Połóg. Co warto wiedzieć o tym czasie po porodzie?

Co to jest połóg i jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety?

Połóg to okres obejmujący pierwsze 6–8 tygodni po porodzie, podczas którego organizm kobiety wraca do stanu sprzed ciąży. Jak podkreśla położna Joanna Baranowska:

- Najważniejszym procesem połogu jest obkurczanie macicy po porodzie, zwany inwolucją, zachodzi stopniowo – każdego dnia narząd zmniejsza się i obniża o szerokość jednego palca poprzecznego.

W czasie ciąży macica zwiększa swoją objętość nawet dziesięciokrotnie, ale po porodzie dość szybko wraca do wcześniejszych rozmiarów.

Położna dodaje:

- Przez pierwsze 3–5 dni po porodzie skurcze mogą powodować dolegliwości bólowe, szczególnie podczas karmienia piersią. Dzieje się tak, ponieważ ssanie piersi przez noworodka stymuluje wyrzut oksytocyny, co wspomaga proces obkurczania mięśnia macicy.

Innym istotnym procesem jest oczyszczanie jamy macicy z pozostałości tkankowych, a rana po łożysku ulega gojeniu się. W wyniku tego procesu powstają odchody połogowe.

- Jest to wydzielina powstała w wyniku upłynnienia resztek tkankowych z jamy macicy. Mają one charakterystyczny, mdły zapach i z czasem zmieniają swoją konsystencję oraz barwę. Co ważne, krwawienie poporodowe może stanowić źródło zakażenia, gdyż często jest wektorem dla bakterii (m.in. gronkowców, paciorkowców) - tłumaczy ekspertka.

Równolegle następuje regeneracja błony śluzowej macicy, co zazwyczaj kończy się około sześciu tygodni po porodzie. Istotnym procesem jest także gojenie ewentualnej rany poporodowej (krocza bądź rany po cięciu cesarskim) oraz rozpoczęcie i stabilizacja laktacji.

Szczepienie przeciwko RSV w ciąży – kiedy najlepiej je wykonać?

Alkohol w ciąży: „co druga” to nie clickbait – tłumaczy ginekolog

Nowe zasady opieki okołoporodowej. Co czeka przyszłe mamy?

Ciąża pod szczególnym nadzorem – co oznacza „ciąża wysokiego ryzyka”?

Niepłodność to nie wyrok: kiedy zgłosić się do specjalisty? Wywiad z ginekologiem

Mleko matki pełne emocji. Jak psychika kobiety wpływa na zdrowie dziecka?

Zasady higieny po porodzie

Dbanie o higienę w połogu ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i prawidłowego gojenia się ran. Położna Joanna Baranowska podkreśla:

- Każda rana poporodowa do prawidłowego gojenia potrzebuje być sucha i czysta. Krocze myjemy po każdym skorzystaniu z toalety, zaś brzuch wystarczy umyć 2 x dobę pod prysznicem.

W przypadku rany po cesarskim cięciu zaleca się dezynfekcję dwa razy dziennie, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia. Istotne jest także unikanie nawilżających preparatów na krocze i ranę po cesarskim cięciu.

- Pierwsze tygodnie po porodzie to też nie najlepszy czas na globulki dopochwowe czy irygacje pochwy. Wiele kobiet korzysta z naturalnych metod pielęgnacji, wobec czego w niektórych środowiskach popularnością cieszą się także nasiadówki z kory dębu. Wbrew pozorom to metoda, która może wydłużyć gojenie krocza oraz utrudnić prawidłową adaptację rany. Ważnym elementem pielęgnacji rany poporodowej jest także jak najczęstsze wietrzenie, polegające na polegiwaniu bez bielizny i wkładki poporodowej – dodaje położna.

Kiedy okres połogu nie przebiega prawidłowo?

Niepokojące sygnały, które mogą wskazywać na komplikacje w połogu, to m.in.:

• podwyższona temperatura ciała powyżej 38°C,
• dreszcze, uczucie rozbicia,
• nasilone dolegliwości bólowe,
• nieprzyjemny zapach odchodów połogowych,
• brak odchodów połogowych,
• znaczne pogorszenie nastroju.

W przypadku wystąpienia takich objawów warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Natomiast wiizyta kontrolna po porodzie powinna odbyć się po zakończeniu połogu, czyli po 6–8 tygodniach.

Czy w połogu można podejmować aktywność fizyczną?

Połóg to czas odpoczynku, ale umiarkowana aktywność może być korzystna.

- Spokojne spacery z wózkiem (lub bez) są jedną z najlepszych aktywności po porodzie. Pierwsze wyjścia mogą się zamykać w 10-15 min i one także będą wartościowe dla kobiety  – radzi Joanna Baranowska.

Co z treningami?

- Na początku ograniczamy się raczej do ćwiczeń przeciwzakrzepowych, które możemy wykonywać nawet w łóżku. Dalszą aktywność fizyczną warto skonsultować z fizjoterapeutą.

Mity dotyczące połogu

Wokół połogu narosło wiele mitów. Joanna Baranowska zwraca uwagę na jeden z nich:

- Najczęstszym mitem jest chyba przekonanie o nieuchronności bólu w okresie poporodowym. Wbrew pozorom nawet karmiąc piersią można leczyć skutecznie ból poporodowy i zwiększyć komfort matki w pierwszych dobach po porodzie.  Leczenie farmakologiczne warto omówić z położną, która zna historię zdrowia kobiety oraz ma wiedzę na temat przenikania substancji czynnych do pokarmu kobiecego.

Innym częstym błędnym przekonaniem jest oczekiwanie, że kobieta od razu będzie pewnie opiekować się dzieckiem.

- Wiele młodych mam zdobywa pierwsze doświadczenie z noworodkiem dopiero w momencie, gdy urodzą własne dziecko. Nabranie pewności i zaufania do siebie w opiece nad dzieckiem wymaga nieco czasu, dlatego warto być dla siebie łagodną i korzystać ze wsparcia bliskich - uspokaja Joanna Baranowska.