Karboksyterapia: jak dwutlenek węgla leczy skórę od środka?

Metoda ma ponad 90-letnią historię, a pierwsze zastosowania karboksyterapii w uzdrowiskach sięgają 1936 roku. Dziś jest to jedna z najlepiej przebadanych procedur medycyny estetycznej i dermatologii, stosowana zarówno na twarzy, jak i na rozległych obszarach ciała.

Efekt Bohra i biologiczny mechanizm działania karboksyterapii

Karboksyterapia opiera się na podstawowym zjawisku fizjologii oddychania, opisanym w 1904 roku przez duńskiego fizjologa Christiana Bohra i nazwanym jego imieniem. Efekt Bohra polega na tym, że wzrost stężenia dwutlenku węgla (CO₂) we krwi powoduje przesunięcie krzywej dysocjacji oksyhemoglobiny w prawo. Innymi słowy, hemoglobina traci powinowactwo do tlenu i łatwiej oddaje go otaczającym tkankom.

Kiedy sterylny CO₂ jest wstrzykiwany pod skórę, naczynia krwionośne natychmiastowo rozszerzają się, aby odprowadzić nadmiar gazu. Jednocześnie, dzięki efektowi Bohra, krew oddaje tkankom znacznie więcej tlenu niż w warunkach fizjologicznych. Tkanki przewlekle niedotlenione, z zaburzonym mikrokrążeniem lub objęte przewlekłym stanem zapalnym są szczególnie podatne na działanie tego mechanizmu.

Karboksyterapia twarzy: cienie pod oczami, odmłodzenie i jakość skóry

Twarz jest jednym z najczęściej i najlepiej przebadanych obszarów zastosowania karboksyterapii. Mechanizm efektu Bohra ma szczególne znaczenie w miejscach przewlekle niedotlenionych, a do takich należy okolica podoczodołowa, gdzie cienka skóra i zaburzone mikrokrążenie prowadzą do powstawania ciemnych cieni pod oczami.

• Cienie pod oczami należą do najtrudniejszych problemów estetycznych. Karboksyterapia działa tutaj dwutorowo. Po pierwsze zwiększa perfuzję i poprawia mikrokrążenie w okolicy podoczodołowej, eliminując sinawy odcień wynikający z zastoju żylnego. Po drugie stymuluje pogrubienie cienkiej i wiotkiej skóry poprzez pobudzenie procesów neokolagenezy.

Badanie kliniczne wykazało statystycznie istotną redukcję hiperpigmentacji we wszystkich trzech okolicach oczodołu (bocznej, środkowej i przyśrodkowej) po czterech zabiegach wykonywanych w odstępach siedmiodniowych. Inne randomizowane badanie opublikowane również potwierdziło skuteczność metody, choć wskazało, że laser frakcyjny CO₂ może przynosić nieco szybsze efekty w początkowej fazie terapii.

• Odmłodzenie skóry twarzy dzięki zabiegowi karboksyterapii również jest możliwe, ponieważ seria zabiegów poprawia gęstość skóry, redukuje drobne zmarszczki oraz przywraca cerze zdrowy koloryt i blask. Mechanizm działania opiera się na stymulacji angiogenezy poprzez VEGF oraz pobudzeniu syntezy kolagenu za pośrednictwem TGF-β1.
• Karboksyterapia znajduje zastosowanie również w zabiegach wykonywanych na szyi i dekolcie. Celem terapii jest poprawa jakości skóry, redukcja poziomych zmarszczek oraz zwiększenie jędrności i napięcia wiotkich tkanek. Zabieg często stanowi uzupełnienie terapii odmładzających twarz, pozwalając uzyskać spójny efekt estetyczny w obrębie całej okolicy twarzy, szyi i dekoltu.

Karboksyterapia ciała: cellulit, rozstępy i lokalne depozyty tkanki tłuszczowej

Cellulit jest jednym z najlepiej przebadanych wskazań do karboksyterapii. Mechanizm działania jest wielokierunkowy. Zabieg poprawia mikrokrążenie w skórze i tkance podskórnej, aktywuje proces lipolizy w adipocytach oraz stymuluje syntezę kolagenu w przegrodach tkanki łącznej, które odpowiadają za charakterystyczne pofałdowanie skóry.

Karboksyterapia należy do nielicznych metod, których skuteczność w leczeniu rozstępów została udokumentowana naukowo, zwłaszcza w przypadku świeżych zmian. Dwutlenek węgla stymuluje produkcję kolagenu i elastyny poprzez aktywację fibroblastów w obrębie dna i brzegów rozstępu.

Karboksyterapia wykazuje działanie lipolityczne, dlatego może wspomagać redukcję miejscowo nagromadzonej tkanki tłuszczowej, np. w okolicy boczków, podbródka czy wewnętrznych powierzchni ud. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie ukrwienia tkanki tłuszczowej, aktywację szlaków VEGF i FGF oraz zmniejszenie objętości adipocytów.

Należy jednak podkreślić, że karboksyterapia nie jest metodą leczenia otyłości ani sposobem na ogólną redukcję masy ciała. Jest to zabieg modelujący sylwetkę, przeznaczony przede wszystkim dla osób z prawidłową lub nieznacznie podwyższoną masą ciała.

Jak wygląda zabieg? Protokół, liczba sesji i efekty

Karboksyterapia jest zabiegiem ambulatoryjnym, wykonywanym w gabinecie lekarskim. Nie wymaga znieczulenia, ponieważ dwutlenek węgla jest gazem naturalnie występującym w organizmie i nie wywołuje reakcji alergicznych. Czas trwania pojedynczej sesji wynosi od 20 do 45 minut, w zależności od rozległości leczonego obszaru.

Specjalistyczne urządzenie medyczne obsługiwane przez lekarza medycyny estetycznej dozuje sterylny, farmaceutyczny dwutlenek węgla o kontrolowanym ciśnieniu, temperaturze i przepływie. Gaz podawany jest przez bardzo cienką igłę do skóry właściwej lub tkanki podskórnej. Podczas iniekcji pacjent może odczuwać charakterystyczne uczucie rozpierania, rozciągania skóry lub delikatnego pieczenia. Jest to naturalny efekt przemieszczania się gazu w tkankach i zwykle ustępuje w ciągu kilku minut po zakończeniu zabiegu.

Liczba i częstotliwość zabiegów zależą od wskazania oraz obszaru poddawanego terapii.

Pierwsze efekty, takie jak poprawa kolorytu i jakości skóry, można zauważyć najczęściej po 3-4 zabiegach. Pełna przebudowa tkanek zachodzi stopniowo, dlatego końcowe rezultaty ocenia się zwykle po 4-8 tygodniach od zakończenia całej serii.

Rekonwalescencja i zalecenia po zabiegu karboksyterapii

Karboksyterapia należy do zabiegów o bardzo krótkim okresie rekonwalescencji. Bezpośrednio po zabiegu w miejscu podania gazu może pojawić się charakterystyczne przejściowe uwypuklenie skóry oraz uczucie napięcia, wynikające z obecności dwutlenku węgla w tkankach. Objawy te ustępują samoistnie po około 15-30 minutach, gdy gaz zostanie wchłonięty i usunięty przez organizm.

Do naturalnych reakcji po zabiegu należą również:

• przejściowe zaczerwienienie skóry,
• niewielka tkliwość w miejscach wkłuć,
• drobne siniaki.

Objawy te zazwyczaj nie utrudniają codziennego funkcjonowania i ustępują w ciągu 24-48 godzin.

Przez pierwsze 24-48 godzin po zabiegu zaleca się:

• unikanie intensywnego wysiłku fizycznego, sauny, basenu oraz gorących kąpieli, ponieważ wysoka temperatura może nasilać rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz zwiększać obrzęk i ryzyko powstawania siniaków,
• ochronę leczonych okolic przed promieniowaniem słonecznym poprzez stosowanie kremów z filtrem SPF 50+, zwłaszcza po zabiegach wykonywanych na twarzy i dekolcie,
• niestosowanie na leczony obszar preparatów zawierających kwasy, retinoidy oraz innych silnie drażniących substancji przez co najmniej 24 godziny,
• regularne nawilżanie skóry łagodnym preparatem emolientowym, wspomagającym odbudowę bariery hydrolipidowej,
• po zabiegach wykonywanych w okolicy oczu, zaleca się unikanie pocierania i uciskania tej okolicy przez minimum 24 godziny.

Pomiędzy kolejnymi zabiegami nie obowiązują szczególne ograniczenia. Zaleca się jednak utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia organizmu oraz zdrowej, zbilansowanej diety, które wspierają procesy regeneracyjne zachodzące w tkankach.

Kwalifikacja medyczna i przeciwwskazania

Karboksyterapia jest metodą bezpieczną i dobrze tolerowaną przez większość pacjentów. Przed rozpoczęciem terapii lekarz medycyny estetycznej przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący stanu zdrowia, przyjmowanych leków oraz chorób współistniejących. Badania laboratoryjne nie są wykonywane rutynowo i zlecane są jedynie wtedy, gdy istnieją ku temu wskazania.

Do bezwzględnych przeciwwskazań należą:

• ciężka niewydolność serca,
• ciężka niewydolność oddechowa,
• niekontrolowane nadciśnienie tętnicze,
• niekontrolowana astma oskrzelowa,
• ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
• ostre infekcje oraz stany gorączkowe,
• aktywne zakażenia skóry w miejscu planowanego zabiegu,
• ciąża i okres karmienia piersią,
• aktywna choroba nowotworowa,
• ciężka żylna choroba zakrzepowo-zatorowa,
• zgorzel gazowa,
• zespół Raynauda oraz inne ciężkie zaburzenia mikrokrążenia o charakterze naczynioskurczowym.

Do przeciwwskazań względnych, wymagających indywidualnej oceny lekarza medycyny estetycznej, należą:

• cukrzyca, zwłaszcza z neuropatią,
• zaburzenia krzepnięcia krwi,
• leczenie przeciwzakrzepowe,
• skłonność do utrudnionego gojenia się ran.

Należy również pamiętać, że karboksyterapia nie zastępuje leczenia chirurgicznego w przypadku zaawansowanego opadania tkanek czy znacznego nadmiaru skóry. W takich sytuacjach może stanowić jedynie terapię wspomagającą lub uzupełniającą.

Źródła:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37402830/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36999460/