Kleszcze nadal aktywne w listopadzie. Pierwsze przymrozki nie oznaczają końca zagrożenia

Czy kleszcze są aktywne również w listopadzie?

Kleszcze najczęściej kojarzymy z wiosną i latem, ale ich aktywność nie kończy się automatycznie wraz z nadejściem jesieni. Jak przypominają Lasy Państwowe, znaczenie mają przede wszystkim temperatura i wilgotność otoczenia. Jeżeli warunki są sprzyjające, pajęczaki mogą nadal poszukiwać żywicieli, nawet późną jesienią.

Potwierdzają to również informacje Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego. Według danych instytutu aktywność kleszczy w Polsce może utrzymywać się do początku listopada, a w cieplejszych okresach również poza typowym sezonem.

Dorosłe osobniki kleszcza pospolitego mogą być aktywne już przy temperaturze przekraczającej 5°C, natomiast nimfy potrzebują nieco wyższej temperatury – około 8°C. Nie oznacza to jednak, że wartości te stanowią sztywną granicę dla wszystkich kleszczy i warunków środowiskowych.

Kleszcze możesz spotkać praktycznie wszędzie – jak się chronić?

Nietypowe objawy boreliozy - kiedy podejrzewać chorobę, mimo braku rumienia?

Borelioza - przyczyny, objawy, leczenie

Borelioza bije rekordy. Te choroby coraz częściej występują w Polsce

Kleszcze wracają wraz z cieplejszymi dniami. Jak się chronić i dlaczego nie wolno ich lekceważyć?

Jakie choroby zagrażają nam dziś najbardziej? Wyjaśnia epidemiolog

Gdzie można spotkać kleszcza jesienią?

Ryzyko kontaktu z kleszczem nie dotyczy wyłącznie leśnych szlaków. Pajęczaki występują również w parkach, ogrodach, na łąkach i innych terenach porośniętych roślinnością.

Wbrew popularnemu przekonaniu nie spadają na ludzi z drzew. Najczęściej oczekują na potencjalnego żywiciela na źdźbłach traw i niskich roślinach. Do kontaktu dochodzi wtedy, gdy człowiek lub zwierzę ociera się o roślinność, do której przyczepił się pasożyt.

Jesienią szczególną uwagę warto zachować podczas spacerów po wilgotnych, zacienionych terenach. Chłodniejsza aura nie wyklucza spotkania z kleszczem, zwłaszcza gdy po kilku zimniejszych dniach pojawia się okres ocieplenia.

Czy trzeba chronić się przed kleszczami również zimą?

Tak, szczególnie podczas cieplejszych dni. Nie oznacza to, że kleszcze są aktywne przez całą zimę w takim samym stopniu jak wiosną czy jesienią. Ich aktywność wyraźnie ogranicza się w niesprzyjających warunkach, ale okresowe ocieplenia mogą ponownie stworzyć warunki do poszukiwania żywicieli.

Dlatego również późną jesienią i zimą warto pamiętać o podstawowych zasadach profilaktyki. Podczas spacerów po terenach zielonych pomocne są długie spodnie, zakryte obuwie i stosowanie repelentów zgodnie z zaleceniami producenta.

Po powrocie do domu dobrze jest obejrzeć skórę, szczególnie w miejscach, w których kleszcze najchętniej się wkłuwają. Jeśli zauważymy pasożyta, należy go jak najszybciej i prawidłowo usunąć.

Pierwsze przymrozki mogą ograniczać aktywność kleszczy, ale nie dają gwarancji, że nie spotkamy ich podczas kolejnego spaceru. Dlatego warto zachować czujność także wtedy, gdy sezon na kleszcze wydaje się już zakończony.

Źródło:

Lasy Państwowe – Kleszcze nie znikają wraz z pierwszymi chłodami (4.11.2026).

NIZP PZH-PIB – Kleszcze jako wektor i rezerwuar chorób infekcyjnych.

NIZP PZH-PIB – Kleszcze a zmiany klimatyczne