Szczepionka HPV. Skutki uboczne: co warto wiedzieć?

Wirus HPV jest jednym z najczęściej przenoszonych drogą płciową patogenów, który może prowadzić do poważnych schorzeń, w tym do rozwoju zmian nowotworowych. Z tego względu, szczepienia przeciw HPV są powszechnie zalecane przez organizacje zdrowotne na całym świecie, w tym Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

Skutki uboczne w miejscu wkłucia

Jednym z najczęściej zgłaszanych skutków ubocznych po podaniu szczepionki HPV są reakcje w miejscu wkłucia. Należą do nich:

• Ból – jest to najbardziej powszechny objaw, który pojawia się u wielu osób po szczepieniu. Ból w miejscu wkłucia jest zazwyczaj łagodny i ustępuje samoistnie po kilku godzinach lub dniach.
• Zaczerwienienie – reakcja zapalna skóry wokół miejsca podania szczepionki, która może powodować dyskomfort, ale zazwyczaj nie wymaga leczenia.
• Obrzęk – lekkie opuchnięcie wokół miejsca wkłucia, które ustępuje w ciągu 1-2 dni.

Reakcje miejscowe są powszechne i nie stanowią powodu do niepokoju. Są naturalną reakcją organizmu na iniekcję, wskazując na aktywację układu odpornościowego.

Szczepienia przeciw HPV wkrótce obowiązkowe – co to oznacza dla dzieci i rodziców?

Krztusiec groźny dla dorosłych – eksperci apelują o szczepienia przypominające

Ochrona przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Postaw na szczepienie

Otocz bliskich kokonem bezpieczeństwa: zaszczep się

Niepokojący wzrost zachorowań na odrę. WHO alarmuje

Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2025 rok. Co warto wiedzieć?

Objawy ogólne

Poza miejscowymi reakcjami, niektórzy pacjenci mogą odczuwać ogólne objawy, które zwykle są łagodne i krótkotrwałe:

• Ból głowy – to jeden z częstszych skutków ubocznych, który pojawia się po szczepieniu. Zazwyczaj jest on łagodny i można go złagodzić poprzez przyjęcie leków przeciwbólowych, takich jak paracetamol czy ibuprofen.
• Zmęczenie – uczucie osłabienia i zmęczenia, które może trwać do kilku dni po podaniu szczepionki.
• Gorączka – niska gorączka może pojawić się po szczepieniu, ale rzadko jest powodem do obaw. Gorączka wskazuje na reakcję immunologiczną organizmu.
• Bóle mięśni i stawów – objawy podobne do tych występujących przy przeziębieniu lub grypie, które zwykle ustępują samoistnie.

Objawy te są stosunkowo rzadkie i najczęściej łagodne. Zwykle ustępują w ciągu 1-2 dni po szczepieniu, a ich nasilenie można łatwo kontrolować za pomocą leków przeciwbólowych.

Zawroty głowy i omdlenia

Niektórzy pacjenci, szczególnie młodzież, mogą doświadczać zawrotów głowy lub nawet krótkotrwałych omdleń po szczepieniu. Omdlenia po iniekcjach są częstym zjawiskiem, szczególnie u nastolatków, i nie są bezpośrednio związane ze składem szczepionki, ale raczej z reakcją nerwową na samą procedurę szczepienia. Z tego względu zaleca się, aby osoby szczepione odpoczywały przez około 15 minut po otrzymaniu zastrzyku, co minimalizuje ryzyko omdlenia i ewentualnych obrażeń.

Reakcje alergiczne

Reakcje alergiczne po podaniu szczepionki HPV są niezwykle rzadkie, jednak w literaturze medycznej zdarzają się przypadki anafilaksji – ciężkiej, potencjalnie groźnej reakcji alergicznej. Objawy anafilaksji obejmują trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia krwi, szybką akcję serca oraz obrzęk twarzy, języka i gardła. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Warto podkreślić, że ciężkie reakcje alergiczne zdarzają się rzadziej niż 1 na milion podanych dawek szczepionki, a personel medyczny jest przeszkolony do szybkiego reagowania na takie sytuacje.

Nudności

Niektóre osoby po szczepieniu mogą odczuwać lekkie nudności. Jest to stosunkowo rzadki objaw, który zwykle ustępuje samoistnie po kilku godzinach. Jeśli nudności są uciążliwe, można zastosować leki przeciwwymiotne lub środki domowe, takie jak herbata imbirowa.

Rzadkie skutki uboczne

Oprócz łagodnych skutków ubocznych, istnieją doniesienia o rzadkich, ale poważniejszych reakcjach po szczepieniu HPV. W niektórych przypadkach opisywano:

• Reakcje zapalne – w bardzo rzadkich przypadkach może dojść do silniejszej reakcji zapalnej w miejscu podania szczepionki, co może wymagać leczenia.
• Poważne problemy neurologiczne – istnieją sporadyczne doniesienia o takich reakcjach jak zespół Guillain-Barré, jednak brak jednoznacznych dowodów potwierdzających bezpośredni związek tych przypadków z podaniem szczepionki. Większość badań potwierdza, że ryzyko takich powikłań jest minimalne.

Podsumowanie

Szczepionka przeciwko HPV jest jednym z najbardziej skutecznych środków zapobiegających nowotworom wywołanym przez wirusa brodawczaka ludzkiego. Choć może wywołać pewne skutki uboczne, są one zazwyczaj łagodne i przemijające. Najczęściej zgłaszane reakcje to ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy i łagodna gorączka. Poważniejsze działania niepożądane, takie jak reakcje alergiczne czy problemy neurologiczne, występują niezwykle rzadko.

Dla większości pacjentów korzyści płynące z ochrony przed nowotworami znacząco przewyższają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Warto konsultować się z lekarzem przed szczepieniem, aby omówić ewentualne przeciwwskazania oraz rozwiać wątpliwości związane z bezpieczeństwem szczepionki.