i sprawnością przez długie lata.
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Tak, problemy z postawą, które były widoczne w dzieciństwie, mogą ponownie stać się źródłem dolegliwości w dorosłości. Sprzyjają temu m.in. siedzący tryb życia, brak ruchu i zmiany zachodzące w organizmie wraz z wiekiem.
Do objawów mogą należeć m.in. przewlekły ból pleców, karku lub barków, sztywność, asymetria ramion lub bioder oraz trudności z dłuższym staniem lub siedzeniem. Niektóre osoby mogą również odczuwać drętwienie, mrowienie kończyn albo szybciej się męczyć.
Tak, odpowiednio dobrana terapia może pomóc poprawić postawę i komfort funkcjonowania również u dorosłych. Postępowanie może obejmować ćwiczenia, terapię manualną, zmianę codziennych nawyków oraz zwiększenie aktywności fizycznej.
Powrót do szkoły. Te błędy rodzice popełniają przy wyborze plecaka i biurka
Ból między łopatkami – skąd się bierze i kiedy wymaga leczenia? Fizjoterapeuta wyjaśnia
Jak ćwiczyć, żeby schudnąć? Fizjoterapeutka wyjaśnia, które treningi najlepiej wspierają redukcję masy ciała
Strzelanie w kolanach – kiedy to norma, a kiedy sygnał ostrzegawczy?
Dlaczego po 40. roku życia trudniej schudnąć? Obesitolog wyjaśnia
Siad na literę „W” u dziecka – kiedy jest normą, a kiedy warto skonsultować się z fizjoterapeutą?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Powrót do szkoły. Te błędy rodzice popełniają przy wyborze plecaka i biurka
Ból między łopatkami – skąd się bierze i kiedy wymaga leczenia? Fizjoterapeuta wyjaśnia
Jak ćwiczyć, żeby schudnąć? Fizjoterapeutka wyjaśnia, które treningi najlepiej wspierają redukcję masy ciała
Strzelanie w kolanach – kiedy to norma, a kiedy sygnał ostrzegawczy?
Dlaczego po 40. roku życia trudniej schudnąć? Obesitolog wyjaśnia
Siad na literę „W” u dziecka – kiedy jest normą, a kiedy warto skonsultować się z fizjoterapeutą?