Od 1 sierpnia 2026 roku polski program badań przesiewowych przechodzi fundamentalną transformację. Ministerstwo Zdrowia, opierając się na rekomendacjach ekspertów i wynikach badań klinicznych, zastępuje klasyczną cytologię nowoczesnym, molekularnym testem w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka (HPV HR). Zmiana ta, obejmująca ponad 10 milionów kobiet w Polsce, stanowi milowy krok w walce o zdrowie publiczne i realną szansę na znaczące obniżenie zachorowalności oraz umieralności z powodu nowotworów szyjki macicy.
Cytologia, przez dekady stanowiąca złoty standard diagnostyki, opiera się na ocenie morfologicznej komórek pobranych z szyjki macicy. Choć uratowała miliony istnień, posiada istotne ograniczenia – jest badaniem subiektywnym, podatnym na błędy interpretacyjne i charakteryzującym się umiarkowaną czułością, szczególnie w wykrywaniu wczesnych zmian.
Współczesna wiedza medyczna wskazuje, że niemal 95% przypadków raka szyjki macicy ma bezpośredni związek z przetrwałą infekcją wirusem HPV HR. Test molekularny nie ocenia wyglądu komórek, lecz identyfikuje materiał genetyczny wirusa, co pozwala na wykrycie zagrożenia na długo przed tym, jak zainfekowane komórki zaczną przekształcać się w nowotworowe zmiany widoczne pod mikroskopem.
Wprowadzany test molekularny (HPV High Risk) jest metodą o blisko dwukrotnie wyższej skuteczności w wykrywaniu stanów przedrakowych stopnia CIN2+ w porównaniu do badania cytologicznego. Jego przewagi są bezdyskusyjne:
Nowe zasady są w pełni finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjentki nie muszą obawiać się kosztów diagnostyki.
Bibliografia:
Ministerstwo Zdrowia, „Nowe zasady profilaktyki raka szyjki macicy – test HPV HR”, onkopedia.pl
Narodowy Fundusz Zdrowia, „Masz prawo do testu HPV”, pacjent.gov.pl
Znajdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Procedura pobrania materiału przez lekarza lub położną jest dokładnie taka sama, jak w przypadku klasycznej cytologii, więc nie wymaga od pacjentki żadnych dodatkowych przygotowań. Różnica polega jedynie na sposobie analizy laboratoryjnej wymazu, który zamiast pod mikroskopem, badany jest za pomocą nowoczesnych technik molekularnych.
Cytologia była doskonałym narzędziem w czasach, gdy nie dysponowaliśmy precyzyjnymi testami molekularnymi, jednak medycyna stale ewoluuje, dążąc do jak najwcześniejszej diagnostyki. Przejście na testy HPV to wyraz postępu technologicznego, który pozwala wykrywać przyczyny choroby, a nie tylko jej zaawansowane skutki.
Strach jest naturalny, jednak warto uświadomić sobie, że wynik pozytywny daje nam bezcenny czas na podjęcie działań medycznych, zanim choroba realnie się rozwinie. Dzięki nowoczesnym metodom wczesnego wykrywania infekcji HPV, rak szyjki macicy jest schorzeniem, które w niemal 100% przypadków można skutecznie kontrolować lub wyleczyć.
Od 1 lipca centralna e-rejestracja obowiązkowa dla mammografii, testu HPV HR i wizyt kardiologicznych
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Od 1 lipca centralna e-rejestracja obowiązkowa dla mammografii, testu HPV HR i wizyt kardiologicznych
Rak szyjki macicy. Ginekolog: wzrasta liczba przypadków wśród młodych kobiet