Nowe zasady L4 – co się zmienia od 2026 roku?

L4 na jasnych zasadach

Jednym z głównych celów nowej ustawy jest doprecyzowanie zasad korzystania ze zwolnień lekarskich. Dotychczas wiele osób obawiało się, że nawet drobne aktywności – takie jak wyjście do apteki czy załatwienie pilnej sprawy – mogą zostać uznane za naruszenie zasad L4 i skutkować utratą zasiłku.

Nowe przepisy jasno rozróżniają czynności dozwolone od pracy zarobkowej lub działań sprzecznych z celem zwolnienia. Dzięki temu pacjenci zyskują większą pewność, co wolno robić podczas choroby.

Chorujemy rzadziej, ale na dłużej. ZUS pokazuje, jak zmienia się absencja chorobowa Polaków

Choroba w trakcie urlopu? ZUS przypomina: podaj aktualny adres pobytu na zwolnieniu

Na co Polacy najczęściej biorą L4? ZUS 2025: dominujące przyczyny zwolnień lekarskich

Jesień bez infekcji. Jak przygotować organizm na sezon grypowy?

L4 z powodu mobbingu: czy pracodawca dowie się, że L4 wystawił psychiatra?

Zmiany w L4 od 13 kwietnia 2026 – co się zmienia i co to oznacza dla pacjentów?

Co będzie dozwolone podczas L4?

Zgodnie z nowymi regulacjami, osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim będzie mogła m.in.:

• wykonywać zwykłe czynności dnia codziennego, takie jak zakupy, wizyta w aptece czy krótki spacer;
• podejmować incydentalne czynności wynikające z ważnych okoliczności życiowych, o ile nie są one wykonywane na polecenie pracodawcy;
• w określonych sytuacjach pracować u jednego pracodawcy, będąc na L4 u innego, jeśli nie koliduje to z celem zwolnienia i zostało uwzględnione w dokumentacji (np. w przypadku pracy o różnym charakterze).

Kluczowe pozostaje jedno: zwolnienie lekarskie ma służyć leczeniu i powrotowi do zdrowia, a każda aktywność powinna być z tym celem zgodna.

Zmiany w orzecznictwie ZUS

Nowa ustawa wprowadza również istotne zmiany w systemie orzecznictwa lekarskiego prowadzonego przez ZUS. Mają one na celu skrócenie czasu oczekiwania na decyzje i uproszczenie procedur.

Najważniejsze zmiany to:

• w większości spraw orzeczenie w drugiej instancji będzie wydawał jeden lekarz, a nie – jak dotychczas – trzyosobowy skład;
• lekarz, który orzekał w pierwszej instancji, nie będzie mógł brać udziału w tej samej sprawie w drugiej instancji, co zwiększy bezstronność decyzji;
• w sprawach bardziej złożonych nadal możliwe będzie powołanie zespołu trzech lekarzy;
• wprowadzono maksymalny termin 30 dni na wydanie orzeczenia.

Nowe role i większe wsparcie dla lekarzy

Ustawa przewiduje także poszerzenie grona specjalistów zaangażowanych w proces orzeczniczy. W określonych przypadkach orzeczenia będą mogły wydawać również:

• pielęgniarki i pielęgniarze (np. w sprawach dotyczących niezdolności do samodzielnej egzystencji),
• fizjoterapeuci (w zakresie rehabilitacji leczniczej).

Dodatkowo lekarze orzecznicy ZUS zyskają wsparcie asystentów medycznych przy dokumentacji, a sam Zakład ma mieć większe możliwości zatrudniania lekarzy, co ma przełożyć się na lepszą dostępność i krótszy czas rozpatrywania spraw.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Choć ustawa została już podpisana przez Prezydenta, zmiany nie wejdą w życie od razu. Przepisy zaczną obowiązywać po publikacji w Dzienniku Ustaw i upływie vacatio legis, które w większości przypadków wynosi 3 miesiące.

Oznacza to, że pierwsze zmiany zaczną obowiązywać w 2026 roku, natomiast niektóre rozwiązania będą wdrażane etapami w kolejnych latach.

Co oznaczają zmiany dla pacjentów?

Dla osób korzystających ze zwolnień lekarskich nowe przepisy mają oznaczać przede wszystkim:

• mniej stresu i niejasności związanych z kontrolami L4,
• większą pewność, jakie czynności są dozwolone podczas choroby,
• szybsze decyzje ZUS i krótsze oczekiwanie na orzeczenia.

Źródło: Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej