Rewolucja w leczeniu otyłości? Wielka Brytania jako pierwszy kraj w Europie zatwierdziła tabletkę odchudzającą

Decyzja brytyjskiego regulatora

10 sierpnia 2026 roku Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) oficjalnie autoryzowała stosowanie orforglipronu, sprzedawanego pod nazwą handlową Foundayo, w leczeniu otyłości oraz cukrzycy typu 2. Wielka Brytania stała się pierwszym krajem w Europie, który dopuścił do obrotu ten konkretny preparat, wyprzedzając pod tym względem kraje Unii Europejskiej, gdzie procedury rejestracyjne wciąż trwają.

Producentem Foundayo jest amerykański koncern farmaceutyczny znany przede wszystkim z preparatu Mounjaro, dostępnego w formie iniekcji. Orforglipron to jednak zupełnie inna technologia – to małocząsteczkowy, niepeptydowy agonista receptora GLP-1, co oznacza, że w przeciwieństwie do wielu innych leków tej klasy nie ulega rozkładowi pod wpływem kwasów żołądkowych. Dzięki temu można go przyjmować doustnie, bez konieczności zachowania szczególnych warunków – o dowolnej porze dnia, z jedzeniem lub bez, bez ograniczeń dotyczących popijania wodą.

Książki o otyłości, które warto znać – 3 propozycje na Dzień Miłośników Książek

Szkodliwe mity dotyczące odchudzania – dlaczego mogą zaszkodzić Twojemu zdrowiu?

Fenotypy otyłości. Dlaczego ta sama dieta nie działa u każdego? Prof. Karolina Kędzierska-Kapuza wyjaśnia

Ciągle masz ochotę na słodycze? To nie zawsze głód. Dietetyk wyjaśnia, skąd bierze się apetyt na słodkie

Schudnąć 5 kg w tydzień – czy to możliwe? Lekarz wyjaśnia, co naprawdę tracisz

Ozempic, Wegovy, Mounjaro a włosy: nowe badanie łączy leki na otyłość z ryzykiem łysienia

Zacznij leczyć otyłość dziś — bez kolejki, bez czekania

Przejdź do serwisu

Dla kogo przeznaczony jest lek

Zgodnie z warunkami autoryzacji Foundayo został dopuszczony do stosowania u dorosłych pacjentów w Wielkiej Brytanii spełniających określone kryteria wskaźnika masy ciała (BMI). Lek mogą przyjmować:

• osoby z BMI wynoszącym 30 lub więcej, czyli spełniające kryterium otyłości,
• osoby z BMI między 27 a 30, u których występuje co najmniej jedno schorzenie związane z nadmierną masą ciała, na przykład nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia lipidowe,
• pacjenci z niewystarczająco kontrolowaną cukrzycą typu 2, u których lek może wspierać zarówno redukcję masy ciała, jak i poprawę gospodarki węglowodanowej.

We wszystkich tych przypadkach lek ma być stosowany jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności oraz zwiększonej aktywności fizycznej, a nie jako samodzielna metoda odchudzania. To ważne zastrzeżenie, o którym pacjenci powinni pamiętać – żaden lek nie zastąpi zmiany nawyków żywieniowych i stylu życia, a jedynie może ułatwić ten proces.

Co pokazały badania kliniczne

Skuteczność orforglipronu potwierdzono w międzynarodowym badaniu III fazy o nazwie ATTAIN-1, którego wyniki opublikowano we wrześniu 2025 roku na łamach New England Journal of Medicine. Do badania, trwającego 72 tygodnie, włączono ponad 3100 dorosłych pacjentów z otyłością, bez współistniejącej cukrzycy. Uczestnicy przyjmowali raz dziennie orforglipron w jednej z trzech dawek – 6 mg, 12 mg lub 36 mg – albo placebo, zawsze jako element zdrowej diety i aktywności fizycznej.

Efekty były wyraźnie widoczne w grupach otrzymujących lek w porównaniu z grupą placebo. U pacjentów przyjmujących najwyższą badaną dawkę odnotowano istotną redukcję masy ciała, sięgającą kilkunastu procent wyjściowej wagi w ciągu 72 tygodni terapii. Poprawie uległy również inne parametry zdrowotne – obwód talii, ciśnienie skurczowe krwi, poziom trójglicerydów oraz cholesterolu nie-HDL. To istotne, ponieważ otyłość rzadko występuje w izolacji – zwykle towarzyszą jej zaburzenia metaboliczne, które zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Osobne badanie, przeprowadzone w populacji pacjentów z otyłością i współistniejącą cukrzycą typu 2 (badanie ATTAIN-2), potwierdziło skuteczność leku również w tej grupie – redukcja masy ciała szła w parze z lepszą kontrolą glikemii.

Dawkowanie i sposób przyjmowania

Jedną z głównych zalet Foundayo, podkreślaną zarówno przez producenta, jak i ekspertów, jest prostota stosowania. Lek przyjmuje się w formie tabletki raz dziennie, o dowolnej porze, niezależnie od posiłków. To istotna różnica w porównaniu z niektórymi innymi doustnymi lekami z grupy GLP-1, które wymagają przyjmowania na czczo i zachowania odstępu czasowego przed jedzeniem czy piciem – co w praktyce bywa trudne do utrzymania w codziennym życiu.

Terapię rozpoczyna się od najniższej dawki, a następnie stopniowo się ją zwiększa. Dawkowanie przebiega w kilku etapach wzrastających dawek, przy czym na każdym poziomie pacjent powinien pozostać przez co najmniej miesiąc, zanim dawka zostanie zwiększona. Taki schemat ma na celu zminimalizowanie działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, które są najczęstszym problemem zgłaszanym przez pacjentów rozpoczynających terapię lekami z tej grupy.

Bezpieczeństwo i możliwe skutki uboczne

Jak w przypadku każdego leku wpływającego na receptory GLP-1, Foundayo wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Do najczęściej zgłaszanych w badaniach klinicznych należą:

• nudności,
• zaparcia,
• biegunka,
• wymioty,
• niestrawność (dyspepsja),
• ból brzucha.

Objawy te najczęściej pojawiają się w fazie zwiększania dawki i mają zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie. W badaniach klinicznych odsetek pacjentów, którzy z powodu działań niepożądanych zdecydowali się przerwać terapię, był wyższy w grupach przyjmujących lek niż w grupie placebo, co jest typowe dla całej klasy leków GLP-1. Warto podkreślić, że każdy pacjent rozpoczynający terapię powinien pozostawać pod opieką lekarza, który oceni indywidualne ryzyko i dobierze odpowiedni schemat leczenia.

Kiedy lek trafi do pacjentów i czy będzie dostępny w Polsce

Mimo uzyskania autoryzacji Foundayo nie jest jeszcze powszechnie dostępny. Lek początkowo ma trafić do sprzedaży prywatnej, na receptę. Decyzje dotyczące ewentualnego włączenia go do brytyjskiego systemu opieki zdrowotnej NHS będą podejmowane w odrębnym procesie, obejmującym ocenę National Institute for Health and Care Excellence (NICE) – brytyjskiego odpowiednika agencji oceniających technologie medyczne pod kątem opłacalności i zasadności finansowania ze środków publicznych.

Dla polskich pacjentów kluczowe pytanie brzmi, kiedy lek może pojawić się na krajowym rynku. Na razie decyzja MHRA dotyczy wyłącznie Wielkiej Brytanii i nie oznacza automatycznej dostępności leku w Unii Europejskiej, w tym w Polsce. Rejestracja w UE przebiega odrębną ścieżką, prowadzoną przez Europejską Agencję Leków (EMA), i zwykle zajmuje dodatkowy czas. Warto obserwować komunikaty producenta oraz krajowych regulatorów, ponieważ tempo rozwoju rynku leków przeciw otyłości w ostatnich latach jest wyjątkowo szybkie.

Znaczenie dla przyszłości leczenia otyłości

Zatwierdzenie Foundayo wpisuje się w szerszy trend zmian w farmakoterapii otyłości. Po latach dominacji leków w formie zastrzyków, takich jak semaglutyd (Wegovy) czy tirzepatyd (Mounjaro), na rynek zaczynają wchodzić skuteczne opcje doustne. To może mieć ogromne znaczenie dla dostępności leczenia – tabletki są zwykle tańsze w produkcji niż iniekcje, a dla wielu pacjentów forma doustna jest po prostu wygodniejsza i mniej stresująca niż konieczność samodzielnego wykonywania zastrzyków.

Eksperci zwracają uwagę, że taka forma terapii może dotrzeć do szerszej grupy pacjentów – w tym tych, którzy z różnych powodów nie chcą lub nie mogą stosować leków iniekcyjnych. Jednocześnie podkreślają, że sukces leków przeciw otyłości nie powinien przesłaniać znaczenia zmian stylu życia. Farmakoterapia to narzędzie wspierające, a nie zastępujące zdrową dietę, aktywność fizyczną i długofalową opiekę nad pacjentem z otyłością, traktowaną jako choroba przewlekła wymagająca kompleksowego podejścia.

Brytyjska agencja MHRA jako pierwsza w Europie zatwierdziła Foundayo (orforglipron) – doustny lek z grupy GLP-1 przeznaczony do leczenia otyłości i cukrzycy typu 2. Lek przyjmuje się raz dziennie, niezależnie od posiłków, co odróżnia go od innych preparatów doustnych tej klasy. Badania kliniczne III fazy potwierdziły istotną redukcję masy ciała oraz poprawę parametrów metabolicznych. Na razie lek dostępny będzie wyłącznie prywatnie w Wielkiej Brytanii, a jego ewentualne wejście na rynek polski zależy od odrębnej procedury rejestracyjnej w Unii Europejskiej. Eksperci podkreślają, że mimo obiecujących wyników, terapia powinna zawsze towarzyszyć zmianom stylu życia, a nie je zastępować.

Bibliografia

GOV.UK / Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) – "UK first in Europe to authorise orforglipron for weight management and type 2 diabetes", 10 sierpnia 2026. https://www.gov.uk/government/news/uk-first-in-europe-to-authorise-orforglipron-for-weight-management-and-type-2-diabetes

The Pharmaceutical Journal (Royal Pharmaceutical Society) – "MHRA approves orforglipron weight-loss pill", 10 sierpnia 2026. https://pharmaceutical-journal.com/article/news/mhra-approves-orforglipron-weight-loss-pill

Wharton S, Aronne LJ, Stefanski A, et al. "Orforglipron, an Oral Small-Molecule GLP-1 Receptor Agonist for Obesity Treatment" (ATTAIN-1). N Engl J Med. 2025. DOI: 10.1056/NEJMoa2511774. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2511774

"Orforglipron, an oral small-molecule GLP-1 receptor agonist, for the treatment of obesity in people with type 2 diabetes (ATTAIN-2)" – phase 3 trial. Lancet. 2026. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41275875/

Rosenstock J, Hsia S, Nevarez Ruiz L, et al. "Orforglipron, an Oral Small-Molecule GLP-1 Receptor Agonist, in Early Type 2 Diabetes" (ACHIEVE-1). N Engl J Med. 2025. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40544435/