Pierwsza taka operacja w Polsce. Lekarze chcą pomóc pacjentom z Alzheimerem

Czy chorobę Alzheimera można wspomagać leczeniem chirurgicznym? Taką możliwość sprawdzają specjaliści z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Słupsku, którzy prowadzą projekt badawczy dotyczący mikrochirurgicznego usprawniania odpływu szkodliwych substancji z mózgu. To pierwsze tego rodzaju przedsięwzięcie w Polsce, na które uzyskano zgodę komisji bioetycznej.

Na czym polega operacja w chorobie Alzheimera?

Pomysł opiera się na założeniu, że usprawnienie odpływu szkodliwych metabolitów z mózgu może wspomóc leczenie chorób neurodegeneracyjnych. Wśród substancji, na których koncentrują się badacze, są białka tau i beta-amyloid, których nieprawidłowe gromadzenie wiąże się z rozwojem choroby Alzheimera.

W mózgu działa układ odpowiedzialny za usuwanie produktów przemiany materii. Naukowcy badają, czy poprawa funkcjonowania dróg odpływu tych substancji może przynieść korzyści osobom z chorobami neurodegeneracyjnymi.

– Operując w miejscu, gdzie wszystkie układy łączą się ze sobą, poprawimy odprowadzanie szkodliwych substancji, czyli usuwanie szkodliwych metabolitów z mózgu – wyjaśniał dr Daniel Maliszewski, chirurg ze słupskiego szpitala.

Warto podkreślić, że nie chodzi o operacyjne usuwanie zmian z mózgu ani o zabieg, którego skuteczność w leczeniu Alzheimera została już jednoznacznie potwierdzona. To eksperymentalne podejście, którego bezpieczeństwo i potencjalne korzyści są przedmiotem badań.

Christina Applegate usłyszała, że nie ma stwardnienia rozsianego. „Wróciłam do punktu wyjścia”

Sprawdź, czy masz je w lodówce. GIS ostrzega przed trzema rodzajami salami

GIS ostrzega przed wodą mineralną. W butelce mogło znaleźć się szkło

GIS ostrzega przed serami. Wykryto Listerię w 5 z 5 próbek

GIS ostrzega przed camembertem. Wykryto bakterię E. coli

Dżuma w Rosji? GIS wyjaśnia, co wiadomo

Robot mikrochirurgiczny i zaawansowana diagnostyka

Podczas zabiegu zespół zamierza wykorzystać zaawansowany sprzęt mikrochirurgiczny. Jak mówił dr Maliszewski w rozmowie z Polskim Radiem Koszalin, procedura ma być wykonywana pod mikroskopem, z wykorzystaniem ultraczułego USG oraz robota mikrochirurgicznego Symani.

Lekarze planują również zastosowanie zieleni indocyjaninowej, która umożliwia obrazowanie naczyń i dróg odpływu dzięki specjalnej technice diagnostycznej.

Precyzja ma tutaj szczególne znaczenie. Chirurdzy pracują w obrębie bardzo drobnych struktur anatomicznych, dlatego wykorzystanie zaawansowanych urządzeń ma ułatwić przeprowadzenie zabiegu.

Kto może zostać zakwalifikowany do operacji?

Nie każdy pacjent z chorobą Alzheimera będzie mógł skorzystać z tej metody. Kwalifikacją zajmują się neurolodzy z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku pod kierownictwem dr. hab. n. med. Kamila Chwojnickiego.

Jak wynika z informacji przekazanych przez zespół, lekarze poszukują przede wszystkim osób we wczesnym stadium choroby. W procesie kwalifikacji wykorzystuje się między innymi badania biomarkerów, które pomagają potwierdzić rozpoznanie.

Według informacji przekazanych przez Polskie Radio Koszalin spośród ponad 100 zgłoszonych osób wybrano grupę pacjentów poddanych dalszej diagnostyce. Do końcowego etapu kwalifikacji przeszło czterech chorych.

To ważny element projektu, ponieważ badacze chcą ustalić nie tylko, czy procedura jest bezpieczna, ale również u których pacjentów może przynieść największe korzyści.

Czy operacja może zatrzymać chorobę Alzheimera?

To najważniejsze pytanie, na które badacze nie znają jeszcze ostatecznej odpowiedzi. Lekarze mają nadzieję, że poprawa odpływu szkodliwych metabolitów może pomóc w spowolnieniu rozwoju choroby, a w wybranych przypadkach przynieść poprawę funkcjonowania pacjentów.

Dr Maliszewski wskazywał również na potrzebę określenia, dla której grupy chorych metoda będzie najbardziej korzystna. Znaczenie mogą mieć między innymi stadium choroby i indywidualne cechy pacjenta.

Nie ma jednak podstaw, by już teraz mówić o skutecznym zatrzymywaniu Alzheimera czy możliwości cofnięcia zmian chorobowych. Na tym etapie najważniejsze jest potwierdzenie bezpieczeństwa zabiegu i zebranie danych pozwalających ocenić jego rzeczywistą skuteczność.

Nowa procedura ma być traktowana jako metoda wspomagająca, a nie zamiennik dostępnego leczenia. Jej miejsce w terapii choroby Alzheimera będzie można określić dopiero po uzyskaniu wyników badań i obserwacji pacjentów.