W dniach 23 lutego – 1 marca 2026 roku w całej Polsce obchodzony jest Tydzień Świadomości Półpaśca – inicjatywa edukacyjna, której celem jest zwiększenie wiedzy na temat choroby, jej powikłań oraz możliwości profilaktyki. Choć półpasiec wielu osobom kojarzy się wyłącznie z bolesną wysypką, w rzeczywistości może prowadzić do długotrwałych i poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Półpasiec (herpes zoster) to choroba zakaźna wywoływana przez wirus ospy wietrznej i półpaśca – Varicella zoster virus (VZV). To ten sam wirus, który w dzieciństwie powoduje ospę wietrzną. Po przechorowaniu nie znika z organizmu – pozostaje w stanie uśpienia w zwojach nerwowych i może uaktywnić się ponownie po wielu latach.
Do reaktywacji najczęściej dochodzi w momentach osłabienia odporności: w starszym wieku, podczas przewlekłego stresu, w przebiegu chorób przewlekłych czy terapii immunosupresyjnej.
Pierwsze symptomy półpaśca bywają niespecyficzne – to mrowienie, pieczenie, nadwrażliwość skóry czy ból o charakterze neuropatycznym, pojawiający się jednostronnie wzdłuż przebiegu nerwu. Dopiero po kilku dniach występuje charakterystyczna, pęcherzykowa wysypka.
Najczęściej zmiany lokalizują się na tułowiu, ale mogą również obejmować twarz. Szczególnie groźną postacią jest półpasiec oczny, który nieleczony może prowadzić do uszkodzenia wzroku.
Jednym z najczęstszych i najbardziej dokuczliwych powikłań jest neuralgia popółpaścowa (PHN) – przewlekły ból utrzymujący się miesiącami, a nawet latami po ustąpieniu zmian skórnych. Ryzyko jej wystąpienia rośnie wraz z wiekiem – szczególnie po 50. roku życia.
Ból neuropatyczny potrafi znacząco obniżyć jakość życia, utrudniać sen, codzienne funkcjonowanie i prowadzić do problemów natury psychicznej, takich jak obniżenie nastroju czy lęk.
Na półpasiec może zachorować każdy, kto przebył ospę wietrzną. Najwyższe ryzyko dotyczy:
Coraz większa liczba seniorów sprawia, że znaczenie profilaktyki półpaśca systematycznie rośnie.
Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą metodą zapobiegania półpaścowi oraz jego powikłaniom są szczepienia ochronne. Szczepienie rekomendowane jest szczególnie osobom powyżej 50. roku życia oraz pacjentom z grup ryzyka.
Warto pamiętać, że przebycie półpaśca nie daje trwałej odporności – choroba może wystąpić ponownie.
Jeśli pojawi się jednostronny, piekący ból skóry lub charakterystyczna wysypka – nie warto zwlekać z konsultacją medyczną. Wczesne wdrożenie leczenia przeciwwirusowego może skrócić czas trwania choroby i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Tydzień Świadomości Półpaśca to dobry moment, aby zadbać o siebie i swoich bliskich – porozmawiać z lekarzem, sprawdzić zalecenia profilaktyczne i świadomie podejść do własnego zdrowia. Półpasiec nie jest jedynie „wysypką wieku senioralnego” – to realne zagrożenie, któremu można skutecznie przeciwdziałać.
Półpasiec – jakie są objawy i skutki tej zakaźnej choroby?
E-zwolnienie na półpasiec. Terapia wysypki i łagodzenie bólu nerwowego
L4 na ospę wietrzną. Leczenie objawów i ograniczenie kontaktów
L4 z powodu półpaśca. Potrzeba izolacji i przeciwwirusowego leczenia
MZ: nowa lista leków refundowanych. Co zmieni się od kwietnia?
Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2025 rok. Co warto wiedzieć?
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli jesteś chory, potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑Recepty lub zwolnienia lekarskiego umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Półpasiec – jakie są objawy i skutki tej zakaźnej choroby?
E-zwolnienie na półpasiec. Terapia wysypki i łagodzenie bólu nerwowego
L4 na ospę wietrzną. Leczenie objawów i ograniczenie kontaktów
L4 z powodu półpaśca. Potrzeba izolacji i przeciwwirusowego leczenia
MZ: nowa lista leków refundowanych. Co zmieni się od kwietnia?
Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2025 rok. Co warto wiedzieć?