W Polsce notuje się gwałtowny wzrost zachorowań na krztusiec. Tylko od stycznia do końca września 2024 roku potwierdzono aż 14 584 przypadki – to ponad 25 razy więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Eksperci ostrzegają: to nie jest już tylko choroba dzieci. Dorośli, którzy nie uzupełnili szczepień, mogą nie tylko ciężko przechodzić krztusiec, ale także zarażać najbardziej narażone grupy - niemowlęta i osoby z obniżoną odpornością.
- Krztusiec to bardzo zaraźliwa choroba. Jedna osoba może zarazić nawet 15-17 innych - to więcej niż przy grypie czy COVID-19. Problem w tym, że u dorosłych choroba często przebiega z nietypowymi objawami - np. tylko jako kaszel - przez co nie jest rozpoznawana - wskazuje dr n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny.
Choć kojarzony głównie z wiekiem dziecięcym, krztusiec coraz częściej dotyka dorosłych. U wielu z nich odporność nabyta w dzieciństwie już dawno wygasła. Jak zauważają eksperci, szczepienia przypominające są dziś kluczowe - i niestety, zbyt rzadko wykonywane.
- Wielu dorosłych nie wie, że ich odporność po szczepieniach z dzieciństwa wygasła. Dorośli, którzy nie uzupełnili szczepień, mogą być bezobjawowymi nosicielami i stanowić realne zagrożenie dla niemowląt - dodaje dr n. med. Paweł Grzesiowski.
Według specjalistów, odporność poszczepienna przeciw krztuścowi utrzymuje się od 4 do 12 lat. Oznacza to, że osoby dorosłe powinny szczepić się co 5–10 lat. Obecnie takie szczepienie nie jest obowiązkowe, co sprawia, że wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy z potrzeby jego wykonania.
- W przypadku krztuśca leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów takich jak duszność, kaszel czy bezdech, ale nie zwalcza samej choroby. Jedyną realną ochroną jest profilaktyka, czyli szczepienie – podkreśla prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar, ekspert Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
Eksperci zgodnie apelują: uzupełnianie szczepień ochronnych powinno być stałym elementem profilaktyki zdrowotnej dorosłych, zwłaszcza że nowe dane z Europy również pokazują wzrost zachorowań.
Dla kobiet w ciąży szczepienie przeciwko krztuścowi to szczególnie ważna forma profilaktyki. Chroni nie tylko przyszłą mamę, ale przede wszystkim noworodka - najbardziej narażonego na powikłania.
- Szczepienie kobiet w ciąży przeciw krztuścowi to podwójna korzyść – chronimy matkę i noworodka. W USA takie szczepienie przyjmuje prawie 60% ciężarnych, podczas gdy w Polsce ta liczba wciąż nie przekracza 25%. To wyraźny sygnał, że istnieje duża szansa na poprawę świadomości oraz dostępności szczepień wśród przyszłych mam w naszym kraju - zaznacza prof. Kuchar.
W Polsce każda ciężarna może bezpłatnie zaszczepić się przeciwko krztuścowi w swojej poradni POZ. To rozwiązanie dostępne, skuteczne i rekomendowane.
W ramach działań edukacyjnych GIS zorganizował briefing z udziałem ekspertów, po którym pracownicy Inspektoratu i ich rodziny mieli możliwość uzupełnienia szczepień przeciwko krztuścowi, tężcowi, błonicy i polio.
- Rolą pracodawcy jest również dbanie o profilaktykę chorób zakaźnych, a więc także organizowanie szczepień - podkreśla dr n. med. Paweł Grzesiowski. - Zdrowy pracownik to dobrze funkcjonujący zakład pracy.
To podejście może stanowić dobry przykład dla innych instytucji - również prywatnych.
Od 2022 roku pielęgniarki mogą samodzielnie kwalifikować dorosłych do szczepień ochronnych - co zwiększa dostępność do profilaktyki.
- Pielęgniarki posiadają odpowiednie kompetencje kliniczne. Zatem ich większe zaangażowanie w szczepienia to realna szansa na wzrost wyszczepialności - wskazuje dr n. o zdr. Karolina Prasek, dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa Medicover.
To kolejny dowód na to, że warto inwestować w rozwój systemu ochrony zdrowia opartego na prewencji.
Jeśli na któreś pytanie odpowiedziałeś/aś „tak” - skontaktuj się ze swoją poradnią POZ lub placówką medyczną i rozważ szczepienie przypominające.
Źródło: GIS
Szczepienia przeciw HPV wkrótce obowiązkowe – co to oznacza dla dzieci i rodziców?
Ochrona przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Postaw na szczepienie
Otocz bliskich kokonem bezpieczeństwa: zaszczep się
Niepokojący wzrost zachorowań na odrę. WHO alarmuje
Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2025 rok. Co warto wiedzieć?
Sprawdzą, czy zaszczepiłeś dziecko. Ruszają kontrole GIS
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Szczepienia przeciw HPV wkrótce obowiązkowe – co to oznacza dla dzieci i rodziców?
Ochrona przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Postaw na szczepienie
Otocz bliskich kokonem bezpieczeństwa: zaszczep się
Niepokojący wzrost zachorowań na odrę. WHO alarmuje
Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2025 rok. Co warto wiedzieć?
Sprawdzą, czy zaszczepiłeś dziecko. Ruszają kontrole GIS