Lex Szarlatan przyjęty przez rząd. Silniejsza ochrona pacjentów przed pseudomedycyną i oszustwami

Nowe przepisy mają wzmocnić bezpieczeństwo pacjentów i ograniczyć ryzyko korzystania z niesprawdzonych metod leczenia, które mogą opóźniać właściwą diagnostykę i terapię zgodną z aktualną wiedzą medyczną.

Koniec z pseudomedycyną i fałszywymi terapiami

Nowelizacja ustawy odpowiada na rosnący problem ofert „cudownych terapii” i niezweryfikowanych metod leczenia, które często są promowane w internecie oraz mediach społecznościowych. Takie działania mogą prowadzić do realnych zagrożeń zdrowotnych – od rezygnacji z leczenia po opóźnienie diagnozy poważnych chorób.

Jak podkreślają autorzy zmian, celem jest przywrócenie jasnych zasad w systemie ochrony zdrowia oraz wzmocnienie zaufania pacjentów do medycyny opartej na faktach.

„Jeden Polak objęty nadzorem epidemiologicznym”. GIS wydał komunikat ws. hantawirusa na statku m/v Hondius

Hantawirus na statku MV Hondius. Czy jest powód do niepokoju? Eksperci wyjaśniają źródło zakażeń

Trzy zgony na statku wycieczkowym. Czy to hantawirus? Co wiadomo o chorobie

Przed majówką warto to wiedzieć: kiedy nie jechać na SOR

Rewolucja w ochronie zdrowia. Rząd przyjął ustawę o e-zdrowiu – co zmieni się dla pacjentów?

Nie jedz tego tatara. Wykryto groźną bakterię Salmonella

Minister zdrowia: „Nie ma przyzwolenia dla pseudonaukowych eksperymentów”

Jednym z kluczowych elementów komunikatu rządu jest zdecydowane stanowisko wobec dezinformacji i praktyk pseudomedycznych. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśla znaczenie bezpieczeństwa pacjentów i oparcia medycyny na wiedzy naukowej:

- Zaufanie do systemu ochrony zdrowia musimy budować w oparciu o zapewnienie bezpieczeństwa pacjentom. Nie ma naszego przyzwolenia dla pseudonaukowych eksperymentów, które żerują na strachu i bezradności. Współczesna medycyna musi opierać się na faktach, aktualnej wiedzy naukowej i doświadczeniu specjalistów, a nie na manipulacji czy oszustwie. Przyjęte dziś przez rząd przepisy to potężne narzędzie do walki z pseudomedycyną i dezinformacją, które zagrażają życiu Polek i Polaków. Dzięki tym zmianom przywrócimy w ochronie zdrowia jasne zasady i uczciwość – podkreśla minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Silniejsze kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta

Nowelizacja znacząco wzmacnia rolę Rzecznika Praw Pacjenta. Dzięki zmianom Rzecznik będzie mógł szybciej reagować na nielegalne i niebezpieczne praktyki – również wobec podmiotów działających bez wymaganych wpisów do rejestrów.

Wśród nowych narzędzi znajdą się m.in.:

• możliwość wydawania ostrzeżeń publicznych,
• decyzje tymczasowe nakazujące natychmiastowe wstrzymanie szkodliwych działań,
• wzmocniona rola w postępowaniach cywilnych dotyczących naruszeń praw pacjenta,
• wyższe kary finansowe dla podmiotów łamiących przepisy.

Projekt przewiduje kary do 1 mln zł za naruszanie zbiorowych praw pacjentów oraz do 100 tys. zł za brak współpracy z Rzecznikiem. Co istotne, sankcje będą mogły być nakładane również wtedy, gdy działalność zostanie zakończona tuż przed wydaniem decyzji.

Rzecznik Praw Pacjenta: „Lex Szarlatan to ochrona obywateli”

Zmiany wprost uderzają w proceder zarabiania na dezinformacji medycznej i fałszywych obietnicach zdrowotnych. Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec zwraca uwagę na skalę zagrożeń w przestrzeni internetowej:

- Dziś szarlatani wykorzystują nowe technologie i serwisy społecznościowe, aby manipulować lękiem, bezradnością i nadzieją pacjentów szukających pomocy. Szerzona przez nich pseudowiedza prowadzi do chaosu, utraty zdrowia i oszustw opartych na fałszywej nadziei. Państwo nie może być bierne wobec tych, którzy zarabiają na dezinformacji medycznej. Nowe przepisy pozwolą mocniej stanąć po stronie pacjentów i ich rodzin, będących ofiarami oszustw medycznych. Lex Szarlatan to ochrona obywateli, oparta na wiedzy, odpowiedzialności i prawie do rzetelnej informacji – dodaje Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

Co pozostaje poza zakresem ustawy?

Ważnym elementem projektu jest wyraźne rozdzielenie działalności legalnej od praktyk szkodliwych. Ustawa nie ogranicza takich obszarów jak:

• zielarstwo,
• kosmetologia,
• podologia,
• joga,
• masaż.

Regulacje dotyczą wyłącznie sytuacji, w których niesprawdzonym metodom przypisuje się działanie lecznicze lub gdy ich promowanie prowadzi do rezygnacji z diagnostyki i leczenia opartego na medycynie konwencjonalnej.

Ochrona pacjentów i walka z dezinformacją – nowy standard

Nowe przepisy mają wejść w życie po 3 miesiącach od ich ogłoszenia. Według założeń ustawodawcy pacjenci zyskają realne narzędzia ochrony przed nieuczciwymi praktykami, a Rzecznik Praw Pacjenta – skuteczne instrumenty do egzekwowania prawa.

Reforma wpisuje się w szerszy trend walki z dezinformacją w ochronie zdrowia.