Chrypka, która trwa dłużej niż 2–3 tygodnie. Kiedy trzeba ją zbadać?

Chrypka to nie tylko chwilowe „zdarcie” głosu. Jak wyjaśnia dr n.med. Marta Bembnowska-Zelek, laryngolog, może oznaczać zmianę jego barwy, jakości lub siły, a także zmatowienie, ściszenie czy szorstkość.

– Chrypka, czyli zmiana barwy głosu, jakości lub siły głosu, jego zmatowienie, ściszenie, szorstkość to częsty problem, który łatwo zbagatelizować – wskazuje specjalistka.

Jak długo może trwać chrypka?

Chrypka często pojawia się w przebiegu ostrych infekcji, najczęściej wirusowych. W takich sytuacjach zwykle ustępuje wraz z chorobą. Problem pojawia się wtedy, gdy zmiana głosu utrzymuje się dłużej.

– Gdy chrypka trwa dwa lub trzy tygodnie, przestaje być jedynie niedogodnością np. po infekcji, a powinna stać się sygnałem wymagającym diagnostyki laryngologicznej – podkreśla lek. Marta Bembnowska-Zelek.

Jeśli po takim czasie głos nadal nie wraca do normy, nawet przy braku innych objawów infekcji, należy zgłosić się do laryngologa. Wczesna ocena fałdów głosowych pozwala wykryć ewentualne zmiany i odpowiednio wcześnie rozpocząć leczenie.

Ból ucha po kąpieli? Lekarz ostrzega: to może być groźne „ucho pływaka”

Utrata węchu i smaku – kiedy zmysły milkną

Co na przeziębienie? Skuteczne sposoby i moc Amolu

Popularny lek na gardło wycofany z aptek. GIF ostrzega pacjentów

Zwolnienie lekarskie na infekcję gardła: jakie leczenie zaleca się w ostrych objawach?

Zwolnienie po operacji zatok. Czas leczenia i kontrola efektów zabiegu

Przyczyny przewlekłej chrypki

Nie każda przewlekła chrypka ma poważną przyczynę. Poza ostrymi infekcjami na zmianę barwy głosu może wpływać wiele czynników.

Jednym z nich jest refluks żołądkowo-przełykowy i krtaniowo-gardłowy (LPR). Zarzucanie treści żołądkowej może podrażniać śluzówkę krtani i prowadzić do stanów zapalnych.

Kolejną przyczyną jest przeciążenie głosu. Dotyczy ono szczególnie osób, które zawodowo intensywnie korzystają z głosu, m.in. nauczycieli czy wokalistów. Przeciążenie może sprzyjać powstawaniu tzw. guzków śpiewaczych, a także polipów i torbieli fałdów głosowych.

– Przewlekła zmiana barwy głosu może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest przeciążenie głosu, szczególnie u osób pracujących głosem – wskazuje specjalistka.

Znaczenie ma również palenie tytoniu i narażenie na toksyny. Dym tytoniowy powoduje przewlekły stan zapalny, podrażnia i wysusza śluzówkę, a także może prowadzić do tzw. obrzęku Reinkego. Na głos mogą wpływać także alergie i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Przewlekły stan zapalny nosa i zatok oraz spływanie wydzieliny po gardle mogą powodować ciągłe odkrztuszanie i chrząkanie, które dodatkowo mechanicznie drażnią fałdy głosowe.

Przyczyną problemów z głosem mogą być również niektóre leki. Przykładem są wziewne glikokortykosteroidy stosowane w astmie, które mogą sprzyjać grzybiczemu zapaleniu krtani. Wśród możliwych przyczyn znajdują się również choroby ogólnoustrojowe, m.in. niedoczynność tarczycy czy zaburzenia neurologiczne.

Chrypka i objawy alarmowe. Kiedy nie czekać?

Istnieje grupa objawów towarzyszących chrypce, które powinny szczególnie zwrócić uwagę. Są to tzw. objawy alarmowe, przy których nie należy czekać na upływ 2–3 tygodni.

Należą do nich:

• trudności w połykaniu lub ból przy połykaniu,
• duszność i stridor, czyli świst wdechowy,
• ból ucha bez infekcji ucha,
• krwioplucie lub podbarwiona krwią plwocina,
• guz lub powiększone, twarde węzły chłonne na szyi,
• niezamierzony spadek masy ciała,
• ogólne osłabienie.

W przypadku pojawienia się takich objawów wskazana jest pilna konsultacja medyczna i pogłębienie diagnostyki.

Chrypka może być objawem raka krtani

Jednym z powodów, dla których przewlekłej chrypki nie powinno się ignorować, jest możliwość, że stanowi ona objaw raka krtani.

– Chrypka jest często najwcześniejszym i czasem jedynym objawem raka krtani, szczególnie w obrębie głośni, czyli samych fałdów głosowych – podkreśla lek. Marta Bembnowska-Zelek.

Do grupy pacjentów szczególnie narażonych należą przede wszystkim osoby palące papierosy, wyroby tytoniowe i papierosy podgrzewane. Ryzyko dotyczy również osób regularnie spożywających wysokoprocentowy alkohol, mężczyzn po 50. roku życia oraz osób narażonych zawodowo na pyły, toksyny, substancje przemysłowe czy azbest.

Jak wskazuje specjalistka, coraz większą uwagę zwraca się także na zakażenia wysokoonkogennymi typami wirusa HPV.

Jak wygląda diagnostyka chrypki?

W przypadku utrzymującej się chrypki konieczna może być dokładna ocena krtani.

– Badanie krtani można ocenić klasycznie za pomocą lusterka krtaniowego, natomiast dokładniejszym badaniem jest endoskopia lub nasofaryngoskopia, które pozwalają na dokładne obejrzenie krtani na ekranie w dużym powiększeniu – wyjaśnia laryngolog.

W zależności od wyniku badania i podejrzewanej przyczyny lekarz może zlecić również dalszą diagnostykę, m.in. USG szyi, tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny. W przypadku podejrzanej zmiany kluczowe znaczenie może mieć pobranie wycinka do badania histopatologicznego. Pozwala ono ustalić charakter zmiany i postawić rozpoznanie.

Jak dbać o głos?

Podstawowe działania profilaktyczne obejmują oszczędzanie głosu i zapewnienie mu odpowiedniego odpoczynku. Ważne jest również odpowiednie nawodnienie organizmu oraz nawilżanie otoczenia.

W przypadku podejrzenia refluksu pomocna może być modyfikacja diety. Warto także unikać dymu tytoniowego, toksyn i przewlekłego spożywania alkoholu. Specjalistka zwraca również uwagę na unikanie regularnego stosowania płynów do płukania jamy ustnej zawierających alkohol.

W kontekście zakażeń HPV istotne jest natomiast ograniczanie zachowań zwiększających ryzyko zakażenia, w tym ryzykownych kontaktów seksualnych.

Chrypki nie należy więc automatycznie przypisywać infekcji czy przemęczeniu głosu. Jeśli utrzymuje się przez 2–3 tygodnie, warto skonsultować ją z laryngologiem. Szczególnie ważna jest szybka diagnostyka w przypadku wystąpienia objawów alarmowych.