Niedobór żelaza i anemia – jak rozpoznać problem i skutecznie go leczyć

Objawy niedoboru żelaza

- Wiele pacjentów, a zwłaszcza kobiet zgłasza się do nie z problemem niskiej wartości ferrytyny, a nawet anemizacji z powodu niskich wartości żelaza. Problem jest niezwykle powszechny, nawracający i nigdy nie stanowi ‚urody pacjenta’. Pacjenci bardzo często zgłaszają objawy takie, jak: osłabienie, nadmierne zmęczenie, wypadanie włosów, w bardziej zaawansowanych przypadkach nawet kołatania serca czy zawroty głowy – mówi hematolog.

Najczęstsze sygnały, które mogą świadczyć o niedoborze żelaza, to:

• chroniczne zmęczenie i osłabienie,
• wypadanie włosów,
• kołatania serca, zawroty głowy,
• bladość skóry i błon śluzowych,
• trudności w koncentracji.

Niska ferrytyna – jak dieta może pomóc odbudować magazyny żelaza?

Jak tam w pracy? Stres, nadgodziny i relacje mogą realnie szkodzić zdrowiu

Osłabienie u seniora: kiedy to naturalne starzenie, a kiedy choroba?

Czujesz ciągłe zmęczenie? Lekarz wyjaśnia, jakie badania wykonać

„Ołowiane dzieci” – serial Netflixa inspirowany prawdziwą historią ołowicy u dzieci

Zwolnienie lekarskie na anemię. Niedobory, które utrudniają codzienne funkcjonowanie

Przyczyny niedoboru żelaza

Rozpoznanie niedoboru żelaza wymaga analizy diety i możliwych źródeł utraty pierwiastka.

- Pierwszą kwestią jest zastanowienie się nad podażą żelaza w diecie – czy mamy jakieś wykluczenia dietetyczne, jak wygląda spożycie mięsa, jajek, zielonych warzyw. Po drugie czy nie dochodzi do nadmiernej utraty żelaza? U kobiet bardzo istotne jest zwrócenie uwagi na nadmierne krwawienia miesięczne bądź poza cyklem miesiączkowym, u obu płci obecność krwi w stolcu, moczu, nawracające krwawienia, np. z jamy nosowej – tłumaczy hematolog Karolina Kociszewska.

Najczęstsze przyczyny niedoboru żelaza:

• niewystarczająca podaż żelaza w diecie,
• nadmierne krwawienia (miesiączkowe, z przewodu pokarmowego, z nosa),
• zaburzenia wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego.

Leczenie niedoboru żelaza i anemii

Gdy niedobór żelaza prowadzi do anemii (spadek hemoglobiny poniżej normy), konieczne jest szybkie uzupełnienie pierwiastka.

- Jeżeli pacjent w przebiegu niedoboru żelaza rozwinął anemię, istotne jest szybkie uzupełnienie zapasów żelaza – w formie tabletek bądź płynu. Równocześnie należy zwrócić uwagę na podaż żelaza w diecie i unikanie produktów hamujących wchłanianie żelaza  – podkreśla hematolog.

Kiedy podejrzewać poważniejsze problemy?

Nie zawsze suplementacja żelaza przynosi oczekiwane efekty. W takich przypadkach lekarze szukają głębszych przyczyn:

- Jeżeli pacjent mimo właściwej suplementacji żelaza, dalej nie uzupełnia zapasów ferrytyny bądź hemoglobina nie rośnie – wówczas można podejrzewać zaburzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego bądź istotną utratę krwi -  wyjaśnia Karolina Kociszewska.

Diagnoza anemii z niedoboru żelaza często wymaga współpracy kilku specjalistów:

• ginekologa – w przypadku nadmiernych krwawień miesiączkowych,
• gastroenterologa – przy konieczności diagnostyki przewodu pokarmowego,
• laryngologa – przy nawracających krwotokach z nosa.

- Uzupełnienie zapasów żelaza to zaledwie jeden krok w leczeniu niedoboru tego pierwiastka bądź anemii – zawsze istotne jest zdiagnozowanie przyczyny, która do tego doprowadziła – podsumowuje ekspertka.

Profilaktyka niedoboru żelaza

Aby uniknąć niedoboru żelaza, warto:

• włączyć do diety źródła żelaza, np. mięso, jaja, zielone warzywa,
• kontrolować ewentualne krwawienia,
• unikać nadmiernego spożycia produktów hamujących wchłanianie żelaza (np. kawa, herbata, produkty pełnoziarniste w nadmiarze),
• regularnie wykonywać badania krwi, zwłaszcza ferrytynę i hemoglobinę.