Nowe zasady L4 – co się zmienia od 2026 roku?

L4 na jasnych zasadach

Jednym z głównych celów nowej ustawy jest doprecyzowanie zasad korzystania ze zwolnień lekarskich. Dotychczas wiele osób obawiało się, że nawet drobne aktywności – takie jak wyjście do apteki czy załatwienie pilnej sprawy – mogą zostać uznane za naruszenie zasad L4 i skutkować utratą zasiłku.

Nowe przepisy jasno rozróżniają czynności dozwolone od pracy zarobkowej lub działań sprzecznych z celem zwolnienia. Dzięki temu pacjenci zyskują większą pewność, co wolno robić podczas choroby.

Zwolnienie lekarskie na anemię. Niedobory, które utrudniają codzienne funkcjonowanie

Zwolnienie lekarskie na ostre zapalenie węzłów chłonnych. Ból, gorączka i antybiotykoterapia

L4 na ADHD i zaburzenia uwagi. Jak lekarz decyduje o niezdolności do pracy?

L4 po epizodzie psychozy alkoholowej. Diagnostyka, leczenie i regeneracja

L4 online na ostre zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn. Objawy i zasady leczenia

Zwolnienie lekarskie na infekcję gardła: jakie leczenie zaleca się w ostrych objawach?

Co będzie dozwolone podczas L4?

Zgodnie z nowymi regulacjami, osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim będzie mogła m.in.:

• wykonywać zwykłe czynności dnia codziennego, takie jak zakupy, wizyta w aptece czy krótki spacer;
• podejmować incydentalne czynności wynikające z ważnych okoliczności życiowych, o ile nie są one wykonywane na polecenie pracodawcy;
• w określonych sytuacjach pracować u jednego pracodawcy, będąc na L4 u innego, jeśli nie koliduje to z celem zwolnienia i zostało uwzględnione w dokumentacji (np. w przypadku pracy o różnym charakterze).

Kluczowe pozostaje jedno: zwolnienie lekarskie ma służyć leczeniu i powrotowi do zdrowia, a każda aktywność powinna być z tym celem zgodna.

Zmiany w orzecznictwie ZUS

Nowa ustawa wprowadza również istotne zmiany w systemie orzecznictwa lekarskiego prowadzonego przez ZUS. Mają one na celu skrócenie czasu oczekiwania na decyzje i uproszczenie procedur.

Najważniejsze zmiany to:

• w większości spraw orzeczenie w drugiej instancji będzie wydawał jeden lekarz, a nie – jak dotychczas – trzyosobowy skład;
• lekarz, który orzekał w pierwszej instancji, nie będzie mógł brać udziału w tej samej sprawie w drugiej instancji, co zwiększy bezstronność decyzji;
• w sprawach bardziej złożonych nadal możliwe będzie powołanie zespołu trzech lekarzy;
• wprowadzono maksymalny termin 30 dni na wydanie orzeczenia.

Nowe role i większe wsparcie dla lekarzy

Ustawa przewiduje także poszerzenie grona specjalistów zaangażowanych w proces orzeczniczy. W określonych przypadkach orzeczenia będą mogły wydawać również:

• pielęgniarki i pielęgniarze (np. w sprawach dotyczących niezdolności do samodzielnej egzystencji),
• fizjoterapeuci (w zakresie rehabilitacji leczniczej).

Dodatkowo lekarze orzecznicy ZUS zyskają wsparcie asystentów medycznych przy dokumentacji, a sam Zakład ma mieć większe możliwości zatrudniania lekarzy, co ma przełożyć się na lepszą dostępność i krótszy czas rozpatrywania spraw.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Choć ustawa została już podpisana przez Prezydenta, zmiany nie wejdą w życie od razu. Przepisy zaczną obowiązywać po publikacji w Dzienniku Ustaw i upływie vacatio legis, które w większości przypadków wynosi 3 miesiące.

Oznacza to, że pierwsze zmiany zaczną obowiązywać w 2026 roku, natomiast niektóre rozwiązania będą wdrażane etapami w kolejnych latach.

Co oznaczają zmiany dla pacjentów?

Dla osób korzystających ze zwolnień lekarskich nowe przepisy mają oznaczać przede wszystkim:

• mniej stresu i niejasności związanych z kontrolami L4,
• większą pewność, jakie czynności są dozwolone podczas choroby,
• szybsze decyzje ZUS i krótsze oczekiwanie na orzeczenia.

Źródło: Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej