Rak prostaty to najczęstszy nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce. Choć diagnoza budzi lęk, współczesna medycyna daje coraz większe szanse na skuteczne leczenie, a w wielu przypadkach – na długie życie z chorobą. Kluczowe są jednak regularne badania profilaktyczne i świadome podejście do terapii. O tym, co każdy mężczyzna powinien wiedzieć o diagnostyce, leczeniu i roli psychiki w walce z rakiem prostaty, rozmawiamy z dr hab. n. med. prof. URad. Joanną Jońską, onkologiem klinicznym ze Zdrowie Pro.
Czy rzeczywiście mamy powody do niepokoju?
Joanna Jońska: Tak, ale to nie znaczy, że musimy wpadać w panikę. Rak prostaty występuje często, ale dzięki rozwojowi medycyny i świadomości społecznej wykrywamy go coraz wcześniej, a wczesne stadium oznacza bardzo dobrą prognozę. Warunek jest jeden – mężczyzna musi się badać regularnie.
Jakie badania profilaktyczne są najważniejsze?
Joanna Jońska: Dwa podstawowe to badanie stężenia PSA we krwi (antygen specyficzny dla prostaty) i badanie per rectum, czyli palpacyjne badanie gruczołu krokowego przez odbyt. Dodatkowo wykonuje się USG przezodbytnicze, rezonans magnetyczny prostaty, a w razie nieprawidłowości – biopsję. Kluczowe jest, by te badania były wykonywane regularnie, szczególnie po 50. roku życia, a przy obciążeniu rodzinnym – już po 40.
Czy każdy rak prostaty wymaga leczenia onkologicznego?
Joanna Jońska: Nie. Część nowotworów prostaty rośnie bardzo powoli i przez wiele lat nie daje żadnych objawów ani zagrożenia dla życia. W takich przypadkach stosujemy tzw. aktywny nadzór – monitorujemy PSA, regularnie badamy pacjenta, ale nie włączamy od razu leczenia. Leczenie wdrażamy dopiero wtedy, gdy nowotwór zaczyna się rozwijać.
Jakie są metody leczenia, gdy interwencja jest konieczna?
Joanna Jońska: Możliwości jest kilka: chirurgiczne usunięcie prostaty (prostatektomia), radioterapia, a także leczenie systemowe, np. hormonalne lub chemioterapia – w zależności od stopnia zaawansowania choroby. Wybór metody zależy od wielu czynników: wieku pacjenta, stanu ogólnego, stopnia zaawansowania raka, preferencji pacjenta i możliwych działań niepożądanych.
Leczenie hormonalne budzi sporo emocji. Na czym ono polega?
Joanna Jońska: Rak prostaty rośnie pod wpływem testosteronu. Leczenie hormonalne polega na obniżeniu jego poziomu, co spowalnia rozwój choroby, a w wielu przypadkach zatrzymuje go na lata. Stosujemy leki blokujące produkcję hormonów lub działające bezpośrednio na receptory. Może to wiązać się z objawami ubocznymi – jak uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie – ale u wielu pacjentów terapia jest dobrze tolerowana i skuteczna.
Czy rak prostaty w zaawansowanym stadium jest uleczalny?
Joanna Jońska: W stadium rozsianym nie mówimy już o wyleczeniu, ale o leczeniu przewlekłym – tak jak w przypadku cukrzycy czy nadciśnienia. Nowoczesne terapie pozwalają żyć z chorobą przez wiele lat przy dobrej jakości życia. Celem leczenia jest kontrola choroby, zmniejszenie objawów i wydłużenie życia.
Jakie znaczenie ma psychika pacjenta w procesie leczenia?
Joanna Jońska: Ogromne. Diagnoza nowotworu jest zawsze szokiem. Dlatego poza leczeniem fizycznym równie ważna jest opieka psychologiczna, wsparcie bliskich i rozmowa z lekarzem, który nie tylko przepisuje leki, ale też słucha. W mojej pracy jako onkolog kliniczny, zawsze stawiam na partnerską relację z pacjentem – razem tworzymy strategię leczenia.
Zaczyna się Movember. Jakie objawy ze strony prostaty powinny skłonić mężczyznę do wizyty u lekarza?
Jabłko czy gruszka? Dlaczego otyłość u kobiet i mężczyzn to zupełnie inna historia
Jeremy Clarkson zmaga się z rakiem prostaty. Chorobę wykryto podczas rutynowych badań
Dzień Mężczyzn – najlepszy moment, by pomyśleć o zdrowiu
Czy ryzyko zawału jest inne u kobiet i mężczyzn? Kluczowe różnice
Robert Lewandowski wspiera Movember: mężczyźni, badajcie się!
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Zaczyna się Movember. Jakie objawy ze strony prostaty powinny skłonić mężczyznę do wizyty u lekarza?
Jabłko czy gruszka? Dlaczego otyłość u kobiet i mężczyzn to zupełnie inna historia
Jeremy Clarkson zmaga się z rakiem prostaty. Chorobę wykryto podczas rutynowych badań
Dzień Mężczyzn – najlepszy moment, by pomyśleć o zdrowiu
Czy ryzyko zawału jest inne u kobiet i mężczyzn? Kluczowe różnice
Robert Lewandowski wspiera Movember: mężczyźni, badajcie się!
Leki na depresję mogą obniżać libido. Co można zrobić?
Zaczyna się Movember. Jakie objawy ze strony prostaty powinny skłonić mężczyznę do wizyty u lekarza?
Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi. Kto może skorzystać z bezpłatnej mammografii?