Nie każdy lekarz w sieci jest prawdziwy. Rzecznik Praw Pacjenta radzi, jak się nie dać oszukać

Fałszywe treści z wykorzystaniem sztucznej inteligencji - realne zagrożenie

Przykładów nie brakuje. W grudniu 2025 roku w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie, w którym znany muzyk rzekomo wdaje się w bójkę w Sejmie, a potem opowiada, że konwencjonalne leczenie cukrzycy nie działa, a pomogła mu tylko alternatywna metoda płatna u pseudomedyka. Nagranie okazało się spreparowane przy użyciu sztucznej inteligencji, wizerunek muzyka został wykorzystany bez jego zgody, a cała historia - choć zupełnie nieprawdziwa - krążyła w sieci.

To nie odosobniony przypadek - w mediach szerzono również spreparowane nagranie z udziałem profesora okulisty, który rzekomo miał przekonywać, że ziołowy preparat może poprawić lub wręcz przywrócić wzrok, jednocześnie negując skuteczne metody leczenia.

Innym przykładem był profil rzekomego lekarza‑specjalisty, który zachęcał do zakupu suplementu „leczącego wiele chorób” - jednak taki lekarz nie istnieje w ewidencji prowadzonej przez Naczelną Izbę Lekarską.

GIS ostrzega: wycofano partię hummusu. Wykryto niezadeklarowany gluten

Niebezpieczny mak z alkaloidami opium. GIS wydał ostrzeżenie

Koniec z kominami płacowymi i nieprzejrzystymi kolejkami? Ministerstwo Zdrowia przedstawia pakiet zmian

Lekarze zarabiają za dużo? 26 tys. zł za godzinę wywołało burzę. Sprawdzamy, co naprawdę kryje się za tymi kwotami

Sprawdź lodówkę. Ten popularny ser został wycofany z powodu groźnej bakterii

eDILO zmienia onkologię w Polsce. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej

Dlaczego to groźne?

Dezinformacja medyczna przyjmuje różne formy - od fake newsów, przez pseudonaukowe „terapie”, aż po wprowadzanie w błąd w kwestii szczepień czy chorób przewlekłych. Jak podkreślają eksperci, nie tylko opóźnia to leczenie oparte na dowodach naukowych, ale również osłabia zaufanie społeczeństwa do systemu ochrony zdrowia i ekspertów.

Skutki są realne: liczba uchyleń od obowiązkowych szczepień zwiększyła się w ostatnich latach prawie dwukrotnie — z 48,6 tys. uchyleń w 2019 roku do 87,3 tys. w 2023 roku.

Co mówi Rzecznik Praw Pacjenta?

W obliczu rosnącej liczby szkodliwych materiałów, Rzecznik podjął kroki prawne - zgłosił sprawę odpowiednim organom, by zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu dezinformacji. Jak mówi Bartłomiej Chmielowiec:

- Oszukiwanie pacjentów, żerowanie na ich zdrowiu i życiu są i będą przeze mnie tępione i ścigane. Nie ma zgody na takie działania i na krzywdzenie pacjentów oraz ich rodzin przez osoby dążące jedynie do osiągania zysków.

To mocne słowa, które jasno pokazują, że walka z medyczną dezinformacją staje się jednym z priorytetów ochrony zdrowia w Polsce.

Rzecznik również apeluje:

- Przeciwdziałanie dezinformacji medycznej jest poważnym wyzwaniem dla naszego państwa, w które należy zaangażować wiele organizacji, urzędów czy instytucji. Ale też każdy z nas powinien uruchomić krytyczne myślenie, sprawdzać, czy to, co czyta w sieci jest prawdziwe, a w razie wątpliwości nie podawać takich informacji dalej i weryfikować je w wiarygodnych źródłach.

Co możesz zrobić jako pacjent?

• Krytycznie oceniaj treści, które czytasz lub oglądasz - szczególnie te, które dotyczą leczenia i zdrowia.
• Nie udostępniaj niezweryfikowanych materiałów - nawet jeśli brzmią przekonująco.
• Zgłaszaj podejrzane treści - specjalne narzędzia do tego oferuje m.in. NASK Państwowy Instytut Badawczy.
• Korzystaj z infolinii Rzecznika Praw Pacjenta (800 190 590), jeśli potrzebujesz sprawdzonych informacji o systemie ochrony zdrowia.

Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta