Na co Polacy najczęściej biorą L4? ZUS 2025: dominujące przyczyny zwolnień lekarskich

Na co Polacy najczęściej biorą L4? Najnowszy obraz absencji chorobowej

Zwolnienia lekarskie w Polsce to zjawisko, które w ostatnich latach wyraźnie rośnie. Według danych ZUS w 2025 roku liczba dni absencji chorobowej wyniosła aż 290,5 mln dni, co pokazuje, że problem niezdolności do pracy pozostaje istotnym wyzwaniem zarówno dla systemu ochrony zdrowia, jak i rynku pracy.

Choć liczba zwolnień zmienia się z roku na rok, ich przyczyny są dość powtarzalne, ale coraz bardziej widoczna staje się jedna ważna zmiana – rosnące znaczenie zdrowia psychicznego.

Choroba w trakcie urlopu? ZUS przypomina: podaj aktualny adres pobytu na zwolnieniu

Nowe zasady L4 – co się zmienia od 2026 roku?

L4 z powodu mobbingu: czy pracodawca dowie się, że L4 wystawił psychiatra?

Zmiany w L4 od 13 kwietnia 2026 – co się zmienia i co to oznacza dla pacjentów?

Czy naprawdę potrzebujesz L4? Sygnały, że organizm mówi stop

L4 a prywatność: czy pracodawca wie, na co choruję?

Choroby układu ruchu nadal na pierwszym miejscu

Najczęstszą przyczyną L4 w Polsce pozostają schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. W 2025 roku odpowiadały one za 42,4 mln dni absencji chorobowej.

W praktyce oznacza to, że ogromna część zwolnień wynika z problemów takich jak bóle kręgosłupa, przeciążenia stawów czy zmiany zwyrodnieniowe. Wpływ na to ma zarówno starzenie się społeczeństwa, jak i styl życia – szczególnie długotrwała praca siedząca oraz brak regularnej aktywności fizycznej.

Rosnąca rola zdrowia psychicznego

Drugą najważniejszą grupą przyczyn są zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, które w 2025 roku odpowiadały za 34,1 mln dni absencji.

To jeden z najbardziej dynamicznie rosnących obszarów. Coraz częściej lekarze wystawiają L4 z powodu depresji, zaburzeń lękowych, przewlekłego stresu czy wypalenia zawodowego. ZUS zwraca uwagę, że jest to efekt narastającego przeciążenia obowiązkami oraz trudności w zachowaniu równowagi między pracą a życiem prywatnym.

W praktyce oznacza to, że L4 z powodów psychicznych przestaje być marginalnym zjawiskiem – staje się jednym z głównych powodów nieobecności w pracy.

Infekcje i choroby sezonowe wciąż istotne

Na trzecim miejscu znajdują się choroby układu oddechowego, które w 2025 roku wygenerowały 32,9 mln dni absencji chorobowej.

Są to przede wszystkim sezonowe infekcje – przeziębienia, grypa czy inne choroby wirusowe. Choć ich udział nie rośnie tak dynamicznie jak w przypadku problemów psychicznych, nadal pozostają istotnym powodem krótkich zwolnień, szczególnie w okresach jesienno-zimowych.

Urazy, ciąża i inne przyczyny zwolnień

Kolejną dużą grupą są urazy i skutki działania czynników zewnętrznych, które odpowiadają za 31,7 mln dni L4. W tej kategorii mieszczą się zarówno wypadki w pracy, jak i urazy domowe czy komunikacyjne.

Nieco mniejszą, ale nadal znaczącą kategorią są zwolnienia związane z ciążą, porodem i połogiem, które w 2025 roku wyniosły 31,6 mln dni absencji.

Z kolei COVID-19, który jeszcze kilka lat temu dominował w statystykach, obecnie ma znacznie mniejsze znaczenie – w 2025 roku odpowiadał już tylko za 1,2 mln dni zwolnień.

Co zmienia się w sposobie korzystania z L4?

Analiza danych ZUS pokazuje nie tylko, na co Polacy chorują, ale też jak zmienia się charakter zwolnień. Coraz częściej są to krótkie okresy niezdolności do pracy – nawet jednodniowe. W 2025 roku wystawiono ich aż 1,8 mln, co sugeruje, że część pracowników korzysta z L4 w celu szybkiej regeneracji organizmu lub przerwania krótkotrwałych infekcji.

Średnia długość zwolnienia wyniosła około 11 dni, co pokazuje, że mimo rosnącej liczby krótkich L4, wciąż dużą część stanowią dłuższe okresy chorobowe.