Jesienią i zimą wyraźnie rośnie liczba infekcji dróg oddechowych. Grypa, COVID-19, RSV, krztusiec czy zakażenia pneumokokowe mogą prowadzić do poważnych powikłań, szczególnie u osób starszych, przewlekle chorych i innych grup ryzyka. Jak przygotować się do sezonu infekcyjnego? Oprócz zdrowego stylu życia ważnym elementem profilaktyki są szczepienia.
W chłodniejszych miesiącach więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach, gdzie łatwiej dochodzi do transmisji wirusów i bakterii. Rzadziej otwieramy okna, a kontakt z innymi osobami jest częstszy niż podczas letnich aktywności na świeżym powietrzu.
Znaczenie ma także suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach. Może ono wysuszać błony śluzowe nosa i gardła, które stanowią jedną z naturalnych barier ochronnych organizmu.
W sezonie jesienno-zimowym zwiększa się również aktywność patogenów odpowiedzialnych m.in. za grypę, COVID-19 i zakażenia RSV. Dlatego o profilaktyce warto pomyśleć jeszcze przed szczytem zachorowań.
Nie ma sposobu, który całkowicie zabezpieczy przed infekcją. Można jednak ograniczać ryzyko zachorowania i wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Podstawą jest odpowiednia ilość snu i regeneracja. Ważna jest również zbilansowana dieta zawierająca warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, źródła białka i zdrowe tłuszcze.
Nie należy rezygnować z aktywności fizycznej. Regularny ruch, dostosowany do wieku i możliwości organizmu, pomaga utrzymać dobrą kondycję.
Warto także pamiętać o odpowiednim nawodnieniu. Picie płynów pomaga utrzymać prawidłowe nawilżenie błon śluzowych dróg oddechowych.
Znaczenie ma również higiena rąk, wietrzenie pomieszczeń oraz unikanie bliskiego kontaktu z osobami, które mają objawy infekcji.
Zdrowy styl życia nie zastępuje szczepień. W przypadku chorób, którym można zapobiegać dzięki szczepieniom, profilaktyka może zmniejszyć ryzyko zachorowania, ciężkiego przebiegu choroby i jej powikłań.
Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób należących do grup ryzyka. Wraz z wiekiem układ odpornościowy działa mniej efektywnie, dlatego infekcja, która u młodej i zdrowej osoby może mieć łagodny przebieg, u seniora może prowadzić do zapalenia płuc, hospitalizacji lub innych poważnych powikłań.
Wśród szczepień, o których warto pamiętać w dorosłości, znajdują się m.in. szczepienia przeciw grypie, COVID-19, RSV, pneumokokom oraz krztuścowi. To, które z nich są wskazane w konkretnym przypadku, zależy m.in. od wieku, stanu zdrowia i czynników ryzyka.
Szczepienie przeciw grypie powinno być wykonywane co roku. Jest szczególnie istotne dla osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi.
Grypa nie zawsze jest łagodną, sezonową infekcją. U osób z grup ryzyka może prowadzić do zapalenia płuc i innych powikłań, a także zaostrzać istniejące choroby przewlekłe.
Szczepienie przeciw COVID-19 powinno być wykonywane zgodnie z aktualnymi zaleceniami. Szczególne znaczenie ma ono dla osób bardziej narażonych na ciężki przebieg zakażenia.
Warto sprawdzić aktualne zasady dotyczące szczepień przed rozpoczęciem sezonu infekcyjnego i skonsultować je z lekarzem lub farmaceutą.
RSV kojarzy się przede wszystkim z infekcjami u małych dzieci, ale wirus może być również poważnym zagrożeniem dla osób starszych.
U seniorów zakażenie RSV może prowadzić m.in. do zapalenia płuc i zaostrzenia istniejących chorób przewlekłych. Dlatego osoby, dla których zakażenie RSV może stanowić szczególne zagrożenie, powinny omówić możliwość szczepienia z lekarzem.
Pneumokoki mogą powodować m.in. zapalenie płuc, a zakażenie może mieć szczególnie ciężki przebieg u osób starszych.
Szczepienie przeciw pneumokokom jest szczególnie istotne dla osób znajdujących się w grupach ryzyka. W Polsce dla części pacjentów jest ono finansowane lub refundowane na określonych zasadach.
Krztusiec nie jest wyłącznie chorobą wieku dziecięcego. Dorośli również mogą się zakażać, a odporność uzyskana po wcześniejszym szczepieniu z czasem może słabnąć.
Dlatego w dorosłości stosuje się dawki przypominające szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. O potrzebie szczepienia warto porozmawiać z lekarzem.
Ryzyko poważnego przebiegu infekcji jest większe m.in. u osób starszych, pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz osób z zaburzeniami odporności.
Szczególnej uwagi wymagają osoby z chorobami układu oddechowego i krążenia, cukrzycą czy innymi schorzeniami przewlekłymi. Infekcja może nie tylko mieć u nich cięższy przebieg, ale również prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej.
W przypadku seniorów problemem może być także dłuższa rekonwalescencja. Po przebytej infekcji powrót do wcześniejszej sprawności może trwać dłużej, dlatego nie należy lekceważyć pierwszych objawów i próbować „przechodzić” choroby.
Infekcja dróg oddechowych może na kilka dni wyłączyć z codziennych obowiązków. Gorączka, kaszel, osłabienie czy bóle mięśni sprawiają, że wykonywanie pracy może być niemożliwe lub niebezpieczne – zarówno dla chorego, jak i osób z jego otoczenia.
W takiej sytuacji lekarz może wystawić L4, czyli zwolnienie lekarskie, jeśli stan zdrowia uzasadnia czasową niezdolność do pracy. Dotyczy to również infekcji takich jak grypa czy COVID-19, gdy objawy uniemożliwiają normalne funkcjonowanie.
Nie warto jednak traktować zwolnienia jako sposobu na „przeczekanie” infekcji. Odpoczynek i regeneracja są ważnym elementem powrotu do zdrowia. Zbyt szybki powrót do aktywności może utrudnić rekonwalescencję, szczególnie w przypadku osób starszych i przewlekle chorych.
Jeśli pojawiają się niepokojące objawy, takie jak nasilająca się duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia świadomości lub gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia, konieczna jest pilna konsultacja medyczna.
Szczepienia dla dorosłych są dostępne m.in. w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej oraz w aptekach, które realizują szczepienia ochronne.
Szczepienia w aptekach są dostępne dla osób dorosłych. Farmaceuta przed szczepieniem przeprowadza kwalifikację i ocenia, czy nie występują przeciwwskazania. Po podaniu szczepionki pacjent pozostaje przez określony czas na obserwacji.
Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dotyczące refundacji poszczególnych szczepionek oraz to, czy w danym przypadku szczepienie jest bezpłatne lub częściowo refundowane.
Nie czekaj na pierwszą falę zachorowań
Sezon infekcyjny nie musi oznaczać kolejnych tygodni spędzonych z gorączką, kaszlem i osłabieniem. Nie wszystkich infekcji można uniknąć, ale można ograniczać ryzyko zachorowania oraz ciężkiego przebiegu choroby.
Sen, zdrowa dieta, aktywność fizyczna, nawodnienie i higiena to podstawa. W przypadku chorób, przed którymi można się chronić dzięki szczepieniom, warto sprawdzić swój status szczepień i odpowiednio wcześnie zaplanować wizytę.
Początek września to dobry moment, by przygotować się do sezonu infekcyjnego – zanim zachorowania zaczną narastać.
Źródło: GIF
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Tak. Jeśli lekarz stwierdzi, że infekcja powoduje czasową niezdolność do pracy, może wystawić elektroniczne zwolnienie lekarskie, czyli L4. O tym, czy zwolnienie jest potrzebne i na jaki okres, decyduje lekarz na podstawie stanu zdrowia pacjenta.
W zależności od wieku i stanu zdrowia warto sprawdzić możliwość szczepienia przeciw grypie, COVID-19, RSV, pneumokokom i krztuścowi. Dobór szczepień najlepiej omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Tak. Z wiekiem układ odpornościowy działa mniej efektywnie, a osoby starsze częściej mają również choroby przewlekłe. Z tego powodu infekcje mogą prowadzić u nich do poważniejszych powikłań i hospitalizacji.
Bezpłatne szczepienia przeciw HPV także dla młodych dorosłych. Jest ważny warunek
Wścieklizna po ugryzieniu przez zwierzę. Co zrobić, żeby uniknąć choroby?
COVID-19. Szczepienia znów za darmo. Wiadomo, kto powinien się zaszczepić i gdzie
Europejski Tydzień Szczepień 2026: dlaczego szczepienia ratują życie
Gruźlica wciąż groźna. GIS przypomina: szczepienie noworodków obowiązkowe
Szczepienia w aptekach: od lutego lista szczepionek wzrosła do 18
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Bezpłatne szczepienia przeciw HPV także dla młodych dorosłych. Jest ważny warunek
Wścieklizna po ugryzieniu przez zwierzę. Co zrobić, żeby uniknąć choroby?
COVID-19. Szczepienia znów za darmo. Wiadomo, kto powinien się zaszczepić i gdzie
Europejski Tydzień Szczepień 2026: dlaczego szczepienia ratują życie
Gruźlica wciąż groźna. GIS przypomina: szczepienie noworodków obowiązkowe
Szczepienia w aptekach: od lutego lista szczepionek wzrosła do 18