Zmniejszenie piersi, znane w terminologii medycznej jako operacja redukcji piersi lub mammaplastyka redukcyjna, to poważny zabieg chirurgiczny o charakterze wysoce leczniczym, rekonstrukcyjnym oraz profilaktycznym. Procedura ta polega na resekcji nadmiaru tkanki gruczołowej, tłuszczowej oraz skóry w obrębie klatki piersiowej, połączonej z jednoczesnym uniesieniem i wymodelowaniem pozostałego fragmentu biustu.

Wpływ hipertrofii gruczołowej na zdrowie organizmu

Techniki resekcji tkankowej i zachowanie unaczynienia

Kryteria kwalifikacji, rekonwalescencja i wytyczne po operacji zmniejszenia piersi
Choć operacja niesie za sobą spektakularną i natychmiastową zmianę estetyczną, jej nadrzędnym celem medycznym jest uwolnienie pacjentki od przewlekłego bólu, postępujących zniekształceń układu kostno-stawowego oraz uciążliwych dolegliwości dermatologicznych, które bezpośrednio wywołuje patologiczny przerost piersi.
Wpływ hipertrofii gruczołowej na zdrowie organizmu
Gigantomastia
Przerost piersi (makromastia lub gigantomastia, jest definiowana niejednolicie. Część publikacji odnosi ją do bardzo dużej masy usuwanej tkanki, często przekraczającej 1000-1500 g z jednej piersi, choć stosowane kryteria mogą się różnić) to stan chorobowy rozwijający się najczęściej na tle uwarunkowań genetycznych oraz nadwrażliwości receptorów tkankowych na hormony (estrogeny i progesteron) w okresie dojrzewania, ciąży lub w wyniku menopauzalnych zmian metabolicznych. Permanentne obciążenie przedniej ściany klatki piersiowej dużym ciężarem, dochodzącym nierzadko do kilku kilogramów, wymusza na organizmie stałe mechanizmy kompensacyjne, wywołując szereg patologii ogólnoustrojowych.
ZI pacjentek z tym schorzeniem dochodzi do rozwoju następujących powikłań:
- zwyrodnienia kręgosłupa i zaburzenia postawy: przesunięcie środka ciężkości ciała ku przodowi zmusza mięśnie grzbietu do ciągłego, niefizjologicznego napięcia, co w perspektywie lat prowadzi do zaawansowanej hiperkifozy piersiowej, zniesienia lordozy szyjnej, bólów lędźwiowych oraz przyspiesza rozwój bolesnych dyskopatii i zmian zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa.
- Neuropatie uciskowe splotu barkowego (zespół ujścia klatki piersiowej): szerokie i mocno napięte ramiączka biustonosza, mające utrzymać masę piersi, wywierają stały, głęboki nacisk na pas barkowy, doprowadzając do przewlekłego drażnienia i ucisku nerwów splotu ramiennego oraz naczyń krwionośnych, co skutkuje bolesnymi parestezjami (drętwieniem i mrowieniem) kończyn górnych, osłabieniem siły mięśniowej rąk oraz przewlekłymi, napięciowymi bólami głowy.
Długotrwałe utrzymywanie się tych dolegliwości ogranicza wydolność fizyczną pacjentek, wyklucza je z aktywności sportowej i zmusza do przewlekłego przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), co wtórnie obciąża układ pokarmowy i nerki. Ponadto w głębokich fałdach podpiersiowych dochodzi do permanentnego braku wentylacji i tarcia, co skutkuje bolesnymi, trudnymi do wygojenia odparzeniami, maceracją naskórka oraz nawracającymi infekcjami bakteryjnymi i grzybiczymi.
Techniki resekcji tkankowej i zachowanie unaczynienia
Operacja zmniejszenia piersi jest procedurą rozległą, przeprowadzaną w warunkach bloku operacyjnego w znieczuleniu ogólnym, a czas jej trwania wynosi zazwyczaj od 2,5 do 4 godzin. Wymaga ona od chirurga plastycznego precyzyjnego planowania geometrycznego oraz doskonałej znajomości anatomii topograficznej układu naczyniowego piersi. Najpowszechniej stosowaną techniką jest metoda z cięciem w kształcie odwróconej litery T (tzw. technika kotwicy), która obejmuje nacięcie wokół otoczki brodawki, pionowo w dół do fałdu podpiersiowego oraz poziomo w samej bruździe podpiersiowej.
Kluczowym elementem operacji jest bezpieczne wycięcie nadmiaru tkanki gruczołowej i tłuszczowej z dolnych oraz bocznych kwadrantów piersi przy jednoczesnym uformowaniu specjalnej szypuły naczyniowo-nerwowej (najczęściej górnej lub przyśrodkowej). Szypuła ta zawiera naczynia krwionośne odgałęziające się od tętnicy piersiowej wewnętrznej lub bocznej, które zaopatrują kompleks brodawka-otoczka, dzięki temu chirurg może bezpiecznie przemieścić brodawkę ku górze do nowej, anatomicznej pozycji, bez ryzyka jej niedokrwienia i utraty żywotności.
Po usunięciu zważonych mas tkankowych brzegi skóry są modelowane i zszywane warstwowo szwami chirurgicznymi, a w loży pooperacyjnej pozostawia się dreny ssące, których zadaniem jest odprowadzanie krwi i płynu surowiczego w celu minimalizacji ryzyka powstania krwiaka.
Kryteria kwalifikacji, rekonwalescencja i wytyczne po operacji zmniejszenia piersi
Podstawowym wskazaniem medycznym do redukcyjnej mammaplastyki jest obecność udokumentowanych objawów fizykalnych: przewlekłego i opornego na rehabilitację bólu kręgosłupa, bolesnych bruzd na ramionach, zniekształceń klatki piersiowej oraz nawracających stanów zapalnych skóry. Hospitalizacja po zabiegu trwa zazwyczaj od 1 do 2 dób. Proces gojenia ran i przebudowy wewnętrznej tkanek jest długofalowy.
W okresie pooperacyjnym pacjentka zobowiązana jest do przestrzegania kilku ważnych zasad:
- Przez okres minimum 6 tygodni należy całodobowo nosić specjalistyczny, bezszwowy biustonosz medyczny o określonym stopniu kompresji, który stabilizuje wymodelowany gruczoł, zapobiega napięciu na liniach szwów i redukuje obrzęki.
- Przez pierwsze 3-4 tygodnie należy bezwzględnie unikać unoszenia kończyn górnych powyżej linii barków oraz spania na brzuchu i bokach. Całkowity zakaz intensywnego wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężarów (powyżej 2 kg), fitnessu, korzystania z basenu oraz saun obowiązuje przez minimum 6–8 tygodni od operacji.
Przed przystąpieniem do zabiegu pacjentka musi przejść pełną diagnostykę obrazową piersi (USG lub mammografię) w celu wykluczenia ognisk nowotworowych oraz wykonać zaawansowane badania laboratoryjne krwi.
Do przeciwwskazań bezwzględnych zalicza się nieustabilizowane choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, ciężkie nadciśnienie), zaburzenia krzepnięcia krwi, aktywne procesy nowotworowe, otyłość olbrzymią (BMI > 35), ciążę oraz laktację.
Absolutnym przeciwwskazaniem jest również aktywne palenie tytoniu, ponieważ zawarta w dymie nikotyna wywołuje silny, długotrwały skurcz naczyń włosowatych, co przy tak rozległym odwarstwieniu tkanek drastycznie zwiększa ryzyko martwicy przenoszonego kompleksu brodawki sutkowej, niedokrwienia skóry oraz rozejścia się ran, co w konsekwencji prowadzi do powstania szerokich, patologicznych blizn wymagających trudnego leczenia naprawczego.
Źródła:
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/breast-reduction-surgery/about/pac-20385246
https://www.plasticsurgery.org/documents/medical-professionals/health-policy/key-issues/reduction-mammaplasty-pp.pdf
https://www.anthem.com/medpolicies/abc/active/gl_pw_d073867.html