WZW typu A wraca? GIS alarmuje o wzroście zachorowań w Polsce

WZW typu A – liczba zakażeń rośnie

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, nazywane potocznie „żółtaczką pokarmową”, ponownie stało się istotnym problemem epidemiologicznym w Polsce. Jak poinformował Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski, do połowy lipca 2026 roku odnotowano ponad 1413 przypadków zakażeń. To ponad czterokrotny wzrost w porównaniu z tym samym okresem poprzedniego roku.

Zdaniem GIS najczęstsze źródła zakażeń związane są z szeroko rozumianą gastronomią, a także z sytuacjami, w których dochodzi do kontaktu z wirusem na drodze fekalno-oralnej. Inspekcja zwraca również uwagę na zakażenia związane z kontaktami seksualnymi, szczególnie w określonych grupach ryzyka.

Fala zachorowań na WZW A w Czechach. Polskie MSZ apeluje o ostrożność i ostrzega podróżujących

Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby. Miliony osób żyją z zakażeniem, nie wiedząc o chorobie

Międzynarodowy Dzień Walki z WZW C – dlaczego badania są tak ważne?

GIS alarmuje: wzrost zakażeń WZW A w Polsce. Jak się chronić?

Śmierć kobiety po szczepieniu? Prokuratura we Wrocławiu wszczyna śledztwo

Zastój żółci. Przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest wirusowe zapalenie wątroby typu A?

WZW typu A to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa HAV, który atakuje wątrobę. W odróżnieniu od wirusowego zapalenia wątroby typu B i C zakażenie HAV nie prowadzi zazwyczaj do przewlekłej choroby, jednak jego przebieg może być uciążliwy i wiązać się z wielotygodniowym osłabieniem.

Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową. Wirus może znajdować się w zanieczyszczonej żywności lub wodzie. Ryzyko wzrasta szczególnie tam, gdzie trudno zachować odpowiednie standardy higieniczne – na przykład podczas podróży, jedzenia w przypadkowych miejscach czy korzystania z produktów przygotowywanych przez wiele osób.

Jak dochodzi do zakażenia WZW typu A?

Wirus HAV bardzo łatwo przenosi się między ludźmi. Do zakażenia może dojść wtedy, gdy niewielkie ilości wirusa trafią do przewodu pokarmowego. Często przyczyną jest brak odpowiedniej higieny rąk po skorzystaniu z toalety lub przed przygotowywaniem i spożywaniem posiłków.

Źródłem zakażenia może być również żywność przygotowana przez osobę, która jest zakażona, ale jeszcze nie ma wyraźnych objawów choroby. Z tego powodu tak ważne są zasady bezpieczeństwa żywności w restauracjach, barach i punktach gastronomicznych.

Objawy WZW typu A. Choroba może przypominać zwykłą infekcję

Pierwsze objawy zakażenia wirusem HAV często nie są charakterystyczne. Pacjenci mogą skarżyć się na zmęczenie, osłabienie, gorączkę, brak apetytu, nudności, bóle brzucha czy bóle mięśni.

Po kilku dniach lub tygodniach mogą pojawić się symptomy bardziej typowe dla choroby wątroby. Należą do nich m.in. ciemne zabarwienie moczu, jasny stolec, świąd skóry oraz zażółcenie skóry i białkówek oczu.

Nie każdy pacjent przechodzi zakażenie w taki sam sposób. U części osób choroba ma łagodny przebieg, ale u innych może prowadzić do znacznego osłabienia i wymagać kontroli lekarskiej.

Jak chronić się przed WZW typu A?

Podstawą profilaktyki jest przestrzeganie zasad higieny. Szczególnie ważne jest dokładne mycie rąk po skorzystaniu z toalety oraz przed jedzeniem i przygotowywaniem posiłków. Warto również pamiętać o dokładnym myciu owoców i warzyw oraz właściwym przechowywaniu żywności, zwłaszcza podczas upałów.

Podczas wakacyjnych wyjazdów należy zachować ostrożność przy wyborze miejsc, w których spożywamy posiłki, a także zwracać uwagę na jakość wody i sposób przygotowania jedzenia.

Jedną z najskuteczniejszych metod ochrony przed WZW typu A są szczepienia. Szczególnie warto omówić je z lekarzem przed podróżą do krajów, w których ryzyko zakażenia jest większe, a także w przypadku osób znajdujących się w grupach zwiększonego ryzyka.

GIS kontroluje wakacyjną gastronomię

W związku ze zwiększoną liczbą turystów Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi w okresie wakacyjnym wzmożony nadzór nad bezpieczeństwem żywności.

Od końca czerwca do końca lipca 2026 roku skontrolowano blisko 5 tys. zakładów małej gastronomii oraz obiektów żywienia zbiorowego obsługujących zorganizowany wypoczynek dzieci i młodzieży. Kontrole objęły również restauracje hotelowe, pensjonaty, gospodarstwa agroturystyczne i inne miejsca oferujące wyżywienie.

Łącznie przeprowadzono ponad 5700 kontroli. Nieprawidłowości stwierdzono w 807 obiektach. Najczęściej dotyczyły one warunków sanitarnych pomieszczeń, niewłaściwego przechowywania żywności, higieny personelu oraz braku odpowiednich informacji o alergenach.

Jak podkreśla GIS, część problemów jest związana ze specyfiką sezonu letniego – większą rotacją pracowników i działalnością sezonowych punktów gastronomicznych.

Czy WZW typu A jest groźne?

U większości osób zakażenie kończy się całkowitym wyzdrowieniem i pozostawia trwałą odporność. Choroba może jednak powodować silne osłabienie, a powrót do pełnej formy może zajmować wiele tygodni.

Szczególnej uwagi wymagają osoby starsze oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi, u których przebieg infekcji może być cięższy.

Źródło: GIS