HPV to nie tylko rak szyjki macicy. Wirus może mieć związek także z nowotworami głowy i szyi

Nowotwory głowy i szyi dotyczą także młodych osób

Jak informuje GIS, w Polsce i innych krajach Europy obserwowane jest zjawisko epidemiologiczne polegające na wzroście liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi wśród osób poniżej 40. roku życia, które nigdy nie paliły papierosów ani nie nadużywały alkoholu.

Szczególną uwagę zwraca się na nowotwory części ustnej gardła, w tym migdałków i nasady języka. Według informacji przekazanych przez GIS są one w dużej mierze związane z zakażeniem wirusem HPV.

Darmowa tomografia płuc na NFZ. Kto może skorzystać z badania NDTK?

10-latek z guzem mózgu przeszedł nowatorską operację. Pierwszy taki zabieg w południowej Polsce

70-latek miał dwa niezależne nowotwory. Lekarze przeprowadzili wyjątkowo rozległą operację robotyczną

e-DiLO już działa. Nowa karta onkologiczna ma uporządkować leczenie pacjentów

Rak płuca: więcej możliwości leczenia. Zmiany dotyczą także pacjentów przed operacją

Przełom w transplantologii. WUM wykonał pierwsze chimeryczne przeszczepienie wątroby

HPV może dotyczyć także mężczyzn

HPV nie jest problemem dotyczącym wyłącznie kobiet. Jak podkreśla GIS:

- HPV może zakazić się każdy dorosły mężczyzna. Nosiciele mogą rozwinąć m.in. raka odbytu, prącia, krtani czy migdałków.

To właśnie dlatego kampania „Nie odbieraj sobie głosu” zwraca uwagę także na profilaktykę HPV wśród chłopców i mężczyzn.

Szczepienie przeciw HPV. Nie tylko dla dziewcząt

GIS przypomina, że szczepienie przeciw HPV jest najbardziej skuteczne u dziewcząt i młodych kobiet przed rozpoczęciem współżycia seksualnego. Jednocześnie z profilaktyki mogą skorzystać również chłopcy i mężczyźni.

Jak wskazuje dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny, nie oznacza to, że po rozpoczęciu życia seksualnego szczepienie przestaje mieć sens.

- Nie ma wieku, powyżej którego nie powinno się szczepić.

GIS zwraca także uwagę, że przebyte zakażenie jednym typem HPV nie oznacza ochrony przed innymi typami wirusa. Z tego powodu również osoby, które miały już kontakt z HPV, mogą odnieść korzyść ze szczepienia.

Jakie objawy mogą wskazywać na nowotwór głowy i szyi?

Nowotwory głowy i szyi mogą początkowo przypominać infekcję górnych dróg oddechowych. Dlatego GIS zwraca uwagę na objawy, które utrzymują się dłużej niż 3 tygodnie i nie mają związku z infekcją.

Należą do nich:

• problemy z połykaniem,
• guz na szyi,
• ból gardła,
• czerwone lub białe zmiany w jamie ustnej,
• niegojące się owrzodzenie języka,
• niedrożność nosa,
• krwawy wyciek z nosa,
• przewlekła chrypka.

W przypadku utrzymujących się objawów GIS wskazuje na potrzebę konsultacji z lekarzem laryngologiem.

Około 60 proc. przypadków wykrywanych jest późno

Problemem pozostaje również moment rozpoznania choroby. Jak wynika z danych przekazany przez GIS, około 60 proc. nowotworów głowy i szyi w Polsce jest diagnozowanych w późnym stadium.

Prof. Andrzej Kawecki, zastępca dyrektora ds. klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii PIB i kierownik Kliniki Nowotworów Głowy i Szyi, zwraca uwagę na znaczenie wczesnego wykrywania.

- Wczesne wykrycie nowotworu zwiększa szanse na całkowite wyleczenie.

Dlatego jednym z celów kampanii jest zwrócenie uwagi na objawy, których nie należy ignorować, szczególnie jeśli utrzymują się przez kilka tygodni.

„Nie odbieraj sobie głosu” – ruszyła kampania

Kampania „Nie odbieraj sobie głosu” została przygotowana przez Główny Inspektorat Sanitarny we współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego oraz Narodowym Instytutem Onkologii PIB. Jej głównym tematem są nowotwory głowy i szyi, ze szczególnym uwzględnieniem młodych osób oraz roli HPV. Organizatorzy przypominają również o znaczeniu szczepień przeciw HPV.

Akcja jest związana z Europejskim Tygodniem Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, który odbędzie się 21–25 września 2026 roku. W wybranych klinikach będzie można w tym czasie skorzystać z badań profilaktycznych.

HPV i profilaktyka nowotworów

GIS przypomina, że HPV jest wirusem powszechnym i przenosi się przede wszystkim drogą kontaktów seksualnych. Szczepienia są jednym z elementów profilaktyki zakażeń HPV. W Polsce powszechny program szczepień przeciw HPV obejmuje dziewczęta i chłopców po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14 lat. Szczepienia są dostępne również dla starszych osób na zasadach określonych w programie refundacji.

Jak podkreśla GIS, profilaktyka HPV powinna być traktowana jako element zapobiegania chorobom nowotworowym, a nie wyłącznie jako sposób ochrony przed rakiem szyjki macicy.