Siad na literę „W” u dziecka – kiedy jest normą, a kiedy warto skonsultować się z fizjoterapeutą?

Rozwój dziecka i kompensacje – dlaczego pojawia się siad na literę „W”?

Rozwój dziecka jest procesem bardzo obszernym i obejmuje wiele różnych zmiennych. Nawet jeśli kontrolujemy jego rozwój wraz ze specjalistą, bywa tak, że gdzieś kreatywne myślenie naszego dziecka pomija pewne szczegóły i zaczyna wdrażać kompensacje, które mogą kończyć się np. siadem na literę W.

Kompensacje to sposoby, jakie dziecko wypracowuje, aby ułatwić sobie wykonywanie pewnych czynności w sytuacji, gdy jakaś funkcja ruchowa nie jest jeszcze w pełni rozwinięta lub sprawia trudności. Na przykład, jeśli dziecko ma słabsze mięśnie tułowia i trudniej mu utrzymać stabilną pozycję siedzącą, może automatycznie zacząć siadać w literę W, bo w ten sposób łatwiej mu utrzymać równowagę i pozostać nieruchomym. Organizm szuka wtedy innego, łatwiejszego rozwiązania, które ma pomóc w osiąganiu kolejnych etapów rozwoju, ale może też prowadzić do utrwalania nieprawidłowych nawyków ruchowych.

Dwujęzyczność dziecka. Logopeda rozwiewa obawy rodziców

Rozwój ruchowy niemowlęcia: czy „leniwe dziecko” to mit i kiedy brak ruchu powinien niepokoić

Dlaczego inne dzieci mówią szybciej? Prawda o rozwoju mowy dziecka

Dziecko połknęło baterię? Lekarze z Białegostoku: liczą się godziny

Presja szkoły i perfekcjonizm u dzieci – jak nie wychować małego perfekcjonisty?

ZUS na Dzień Matki. Zasiłki i urlopy dla rodziców - nowy poradnik

Czy siad na literę „W” jest niebezpieczny?

Czy siadanie w taki sposób jest bardzo niebezpieczne? Czy od razu należy iść z tym do specjalisty? Spokojnie – nie zawsze jest to powód do niepokoju. Jeśli dziecko poza tym rozwija się prawidłowo i korzysta także z innych sposobów siadania, nie trzeba od razu martwić się ani biec do specjalisty. Warto jednak obserwować dziecko i zwracać uwagę na ogólny przebieg jego rozwoju.

Kochani, tak jak wcześniej pisałam, rozwój przebiega różnorodnie i indywidualnie. Dlatego nie zawsze siad na literze „W” jest siadem bardzo złym. Należy obserwować malucha w ciągłym rozwoju – czyli to, jak rozwijał się w kolejnych miesiącach.

Na co zwrócić uwagę podczas obserwacji rozwoju dziecka?

Szczególnie warto zwrócić uwagę na konkretne momenty, na przykład:

• Podczas leżenia na brzuchu: czy dziecko podpiera się symetrycznie na obu przedramionach, czy głowa jest uniesiona, a miednica nie opada na bok.
• Przy obrotach: czy ruch odbywa się płynnie i dwukierunkowo, czy dziecko nie ma trudności z przekręceniem się z pleców na brzuch i z powrotem.
• W czasie raczkowania: czy dziecko naprzemiennie używa rąk i nóg, czyli prawa ręka idzie do przodu razem z lewą nogą i odwrotnie, czy nie widać przesadnej asymetrii, np. jednej strony ciała bardziej aktywnej. Zwróć także uwagę, czy kolana i dłonie dotykają podłoża oraz czy plecy są proste, a nie mocno zgarbione.
• Przy siadaniu: obserwuj, czy dziecko potrafi usiąść samodzielnie z pozycji leżącej na boku lub przez czworaki, czy często korzysta z podparcia rękami, czy wybiera różne sposoby siadania (po turecku, prosty, na piętach), a nie tylko siad na literkę W.
• W kwestii prowadzenia za rączki i samodzielnych prób wstawania: upewnij się, że dziecko nie jest stale podciągane do siadania lub stawania, tylko że ma szansę na samodzielną aktywność.

Takie codzienne obserwacje pomagają szybciej zauważyć ewentualne nieprawidłowości.

Siad na literę „W” jako jeden z wielu sposobów siadania

Siad na literkę W może pojawić się również dużo później; niekoniecznie będzie to pierwszy siad dziecka.

Jeśli wasz maluszek rozwija się zasadniczo prawidłowo i siada na literę W, ale jest to jeden z wielu rodzajów siadu, nie należy się tym bardzo przejmować. Kreatywność w siadzie czy w czworakach jest potrzebna do tworzenia nowych połączeń nerwowych oraz budowania świadomości własnego ciała.

Kiedy siad na literę „W” wymaga konsultacji z fizjoterapeutą?

Natomiast jeśli siad na W jest podstawowym siadem i właściwie jedynym, to należy to skonsultować i rozpocząć rehabilitację opartą na poprawie napięcia w obrębie brzucha.

Rehabilitacja zwykle polega na indywidualnie dobranych ćwiczeniach ruchowych prowadzonych przez fizjoterapeutę. Ćwiczenia te mają na celu wzmocnienie mięśni brzucha, poprawę ogólnej stabilizacji ciała oraz rozwijanie świadomości ruchowej u dziecka. Terapeuta pokazuje rodzicom, jak prawidłowo wykonywać ćwiczenia z dzieckiem również w domu.

Przykładowe proste ćwiczenia, które można zacząć wykonywać po konsultacji ze specjalistą, to na przykład turlanie dziecka w pozycji leżenia na plecach z jednego boku na drugi, co pomaga pobudzić mięśnie brzucha, albo zabawa w siadzie skrzyżnym (po turecku), podczas której dziecko podaje zabawki z jednej strony na drugą, wzmacniając mięśnie tułowia i poprawiając równowagę.

Na początku rehabilitacji specjalista przeprowadza dokładną ocenę postawy i sprawności malucha, a następnie ustala plan działania dostosowany do potrzeb dziecka. Dzięki temu rodzic ma jasność, czego się spodziewać i w czym może aktywnie wspierać dziecko na co dzień.

Objawy osłabionej tłoczni brzusznej – co powinno zaniepokoić rodziców?

Na co należy zwrócić uwagę, by rodzic nie przegapił rozpoczynających się problemów z tłocznią brzuszną?

Do najważniejszych objawów, które mogą na to wskazywać, należą:

• wypychanie brzucha do przodu podczas siadania lub zabawy,
• trudności z utrzymaniem równowagi w pozycjach wymagających aktywacji mięśni brzucha (na przykład przy siadaniu na podłodze bez podparcia),
• widoczne zapadanie się tułowia lub garbienie się podczas prób utrzymania pozycji siedzącej.

Warto obserwować te symptomy, bo ich wczesne zauważenie pozwala szybciej zareagować i wesprzeć dziecko w treningu prawidłowych wzorców ruchowych.

To wszystko, element po elemencie, składa się na rozwój brzucha oraz prawidłową postawę.

Jakie mogą być skutki utrwalonego siadu na literę „W”?

Jeśli zaniedbamy siad na literkę „W”, może to mieć konsekwencje w całej postawie. Począwszy od płaskostopia, problemów ze stawami biodrowymi i kolanowymi, skończywszy na problemach z kręgosłupem i obręczą miedniczną.

Warto zwrócić uwagę na konkretne objawy, które mogą świadczyć o nieprawidłowościach wynikających z częstego siadu na W.

Mogą to być między innymi:

• częste potykanie się podczas chodzenia,
• trudności z utrzymaniem równowagi,
• zauważalna niechęć do aktywności ruchowej,
• szybkie męczenie się,
• trudności z siadaniem w inny sposób niż na W,
• koślawienie kolan,
• częste przewracanie się,
• niewłaściwe ustawienie stóp (np. stawianie ich do środka),
• bóle nóg lub pleców,
• zaburzenia w zakresie motoryki dużej, np. trudność we wchodzeniu po schodach czy przy podskakiwaniu.

Obserwacja takich objawów powinna zachęcić rodzica do konsultacji ze specjalistą, aby zapobiec dalszym problemom z postawą i rozwojem ruchowym dziecka.

Jak wspierać prawidłową postawę dziecka na co dzień?

Podstawą rozwoju jest obserwacja rodzica. Im lepiej znacie swoje dziecko, widzicie jego rozwój i jesteście w konsultacji ze swoim terapeutą, tym minimalizujecie problemy nieprawidłowego siadu.

Niestety, leczenie bywa czasami długie i wymagające dla terapeuty ze względu na wiek pacjenta – czas buntów, niepewności i lęku przed obcym człowiekiem.

Warto w domu, po wcześniejszej konsultacji, poprawiać malucha: „siądź ładnie”, uzgadniając, co to znaczy „ładnie”: siad po turecku czy siad prosty. Wspaniale wspomagają również tłocznię brzuszną wszelkie zabawy z piłką oraz prace zabawowe.

Jeśli wasz maluszek ma 3–4 lata, można pomyśleć o zapisaniu go na zajęcia ze sztuk walki, tańca lub na ścianę wspinaczkową – te aktywności świetnie wspierają rozwój postawy.

Siad na literę „W” – najważniejsza jest obserwacja dziecka

Oglądajcie wasze maluszki, słuchajcie pań w żłobku czy przedszkolu i nawet jeśli coś was niepokoi, idźcie, skonsultujcie to ze specjalistą i miejcie wewnętrzny spokój.

Pamiętajcie, że możecie otwarcie porozmawiać z nauczycielami o swoich obserwacjach – najlepiej spokojnie przedstawić, co zauważyliście w domu, i zapytać, czy podobne zachowania pojawiają się także w przedszkolu. Współpraca z wychowawcami pozwoli szybciej dostrzec ewentualne trudności i wspólnie wypracować najlepsze wsparcie dla dziecka.