Relacja między dzieckiem a dziadkami to jedna z najpiękniejszych więzi, jaką dziecko może nawiązać w swoim życiu. Bliskość z dziadkami daje dzieciom nie tylko poczucie bezpieczeństwa, ale również cenne lekcje życiowe. Co więcej, relacje te mogą kształtować młodsze pokolenie w sposób, który wpływa na jego rozwój emocjonalny, społeczny, a także moralny. Jak zatem budować zdrowe więzi międzypokoleniowe i co można zrobić, by te relacje były pełne szacunku i wsparcia? Na te pytania odpowiada psycholog Maria Flak z Poradni Zdrowia Psychicznego Psychoklinika.
Bliska relacja z dziadkami to dla dziecka nie tylko ciepło i poczucie bezpieczeństwa, ale także unikalna możliwość obcowania z innym systemem wartości i spojrzeniem na świat. Starsze pokolenie często kieruje się zasadami, które dla dzisiejszej młodzieży mogą wydawać się nieco staroświeckie, ale w rzeczywistości mogą okazać się bardzo cenną lekcją życia.
Dziadkowie uczą cierpliwości, szacunku do ludzi i rzeczy, konsekwencji oraz tego, jak dbać o relacje i przedmioty – mówi psycholog i terapeuta TSR Maria Flak.
Dziadkowie mogą pokazać dziecku, że nie wszystko trzeba od razu wyrzucać, gdy się popsuje – czasem wystarczy naprawić. Babcia, która zaceruje dziurę w spodniach, czy dziadek, który wyjaśni, że trudne chwile w przyjaźni nie oznaczają końca relacji, to przykłady wartościowych lekcji.
- To podejście – wytrwałość i dbałość o relacje – jest dziś coraz rzadsze, a jednocześnie niezwykle wartościowe – dodaje psycholog.
Podstawą zdrowych relacji międzypokoleniowych jest wzajemny szacunek – zarówno ze strony dzieci wobec dziadków, jak i odwrotnie. Ważne jest zachowanie naturalnych ról: dziadkowie nie powinni zastępować rodziców, ale pełnić rolę mądrego przewodnika, który doradzi, ale nie narzuci swojej woli. Często dziadkowie mogą pomóc rodzicom, pokazując dziecku inną perspektywę, co może pomóc w zrozumieniu punktu widzenia obu stron. Są pewnym mostem między rodzicami a dziećmi.
- Dziadkowie pełnią rolę wsparcia, a nie osób, które wyręczają w wychowaniu. Powinni wspierać, ale też pozwalać wnukom na samodzielność – mówi Maria Flak.
Często zdarza się, że dziadkowie chcą wyręczać wnuki w codziennych obowiązkach, np. robić lekcje czy rozwiązywać konflikty. Jednak, jak podkreśla psycholog:
- To może prowadzić do wykorzystywania dobroci dziadków, a nie budowania zdrowych relacji. Relacje z dziadkami powinny być oparte na obecności, zaangażowaniu i zrozumieniu. „To nie tylko wtedy, gdy trzeba coś zrobić, ale także wtedy, gdy jest to potrzeba serca – dodaje ekspertka.
Zrozumienie i szacunek dla roli każdej ze stron to fundament zdrowych relacji między rodzicami a dziadkami. Dziadkowie powinni wspierać decyzje rodziców i nie podważać ich autorytetu, nawet jeśli mają odmienne podejście do wychowania. Różnice w poglądach są naturalne, ale ważne jest, aby omawiać je w atmosferze dialogu.
- Warto rozmawiać o różnicach w podejściu w sposób spokojny i pełen szacunku, aby nie podważyć autorytetu rodziców – zauważa Maria Flak.
Dziadkowie mogą dzielić się doświadczeniem, ale nie powinni wchodzić w rolę osób, które „wiedzą lepiej”. Niezwykle ważne jest, aby nie robić nic za plecami rodziców.
- Dziecko musi wiedzieć, że jeśli mama zabroni czegoś, to nie pójdzie do babci, która pozwoli – mówi psycholog.
Szacunek do rodzicielskich decyzji jest kluczowy w budowaniu spójnych relacji w rodzinie.
Wyznaczanie granic przez dziadków nie musi oznaczać chłodnej postawy. Wręcz przeciwnie, może to być wyraz troski i miłości. Dziadkowie powinni mówić o swoich uczuciach, potrzebach i wyjaśniać, dlaczego coś jest dla nich ważne, jednocześnie słuchając dzieci i starając się zrozumieć ich perspektywę.
- Komunikacja jest kluczowa, zarówno w wyznaczaniu granic, jak i w utrzymywaniu bliskiej więzi – podkreśla Maria Flak.
Dziadkowie powinni być otwarci, ale jednocześnie stanowczy w kwestiach, które są dla nich istotne.
- To wspieranie polega na obecności, rozmowie i wspólnym szukaniu rozwiązań, a nie na pobłażaniu czy nakazywaniu – dodaje psycholog.
Najczęstszym błędem dziadków jest brak respektowania zasad ustalonych przez rodziców.
- Kiedy babcia mówi »u mnie możesz«, mimo że mama czegoś zabroniła, dziecko uczy się, że granice są płynne – mówi Maria Flak.
Innym problemem jest nadmierne wyręczanie wnuków, np. robienie lekcji, ciągłe kupowanie prezentów, co nie uczy odpowiedzialności. Dziadkowie często też komentują metody wychowawcze rodziców przy dziecku, co podważa autorytet rodziców.
Z kolei rodzice często popełniają błąd, narzucając dzieciom obowiązek utrzymywania kontaktu z dziadkami „bo to babcia, musisz ją kochać”, zamiast pozwolić na budowanie relacji na własnych zasadach. Ponadto, ograniczanie kontaktu z dziadkami z powodu konfliktów rodzinnych może wpłynąć na dziecko w negatywny sposób.
Rytuały, które są powtarzalne i pełne ciepła, pomagają w budowaniu silnej więzi między pokoleniami. Wspólne obiady, wakacje, kartki na święta, pieczenie ciast czy granie w planszówki – to wszystko tworzy niezatarte wspomnienia.
- Rytuał nie musi być wielki. Może to być także rozmowa telefoniczna w niedzielę czy wspólne oglądanie serialu – zauważa Maria Flak.
Dziadkowie, którzy potrafią słuchać i nie oceniać, budują zaufanie, które jest fundamentem przyjaźni.
- Autorytet nie musi polegać na stawianiu granic, ale na spójności między słowami a czynami – mówi psycholog.
Ważne jest również, by dziadkowie dawali przestrzeń na zabawę, żarty, wspólne pasje.
Dziadkowie nie muszą znać najnowszych trendów, ale jeśli pokażą zainteresowanie światem wnuków, będą dla nich autorytetem i przyjacielem na całe życie.
Przebodźcowanie dzieci w święta – jak je rozpoznać i łagodnie reagować?
Świąteczne prezenty pod lupą. Lekarze pokazują gablotę grozy: to naprawdę połykają dzieci!
Syndrom „grzecznej dziewczynki”: dlaczego córka nigdy nie mówi „nie” i czym to grozi?
Wysoko wrażliwe dziecko – jak rozpoznać i jak wspierać, by nie przeciążyć emocjonalnie?
Jak wspierać dziecko w adaptacji do nowych sytuacji: szkoła, przeprowadzka, zmiana otoczenia?
Psychoterapia rodzinna – jak pomaga w poprawie relacji i wychowaniu dzieci?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Przebodźcowanie dzieci w święta – jak je rozpoznać i łagodnie reagować?
Świąteczne prezenty pod lupą. Lekarze pokazują gablotę grozy: to naprawdę połykają dzieci!
Syndrom „grzecznej dziewczynki”: dlaczego córka nigdy nie mówi „nie” i czym to grozi?
Wysoko wrażliwe dziecko – jak rozpoznać i jak wspierać, by nie przeciążyć emocjonalnie?
Jak wspierać dziecko w adaptacji do nowych sytuacji: szkoła, przeprowadzka, zmiana otoczenia?
Psychoterapia rodzinna – jak pomaga w poprawie relacji i wychowaniu dzieci?