Co określa wskaźnik masy ciała? I czy powinniśmy ufać BMI?

Czym jest i co określa wskaźnik BMI?

BMI (Body Mass Index) jest od lat wykorzystywanym przez specjalistów wskaźnikiem masy ciała. Jak tłumaczy dietetyczka Patrycja Koryciak:

Oblicza się go na podstawie informacji o masie ciała i wzroście. Służy on do oceny ryzyka występowania chorób związanych z nadwagą oraz otyłością takich jak: cukrzyca, choroba niedokrwienna serca czy miażdżyca. Im wyższa wartość BMI, tym ich ryzyko wzrasta - podkreśla.

Warto jednak pamiętać, że BMI jest jedynie narzędziem ogólnym i nie uwzględnia różnych czynników, takich jak skład ciała (np. proporcje mięśni i tkanki tłuszczowej), rozkład tkanki tłuszczowej. Dlatego, dla niektórych osób o podobnym BMI, może istnieć różnica w składzie ciała i ogólnym zdrowiu.

Psychogenne przyczyny otyłości: kiedy za nadwagą stoją emocje, a nie tylko dieta

Czy owoce wieczorem tuczą? Co na to nauka

Waga ważniejsza niż kompetencje? Stygmatyzacja otyłości uderza w kariery i zdrowie Polaków

Ten popularny wskaźnik nie zawsze mówi prawdę: sprawdź, kiedy!

Recepta na Escapelle przy nagłej zmianie masy ciała. Czy waga wpływa na skuteczność?

Kalkulator terminu porodu. Proste narzędzie dla przyszłych mam

Jak prawidłowo obliczyć BMI?

Wskaźnik BMI oblicza się poprzez podzielenie masy ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu: BMI = masa ciała (kg) / (wzrost (m))^2

Wynik BMI można interpretować jako ogólny wskaźnik masy ciała i klasyfikować według kategorii, takich jak:

Istotne jest, aby masa ciała utrzymywała się na poziomie uznawanym za prawidłowy. Niższe wartości mogą prowadzić do zaburzeń menstruacyjnych oraz wpływać negatywnie na płodność - dodaje nasza ekspertka Patrycja Koryciak.

BMI a wiek i płeć

W przypadku osób dorosłych, kategorie BMI (niedowaga, prawidłowa waga, nadwaga, otyłość) są takie same niezależnie od wieku. Jednak w starszym wieku, inne czynniki, takie jak utrata masy mięśniowej (sarkopenia) i zmniejszenie gęstości kostnej, mogą mieć wpływ na ocenę stanu zdrowia i składu ciała.

Wartości BMI są przeznaczone dla osób dorosłych i nie będą dobrym wskaźnikiem na każdym etapie rozwoju - tłumaczy dietetyczka.

Z kolei rozpatrując ten wskaźnik w kontekście płci warto wiedzieć, że:

U kobiet fizjologicznie występuje skłonność do gromadzenia większej ilości tkanki tłuszczowej w porównaniu z tkanką mięśniową niż u mężczyzn.

Patrycja Koryciak podsumowuje:

BMI nie uwzględnia wieku oraz płci, a te aspekty mogą wpłynąć na jego interpretacje.

Czy wskaźnik BMI jest wiarygodny?

Wskaźnik BMI (Body Mass Index) jest powszechnie stosowany jako narzędzie do oceny ogólnego stanu masy ciała. Jest to prosta i szybka metoda, która daje ogólny pogląd na stosunek masy ciała do wzrostu. Jednak warto zrozumieć, że BMI ma swoje ograniczenia i nie jest idealnym miernikiem zdrowia czy składu ciała.

BMI nie jest miarodajnym wskaźnikiem dla osób starszych, kobiet w ciąży, dzieci i młodzieży, oraz osób trenujących siłowo - wylicza specjalistka.

I tłumaczy:

Dla kobiet w ciąży nie oblicza się wskaźnika BMI. W zamian określa się rekomendowany przyrost masy ciała, uwzględniając wartość BMI przed rozpoczęciem ciąży. Należy pamiętać, że jest to kwestia indywidualna i zależy od etapu ciąży.

Ponadto:

Wskaźnik BMI bierze pod uwagę masę ciała bez rozróżnienia na tkankę tłuszczową i mięśniową. U sportowców oraz osób trenujących siłowo BMI będzie mieściło się w granicach przekraczających normę ze względu na zwiększoną zawartość tkanki mięśniowej.

W przypadku osób w wieku 65 lat i wyżej wskaźnik BMI powinien mieścić się w granicach 24.0-29.0.

Dbanie o właściwe wartości BMI w tym wieku jest niezwykle istotne, ponieważ utrzymywanie bardzo niskiego poziomu BMI może przyczynić się do niedożywienia, które z kolei może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych - precyzuje Patrycja Koryciak.

Czy można zmierzyć BMI u dzieci?

Proces wzrostu i rozwoju ciała u dzieci oraz młodzieży jest dynamiczny co prowadzi do ciągłych zmian proporcji masy ciała w stosunku do wzrostu.

W rezultacie, wskaźnik BMI nie zawsze dokładnie odzwierciedla rzeczywiste proporcje tych czynników. W celu dokonania oceny nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia, stosuje się siatki centylowe BMI - podkreśla dietetyczka.

Wyniki należy interpretować następująco:

NOWE

Oblicz, porównaj, kontroluj zdrowie

wypróbuj kalkulatory medyczne!

Sprawdź

Inne wskaźniki dietetyczne

Oprócz BMI warto posłużyć się wskaźnikami, które przedstawią informację na temat zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie. Patrycja Koryciak z Centrum Pacjenta Online wylicza tu:

• Bioimpedancję elektryczną, która  jest nieinwazyjną metodą badania składu ciała, opartą na pomiarze oporu elektrycznego tkanek miękkich, które są przepuszczane przez prąd o niskim natężeniu.
• WHR (waist-to-hip ratio) z kolei określa stosunek obwodu talii do obwodu bioder. Wskazuje na typ otyłości.
• WHtR ( Waist to Height Ratio) jest to stosunek obwodu pasa do wzrostu.

Wskaźnik BMI nie jest wystarczający do dokładnego określenia stanu zdrowia każdej osoby i nie powinien być jedynym kryterium oceny.

Należy pamiętać, że BMI ma istotne znaczenie jako wskazówka oceny ryzyka konsekwencji związanych z nadwagą i otyłością. To proste równanie matematyczne może służyć jako sygnał ostrzegawczy, mobilizujący do podejmowania świadomych działań mających na celu utrzymanie zdrowia - podpowiada dietetyczka Patrycja Koryciak.